Nov 18

Prof. dr. D.J. (Dirk) Bezemer legt het nog maar eens een keer uit.

Nov 7
Door Maartje Martens

De Nederlandse woningmarkt wordt overspoeld door een nieuwe groep marktdeelnemers die uitsluitend woningen kopen om weer te verhuren, de zogenaamde buy-to-let. Woningmarktexpert Maartje Martens analyseert deze ontwikkeling en komt tot de conclusie dat die niet zonder gevaren is. Hoewel er geen harde data zijn over de opkomst van buy-to-let moeten beleidsmakers deze ontwikkeling niet veronachtzamen omdat het in potentie onevenwichtigheden op de woningmarkt niet oplost maar kan versterken.

 Raadsels woningmarkt

Kan het zijn dat woningprijzen bovengemiddeld stijgen terwijl tegelijkertijd het eigenwoningbezit daalt? In zowel de Verenigde Staten (VS) als in het Verenigd Koninkrijk (VK) is dit al jaren het geval. Is dit in Nederland dan ook niet mogelijk? In Engeland daalt het eigenwoningbezit al sinds 2003 en is terug op het niveau van 1986 (English Housing Survey 2016). In de VS zelfs op het niveau van medio jaren 1960 (U.S. Census Bureau)! De recente opleving van koopprijzen keert deze trend opvallend genoeg niet. De afname van het eigenwoningbezit is in het VK niet enkel zichtbaar in de Londense regio, maar is zelfs scherper in de regio Greater Manchester of steden in Yorkshire of de West Midlands, aldus Clark et al (2016). Tot 2013 was vooral het leeglopen van de huizenprijsbubbel in de koopwoningmarkt hieraan debet. Daarna heeft het dalende aandeel koopwoningen een andere oorzaak: een antwoord van particuliere beleggers op de lage rente en het toenemende tekort aan huurwoningen.

Kopen om te verhuren (buy-to-let)

Deze ontwikkeling is sinds 2014 ook in Nederland herkenbaar. Door de lage rente en de toenemende (inhaal)vraag naar woningen zien we, ondanks verscherpte leenvoorwaarden, sterke prijsstijgingen. Begin 2016 was dit aanleiding tot gejuich dat het dieptepunt op de woningmarkt achter ons ligt. Herstel blijkt synoniem aan stijgende huisprijzen en woningtransacties. Het vindt voornamelijk plaats in Amsterdam (en regio) maar bereikt inmiddels ook Utrecht en andere universiteitssteden. Dat dit ‘herstel’ samengaat met de groei van particuliere verhuur (buy-to-let) blijft echter onderbelicht in beschouwingen over de Nederlandse woningmarkt.

Lees verder op mejudice.nl

 

Stadsgesprek: Gekte op de Woningmarkt from De Balie on Vimeo.

Nov 4

Boot legt het dit keer in het Engels uit…

Oct 15

Een moderne schuldzuiveringsoperatie is nodig

In onze huidige samenleving wordt krediet beschouwd als middel voor economische groei en individuele vrijheid. In werkelijkheid leidt het tot een schuldensamenleving waarin de sociale cohesie wordt bedreigd.

De wereld wacht een ongekend grote golf van schuldafschrijvingen, zo voorspelt centrale-bankveteraan William White, ex-hoofdeconoom van de Bank for International Settlements. Volgens White zal een schuld­implosie niet meer kunnen worden voorkomen, maar hooguit nog worden uitgesteld. In de volgende recessie zal duidelijk worden dat veel schulden, met name die in Zuid-Europese landen, niet langer kunnen worden geherfinancierd of terugbetaald.

Lees verder op de site van De Groene Amsterdammer

Oct 13

De Nederlandse economie is te afhankelijk van banken. Om dit te verminderen moeten het pensioenstelsel, de huizenmarkt en het belastingsysteem (hypotheekrenteaftrek stimuleert het maken van schulden) op de schop. Dit adviseert de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) in het rapport `Samenleving en financiële sector in evenwicht`.

WRR-lid Arnoud Boot stelt: `Onbedoeld hebben we er alles aan gedaan om die sector belangrijker te maken. Banken haalden steeds meer naar zich toe, in plaats dat ze iets toevoegden aan de economie. Dit heeft geleid tot 7,5 miljoen woekerpolissen.` Het sociaal-economisch beleid is echter niets veranderd.

`We moeten naar nieuw evenwicht, met een maatschappij die veel beter met schokken kan omgaan. Het is toch een no-brainer dat je meer eigen vermogen hebt en niet tot je nek in de schulden zit?` Zo moet de huurmarkt toegankelijker worden, zodat mensen kunnen sparen voor een koopwoning. De hypotheek moet niet meer dan 90% van de koopprijs beslaan. Ook lijken de grootbanken te veel op elkaar, zodat zij samen eigenlijk de conjunctuur versterken.

 

13-10-2016-18-22-50

13-10-2016-18-34-40 13-10-2016-18-21-56 huizenprijzen13-10-2016-18-32-48

 

Oct 12

Bij Elsevier begrijpen ze nog steeds niet hoe banken werken en ook niet hoe ons geldstelsel werkt. Net als 90% van de Nederlanders denkt de Elsevier redacteur ook dat de banken pas geld uit kunnen lenen als er mensen geld gestort hebben. Dit is echter onjuist. In feite creëren de banken een deposito wanneer zij geld uitlenen.

In de Elsevier van 3 september 2016 staat op pagina 52:

“Banken hebben in feite een simpel verdienmodel: mensen brengen spaargeld naar de bank en de bank leent dat weer uit, vooral in de vorm van hypotheken en bedrijfsleningen. De bank leeft van het renteverschil, grofweg 1,5 euro per 100 uitgeleende euro’s.”

Bank of England vertelt hier hoe het echt zit:

“rather than banks lending out deposits that are placed with them, the act of lending creates deposits — the reverse of the sequence typically described in textbooks” (McLeay e.a. 2014).

Lees ook: Why Do Banks Want Our Deposits? Hint: It’s Not to Make Loans. en

De Money Multiplier.. En andere mythes | Ons Geld

Oct 7

De bankiers van ABN-AMRO en Rabobank en het kabinet hebben hun zin gekregen; Een bailout van de banken door de pensioenfondsen!

Oct 4

De Nederlandsche Bank heeft vandaag het rapport Overzicht Financiële Stabiliteit gepubliceerd. In dit Rapport waarschuwt DNB dat ruim 1 miljoen huishoudens met een hypotheek na 2030 in de problemen dreigen te komen.

Het gaat volgens de toezichthouder vooral om aflossingsvrije en beleggingshypotheken waarbij de eigenaren maar weinig op hebben afgelost of niet genoeg vermogen hebben opgebouwd om af te lossen aan het einde van de looptijd. Dat kan voor problemen zorgen, want het zogeheten doorrollen van de schuld kan een lastig karwei worden. Na dertig jaar hebben huiseigenaren namelijk geen recht meer op hypotheekrente aftrek, moeten ze verplicht aflossen en hebben ze minder inkomsten omdat ze gepensioneerd zijn.

Een aantal feiten uit het rapport:

  • Van de huizenbezitters jonger dan 40 jaar heeft nog altijd 46 procent een woning die minder waard is dan de dan de bijbehorende hypotheekschuld.
  • De totale Nederlandse hypotheekschuld van huishoudens (EUR 650 miljard) is met ruim 95 procent van het bbp nog steeds één van de hoogste ter wereld.
  • Van de totale hypotheekschuld van Nederlandse huishoudens bestaat ongeveer 6 procent uit beleggingshypotheken en 25 procent uit leven- en spaarhypotheken.
  • Ongeveer 55 procent van de totale hypotheekschuld is aflossingsvrij.
  • Bezien vanuit de individuele lener, heeft bijna 27 procent van de woningbezitters een bijna volledig aflossingsvrije hypotheek, terwijl 21 procent bijna volledig aflost. De overige 52 procent van de woningbezitters heeft een hypotheek waarop deels wordt afgelost.

hypotheekschuld Nederland
DNB adviseert een volgend kabinet om een versnelde versobering van de hypotheekrenteaftrek en een verdere verlaging van de LTV-limiet door te voeren.

bron: DNB

Sep 11

Raboleugenaar Paul de Vries valt behoorlijk door de mand. Hij voorspelt voor de komende jaren forse prijsstijgingen op de Nederlandse woningmarkt. Dit komt volgens de Vries nu mede door achterblijvend nieuwbouwaanbod. In 2010 toen Paul voor de OTB van de TU Delft werkte beweerde hij nog dat het het nieuwbouwaanbod vrijwel geen rol speelde.

De krapper wordende markt, het achterblijvend nieuwbouwaanbod en de verbeterde betaalbaarheid van koopwoningen zorgen ervoor dat het aantal transacties en de woningprijs ook de komende kwartalen blijven stijgen.

en

Onze verwachting is dat de woningprijsindex de komende kwartalen blijft toenemen. De factoren hierachter zijn de dalende rente (die vertraagd terugkeert als een prijsstijging), de stijgende inkomens en de toenemende krapte doordat de vraag naar koopwoningen toeneemt. Voor 2016 en 2017 gaan we uit van een stijging van 4 tot 6 procent

In 2010 was Paul de Vries nog wetenschapper bij de TU Delft. Hij kreeg toen een vraag over de invloed van nieuwbouw op de huizenprijzen. Toen zei hij:

De Nieuwbouw in Nederland is sterk ingezakt. Betekent dat volgens het model een sterke prijsstijging op lange termijn?
‘Nee, nieuwbouw heeft landelijk gezien nauwelijks invloed, hooguit lokaal een klein beetje’

Hij heeft zijn wetenschappelijke verhaal dus aan zijn nieuwe werkgever aangepast.  Oud topman Piet Moerland gaf een paar jaar geleden al toe dat ze bij de Rabobank helemaal niet weten wat de prijzen gaan doen. Paul probeert dus gewoon de prijzen omhoog te praten..

Kunnen jullie daar bij Rabo-propaganda Rabo-economie niet iets nuttigs gaan doen?

Paul de Vries Rabobank OTB TU Delft

In 2013 werkte de Vries al voor de Rabobank…

 

Rabobank voorspellen huizenprijzen

cbvi4rlvaaep6if

rabobank huizenmarkt

14 procent lager

devriesrabobank

bron:  Rabobank

Sep 9

De regering moet verdere hervormingen gaan doorvoeren op de huizenmarkt om de Nederlandse economie weer gezond te krijgen. En wel door de hypotheekrenteaftrek versneld af te bouwen. Het is één van de punten op het wensenlijstje van Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank. Knot komt met zijn lijstje nadat Mario Draghi, president van de Europese Centrale Bank, gisteren de Europese landen weer eens opriep om meer te doen aan hervormingen. Want ondanks dat we het in Nederland relatief goed doen, heeft Klaas Knot van De Nederlandsche Bank drie urgente aanbevelingen voor ons land.

Knot: “De hervormingen zijn nooit genoeg, ik heb altijd een wenslijst over voor de Nederlandse economie. Ik denk bijvoorbeeld dat de hervormingen op de woningmarkt niet af zijn, dat het pensioenstelsel achterstallig onderhoud kent en dat hetzelfde geldt voor het belastingstelsel. Het nieuwe kabinet moet komen met geloofwaardige plannen op al deze drie terreinen.”

Aanpak huizenmarkt

Voor de woningmarkt is nú een ideaal moment om de afbouw van de hypotheekrenteaftrek een tikkeltje te versnellen, aldus Knot. Het belastingtarief waartegen hypotheekrente nu kan worden afgetrokken daalt met een half procentpunt per jaar. Knot pleit voor een daling met 1 procentpunt per jaar. Uiteindelijk kan de rente dan nog tegen maximaal 38 procent worden afgetrokken.

De hypotheekschulden in Nederland zijn hoog en groeien momenteel alweer. Ze vormen een belangrijke oorzaak voor de beweeglijkheid van de Nederlandse economie, aldus de president van DNB. “De hoge hypotheekschuld is een extra bron voor de beweeglijkheid van de Nederlandse economie, met hoge toppen en diepe dalen. Daar zullen we wat aan moeten doen door een woningmarkt te krijgen die minder op schuld is gebaseerd.”

Het maximaal te lenen bedrag dat mensen mogen lenen moet in 2028 terug zijn gebracht naar maximaal 90 procent van de waarde van de woning. Er moeten dan wel meer huurhuizen beschikbaar komen voor het middensegment, met huren tussen de 600 en 900 euro. Ook moeten we ervoor zorgen dat de koopkracht van jongeren stijgt. Knot denkt dan bijvoorbeeld aan minder hoge pensioenpremies voor jongeren.

Lees verder bij RTL Z