Het risico van de aflossingsvrije hypotheek

In de media wordt de laatste tijd regelmatig iets geroepen over ‘risicohypotheken’. Misschien denk je daarbij aan de hypotheekproblemen in de Verenigde Staten – immers de start van de huidige wereldwijde crisis – of aan hypotheken op basis van beleggingen. Het gaat echter over de aflossingsvrije hypotheek. Is het inderdaad een risico om niet op je hypotheek af te lossen?

De naam geeft het al duidelijk aan: op de aflossingsvrije hypotheek wordt niet afgelost. Er wordt iedere maand alleen rente betaald en dat was het. Dat zorgt ervoor dat de maandlasten van de aflossingsvrije hypotheek erg laag zijn. In deze hypotheekvorm is ook geen aflossing in de toekomst gepland.

Dat is wel het geval bij bijvoorbeeld een spaarhypotheek: daar los je tijdens de looptijd ook niets af, maar aan het eind betaal je het gehele hypotheekbedrag in één keer terug. Dan komt immers de spaarverzekering tot uitkering. Zo zijn er nog heel veel hypotheekvormen waarbij het hypotheekbedrag tijdens de looptijd onaangeroerd blijft – en aflossing aan het eind ineens plaatsvindt. Deze constructie is ingegeven door ons systeem van hypotheekrenteaftrek: die maakt het voordeliger om de lening zo lang mogelijk open te laten staan en over het gehele bedrag rente te betalen – en daarnaast kapitaal op te bouwen voor aflossing ineens.

Terug naar de aflossingsvrije hypotheek, waarop dus niet afgelost wordt. Veel mensen hebben in hun hypotheek een aflossingsvrij deel opgenomen. Dat is meestal ingegeven door de maandlasten: het volledig aflossen van een hypotheek bij de huidige huizenprijzen is doorgaans niet haalbaar.

Uiteindelijk wordt de aflossingsvrije hypotheek natuurlijk wel afgelost: bij verkoop van de woning. Dan wordt immers de openstaande schuld verrekend met de verkoopprijs, het verschil krijg je van de notaris op je rekening. Als dit een positief verschil is tenminste. Want daarin zit één van de risico’s van de aflossingsvrije hypotheek – het verschil kan ook negatief zijn. Dat is aan de orde wanneer de verkoopprijs van de woning lager ligt dan het openstaande hypotheekbedrag. Dan houd je een restschuld over na verkoop van de woning. Het nare is dat verkoop niet altijd een vrije keuze is. Soms moet er verkocht worden, bijvoorbeeld in een situatie van echtscheiding of overlijden. Of bij een fikse teruggang in inkomen door arbeidsongeschiktheid of werkloosheid.

Een ander risico zit in de maandlast. Zolang de hypotheekrente aftrekbaar is zijn de netto maandlasten van een aflossingsvrije hypotheek natuurlijk lekker laag. Die aftrekbaarheid is echter beperkt tot een periode van 30 jaar (vanaf 2001). Na het vervallen van de hypotheekrenteaftrek worden de bruto maandlasten (het bedrag dat je aan de bank betaalt) ineens ook je netto maandlast. Dat kan behoorlijk tegenvallen, helemaal als je daarmee geen rekening hebt gehouden in je financiële toekomstplaatje.

Er zijn veel mensen die gepland hebben om hun hypotheekbedrag op een andere manier af te lossen, los van de hypotheekconstructie. Ze sparen een grote som geld bij elkaar, of weten dat ze in de toekomst een behoorlijk bedrag zullen erven.

Zo zie je: een aflossingsvrije hypotheek brengt inderdaad risico’s met zich mee. Je moet het alleen ook weer niet overdrijven. Belangrijk is dat je beseft hoe je hypotheek eruit ziet en welke gevolgen dat heeft in verschillende mogelijke situaties in de toekomst.

bron: Mister Money

Tagged with:

Woningnood

Een half miljoen mensen staat op een wachtlijst voor een huurwoning. De gemiddelde wachttijd bedraagt in grote delen van het land al 6 à 8 jaar. Nog eens twee miljoen mensen willen verhuizen omdat de huidige woning niet bevalt. Maar de huizenprijzen zijn de pan uitgerezen. Zembla over de rol van grondspeculanten, projectontwikkelaars, woningcorporaties en het overheidsbeleid dat averechts werkt.

De overheid heeft de prijzen bewust opgedreven

Tagged with:

Geen beweging in te krijgen

Is het gek dat je de moed na ruim anderhalf jaar begint te verliezen? Dat je er soms moedeloos van wordt, dat wat je ook doet, niets helpt? Het zijn moeilijke tijden en de lasten worden steeds zwaarder.

bron: blogs.fd.nl

Tagged with:

Adjiedj Bakas: “Echte crisis komt nog”

De interieursector heeft volop last van de ecxonomische crisis. Toch moet het ergste nog komen. Dat zegt althans trendwatcher Adjiedj Bakas in zijn boek Beyond the Crisis, dat op 1 mei as. verschijnt.

“We gaan nog gewoon vakantie vieren deze zomer, hoewel meer in eigen land. Maar na de zomer komen forse klappen. De Beurskoersen dalen fors in september. Veel bedrijven hebben nog werk tot de zomer, maar de orderportefeuille voor de periode erna is dramatisch teruggelopen. Wankelende bedrijven kunnen nog steeds moeilijk krediet krijgen van banken, die eerst de eigen sores op orde willen krijgen. En institutionele beleggers willen banken niet te hulp snellen, omdat ze bang zijn dat banken genationaliseerd worden, zonder aandeelhouders te compenseren. Huizenprijzen blijven bovendien dalen. Ziedaar, de vicieuze cirkel waarin de economie beland is.”

Bakas spiegelt zijn eigen toekomstvisie aan die van economen, wetenschappers, bestuurders van banken, pensioenfondsen, verzekeraars, toezichthouders, maar ook mensen die tot nu toe op de achtergrond bleven in het duiden van de crisis, zoals financieel astrologen. Hij interviewde ze voor dit boek.

“Verschillende miljardairs beleggen volgens adviezen van financieel astrologen. Die voorspelden deze crisis al jaren geleden, toen de meeste economen het nog niet zagen aankomen. Door slim te beleggen en te hedgen, zijn deze mensen prima door de crisis gekomen. Sommigen melden mij nog steeds 25 procent jaarlijks aan winst op hun beleggingen te boeken, terwijl de meeste beleggers in de mineur zijn. Ik vind dat opmerkelijk. Ik voorspel dat slimme hedgefunds, zoals Paulson, het dit jaar prima zullen doen. En dat particulieren, die beleggen op basis van astrologisch advies, het ook goed zullen doen. Dat zijn de winnaars van de crisis, net als juristen, accountants, deurwaarders en curators overigens.”

Bakas voorspelt ook een forse toename van internetcriminaliteit in, of gerelateerd aan, de financiële branche. “Insiders uit de branche en criminelen, vooral uit Oost-Europa en Rusland, werken steeds vaker samen en zorgen voor forse schade. Steeds meer werkloze bankiers zullen verleid worden om mee te doen aan deze praktijken.”

Bakas stelt dat de crisis zeker niet het einde vormt van het kapitalisme. “Dat zit in de genen van mensen, er is geen alternatief. De economie ontwikkelt zich in seizoenen en eens in de zoveel tijd hebben we een economische winter, zoals nu. Daarna komt altijd weer een economische lente, alleen duurt het nog tot eind 2011 voordat we het dieptepunt hebben bereikt. Daarna begint de klim uit het dal weer. In die tijd moeten we voor de massawerkloosheid slimme dingen verzinnen, bijvoorbeeld werkgelegenheid in de nieuwe energie-economie. We moeten de recessiestress aanpakken. En het optimisme en de vechtlust bij de mensen stimuleren. Tegelijkertijd moeten er harde maatregelen worden getroffen. De AOW en pensioenleeftijd moeten fors omhoog, mensen moeten productiever worden, voor luiheid, bureaucratie en gelapswans is geen ruimte meer, we moeten fors investeren in de jeugd en onderwijs en we moeten de mensen in het land voorbereiden op een totaal andere wereld en een totaal andere leefstijl. We worden structureel minder welvarend en moeten geluk in de nieuwe, postmateriële economie anders gaan invullen”.

Op de Amsterdamse Beurs wordt medio mei, met Bakas’boek boek als vertrekpunt, een debat georganiseerd onder auspiciën van Beurs-topman Joost van der Does de Willebois, met als thema “Financiële Astrologie en de Beurs.” Daar wordt het boek ook ten doop gehouden voor de Nederlandse pers. Het boek bevat ook bijdragen van o.a. DNB-president Nout Wellink, ex-premier Wim Kok, profvoetballer Edgar Davids, Ronald Cohen (topman van hedgefund Apax), modetrendwatcher Ellen Haeser en topeconomen uit China, Japan en de VS.

bron: Inside Information

Uitleg: Fonds voor hypotheekgarantie

et aantal huiseigenaren dat kampt met betalingsproblemen neemt de komende jaren fors toe, denken ze bij bank-verzekeraar ING. Hoe realistisch is dit scenario en hoe ‘zeker’ is eigenlijk de Nationale Hypotheek Garantie (NHG)?

Wat is er aan de hand?

Door toenemende werkloosheid vanwege de kredietcrisis dreigen volgens ING tot 2011 140.000 huizenbezitters in problemen te geraken met hun maandelijkse betalingen (rente en/of aflossing). Dat komt neer op circa één op iedere twintig woningeigenaren: een verdrievoudiging ten opzichte van 2006.

Wat als woningen nog verder in prijs dalen?

Een verdere prijsdaling van woningen heeft op korte termijn geen invloed op de maandelijkse betalingen van woningbezitters. Dit in tegenstelling tot een hogere hypotheekrente. De rente ontwikkelt zich de laatste maanden echter juist neerwaarts en het ziet er niet naar uit dat hier binnen afzienbare tijd veel verandering in komt. Op langere termijn heeft een lagere woningprijs wel negatieve effecten: woningbezitters blijven dan bij verkoop zitten met een hogere schuld.

Hoe realistisch is het ING- scenario?

Als de op één na grootste hypotheekverstrekker in Nederland heeft ING goed zicht op veranderende betalingspatronen. Daarnaast verwacht ook Rabobank een oplopende betaalachterstand, zij het in geringere mate.

Zijn hierover al cijfers bekend?

Volgens het Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW), de uitvoerder van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG), bouwt op dit moment een toenemend aantal eigenwoningbezitters een betalingsachterstand op. Dit kan leiden tot een explosieve stijging van het aantal gedwongen huizenverkopen. Het aantal huizenbezitters met een betalingsachterstand is volgens de organisatie opgelopen met 25 procent ten opzichte van vorig jaar. Dit terwijl het grootste gedeelte van de werkloosheidsgolf de komende twaalf maanden nog moet komen. Over 2008 moest het waarborgfonds in 927 gevallen bijspringen na een gedwongen woningverkoop met verlies.

Ik heb een hypotheek met NHG en zit goed. Toch?

Indien een woning onverhoopt moet worden verkocht en de opbrengst lager is dan de hypotheekschuld, betaalt bij NHG het WEW de restschuld aan de geldgever. Huishoudens betalen hiervoor een beperkte bijdrage en krijgen vervolgens een rentekorting van de bank. NHG dekt dus vooral het risico dat banken lopen bij een hypotheekverstrekking. Eigenwoningbezitters kunnen na een gedwongen verkoop met een opeisbare schuld achterblijven. In de praktijk zal deze door het WEW worden kwijtgescholden indien er sprake is van echtscheiding, arbeidsongeschiktheid, werkloosheid of overlijden en de woning niet via een executoriale veiling is verkocht. Het is de echter vraag in hoeverre het WEW voldoende geld in kas heeft om op grote schaal bij te springen.

Hoezo?

Sinds de introductie in 1995 zijn 1 miljoen leningen met NHG verstrekt. Dat aantal neemt door de crisis rap toe. Op dit moment kiezen drie van de vier woningkopers voor NHG. Onderzoekers van zakenbank NIBC wezen er in 2007 al op dat bij oplopende betalingsachterstanden en een daling van de huizenprijzen het vermogen van het WEW snel tekort zal schieten. Ter illustratie: in 2008 stond het WEW borg voor 100 miljard euro aan hypotheekleningen (730.000 woningen), terwijl het fonds hiervoor slechts 520 miljoen euro in kas had. In theorie zou het WEW wel een beroep kunnen doen op renteloze leningen van de overheid. Om gedwongen verkopen met verlies daarnaast zo veel mogelijk te voorkomen, werkt het WEW in aan een verbetering van de zogenoemde Woonlastenfaciliteit, die woningeigenaren die buiten hun schuld in betalingsproblemen zijn gekomen, de mogelijkheid van een betaalpauze (via een extra hypotheek) biedt.

bron: Reformatorisch Dagblad

Rijk nu garant voor hypotheken

Logo VNG NHG

De Rijksoverheid gaat de risico’s voor wanbetalende huiseigenaren overnemen van de gemeenten. Nu vangen gemeenten en Rijk nog samen de lasten op voor banken die hun geld niet meer terugkrijgen van huizenbezitters met een Nationale Hypotheek Garantie (NHG).

De gemeenten wilden van de afspraak af omdat ze vrezen dat ze het niet meer kunnen betalen. Er bestaat wel een fonds waarin geld apart is gezet, maar dat zou onvoldoende zijn bij een crisis op de woningmarkt. Het Rijk gaat alleen de risico’s voor nieuwe gevallen volledig overnemen. Nog onduidelijk is wanneer dat gebeurt.

zie ook:
Gemeenten willen niet langer garant staan voor de Nationale Hypotheek Garantie

De NHG is er op gericht om het huizenbezit bij lagere inkomens te stimuleren. De garantie geldt voor hypotheken tot 265.000 euro. Doordat banken de verzekering krijgen dat overheden bijspringen bij wanbetalers zijn zij bereid tegen lagere tarieven te lenen.

Het kabinet heeft met gemeenten en provincies ook de afspraken gewijzigd over hun financiering. De bedragen die lokale overheden ontvangen bewegen de komende drie jaar niet meer mee met de Rijksuitgaven. Afgesproken is dat het Rijk vaste bedragen verstrekt in 2009, 2010 en 2011.

Volgens een woordvoerder van de gemeenten creëert dat meer financiële zekerheid. De afspraken betekenen geen bezuiniging, zegt zij. Ook zijn nadere afspraken gemaakt over de 1,5 miljard euro die gemeenten uittrekken om hun lokale economie te stimuleren.

bron: nrc.nl

Tagged with: ,

Te hoge hypotheek? Pak de bank aan

Pand DSBWoningbezitters die door een torenhoge hypotheek in de problemen komen, kunnen hun bank of tussenpersoon met succes voor de rechter slepen.
Dat stellen juridische experts naar aanleiding van berichten dat een groeiend aantal Nederlanders door hoge woonlasten in betalingsproblemen komt.

Advocaten zien mogelijkheden om hypotheekverstrekkers voor de rechter aan te spreken op hun zorgplicht. Die schrijft voor dat zij het belang van de klant voorop moeten stellen.

“Dat er vaak sprake is van overkreditering, is een feit”, stelt advocaat Adriaan de Gier. “Dat is niet alleen de klant aan te rekenen die om de lening vraagt, maar ook de bank die het krediet verstrekt. De wet schrijft voor dat banken zorgvuldig moeten handelen.” Toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) waarschuwt al jaren tegen overmatige hypotheekverstrekking. Nederland is kampioen ‘tophypotheken’: een relatief groot aantal hypotheken is hoger dan wat de woning bij gedwongen verkoop opbrengt.

Sinds 2007 geldt de vuistregel – vastgelegd in een gedragscode – dat banken in beginsel niet meer dan 4,5 keer het bruto jaarinkomen mogen uitlenen. Volgens DNB wordt die code nog steeds onvoldoende nageleefd.

“Als ik advocaat was, dan zou ik die code er nog eens bij pakken”, zegt Jaap Koelewijn, hoogleraar Finance aan de universiteit Nyenrode. “Ongetwijfeld zijn er gevallen waarin de bank heel wat heeft uit te leggen. Als zonneklaar blijkt dat er sprake is van overkreditering, dan kan een gedupeerde de bank of tussenpersoon daar op aanspreken.” Uit een rondgang langs advocatenkantoren blijkt dat zich nog geen gedupeerde woningbezitters hebben gemeld, maar dat die wel binnenkort worden verwacht.

“Huizenkopers die in problemen zitten of nog komen, zullen proberen een ander als schuldige aan te wijzen om een deel van de schade te verhalen”, voorspelt Sanjeev Loilargosain van Bartels Advocaten.

Volgens de experts is de gedragscode weliswaar geen wet, maar wel normgevend als moet worden vastgesteld of de hypotheekverstrekker onverantwoord heeft gehandeld.

bron: bndestem.nl

Tagged with: ,

Bank grijpt snel in bij hypotheekprobleem

ING Directeur Hypotheken & Intermediaire Bankzaken Peter Paul Wekking beantwoordt een aantal vragen over executieverkopen van woningen:

Leidt de crisis tot betalingsproblemen?

De kans dat iemand met een hypotheeklening problemen krijgt om die terug te betalen, wordt groter. Dat overkomt niet iedereen en ook niet iedereen die werkloos wordt. Maar een macro-economische wijsheid zegt dat wanneer de werkloosheid stijgt, ook het aantal huishoudens toeneemt dat moeite heeft de maandelijkse hypotheeklasten te voldoen.

Wat gebeurt er dan?

Als een klant niet betaalt, neemt de bank zo snel mogelijk contact met hem op. Peter Paul Wekking, directeur Hypotheken van ING, een van de grootste hypotheeknemers van Nederland: ‘Voorheen kon dat even duren, nu benaderen we de klant heel direct met de vraag: wat is er aan de hand?’ Na het antwoord volgt wat ING betreft de vervolgvraag: ‘Kunnen we je helpen?’ De oorzaak kan klein zijn, bijvoorbeeld zoekgeraakte nota’s. Het probleem kan ook groot zijn, bijvoorbeeld ontslag.

Wat als de oorzaak groot is?

De belangen van de klant en van de bank vallen samen: in het uiterste geval volgt een executieveiling, waarbij de bank minder krijgt dan het hypotheekbedrag. En de klant sleept, als hij geen Nationale Hypotheekgarantie (NHG) heeft, tot in lengte van jaren een restschuld achter zich aan. Grofweg zijn er drie manieren waarop het probleem kan worden aangepakt. Het paardenmiddel is een betalingsregeling waarbij de huiseigenaar geld van de bank leent om zijn hypotheeklasten te betalen. Soms kan de hypotheek aangepast worden om de maandlasten naar beneden te brengen. Een hypotheek met variabele rente wordt er dan een met een vaste rente. ‘Maar gezien de extreem lage variabele rente’, zegt Wekking, ‘is die oplossing nu wat lastig.’

En de derde manier?

Dat is een wat zachtere benadering waarbij de bank de klant adviseert, bijvoorbeeld om zo snel mogelijk een werkloosheidsuitkering aan te vragen. ‘Wat we ook doen, is de klant al zijn lasten op laten schrijven’, vertelt Wekking. Dan zeggen we: ga dit jaar eens niet op vakantie.’ Huiseigenaren die een nette betalingsgeschiedenis hebben, wil de bank in huis houden. Bij mensen met een hypotheek maar een aanzienlijk minder fraaie discipline, is de bank eerder geneigd zo snel mogelijk tot duidelijkheid te komen.

Wat houdt die duidelijkheid in?

De uiterste oplossing is de verkoop van het huis. Voorheen wachtte ING daar een jaar mee. Nu de verwachting is dat meer mensen te maken krijgen met betalingsproblemen, wil ING zo snel mogelijk duidelijkheid scheppen. ‘Dat is in ons belang en in het belang van de klant’, benadrukt Wekking. ‘Als het écht niet anders kan, kunnen we na een half jaar overgaan tot gedwongen verkoop, maar alleen met medewerking van de klant.’ Eerder was die termijn een jaar. Hoe minder het huis de uitstraling heeft van een gedwongen verkoop, hoe gunstiger de prijs die voor het huis wordt betaald.

Is die procedure voor iedereen gelijk?

Bij veel mensen met een NHG-hypotheek gaat pas na vier maanden betalingsachterstand een alarm. Dan krijgt zo’n huiseigenaar een waarschuwing dat als hij zijn verplichtingen niet nakomt hij daadwerkelijk kan worden gedwongen zijn huis te verkopen. Ook krijgt hij te horen dat de bank het huis via een executieverkoop na zeven maanden kan verkopen.

Voor alle andere hypotheken geldt geen wettelijke termijn voor gedwongen verkoop, maar er zijn wel gebruiken. Bijvoorbeeld dat na twee maanden achterstand de klant schriftelijk en vaak aangetekend wordt gewaarschuwd. Komt er dan geen reactie of wordt de situatie snel zorgelijker, dan komt de klant bij de afdeling bijzonder beheer van een bank.

Wanneer, en of de bank gaat dreigen met executieverkoop hangt af van de klant. Is die onbereikbaar of weigerachtig, dan is een veiling zo geregeld. Het helpt dan niet als de maandelijkse hypotheekverplichtingen groot zijn, bijvoorbeeld omdat er sprake is van een tophypotheek. Maar als de klant de indruk wekt de achterstand snel in te zullen lopen, dan praat niemand over een executieverkoop.

Peter Paul Wekking was een jaar geleden nog erg positief

bron: de Volkskrant

Tagged with: ,

Huiseigenaren massaal in problemen

Logo INGDoor de crisis komen dit en volgend jaar tussen de 100 en 140 duizend huiseigenaren in betalingsproblemen. Daarmee dreigt een op de twintig huizenbezitters zijn hypotheeklasten niet meer te kunnen dragen.

Door de crisis komen dit en volgend jaar tussen de 100 en 140 duizend huiseigenaren in betalingsproblemen. Daarmee dreigt een op de twintig huizenbezitters zijn hypotheeklasten niet meer te kunnen dragen.

Die berekening is af te leiden uit een risicoanalyse van ING, een van de grootste hypotheekaanbieders van Nederland. De belangrijkste oorzaak van de problematische hypotheekleningen is de werkloosheid. Die stijgt volgens het Centraal Planbureau in 2010 naar 8,5 procent van de beroepsbevolking.

ING gaat ervan uit dat als de bank niets doet, de komende twee jaar 5 procent van zijn klanten een betalingsachterstand oploopt. Dat is drie keer zoveel als vorig jaar. De meesten zullen uiteindelijk wel betalen, denkt ING. De bank heeft 16 procent van de hypotheekmarkt in handen.

De hypotheekportefeuille van ING is representatief voor de totale markt van particuliere hypotheken. Omgerekend naar de 2,8 miljoen huishoudens met een hypotheek, zouden 140 duizend van die gezinnen in betalingsproblemen komen.

Leider op die markt is Rabobank, dat bijna eenderde van alle particuliere hypotheken heeft uitstaan. De bank hanteert geen scenario’s zoals ING om te bepalen hoeveel klanten in betalingsproblemen kunnen komen door de crisis. Wel houdt Rabobank het aantal gedwongen verkopen bij. Dit jaar zijn dat er naar schatting vierduizend, een verdubbeling ten opzicht van 2008.

De marktleider meent dat het aantal mensen met een hypotheek dat in de betalingsproblemen komt, zal stijgen. ‘Maar de 5 procent waar ING mee komt, lijkt ons erg fors’, zegt een hypotheekanalist van de bank.

ING geeft aan dat het door scherp te letten op het betalingsgedrag van zijn hypotheekklanten, probeert het aantal zwakke betalers tot het minimum te beperken. Zou een op de twintig van hun klanten meer dan drie maanden hun hypotheek niet betalen in de problemen komen dan kost de bank dat naar eigen zeggen tussen de 150 en 190 miljoen euro. Van de 100 miljard euro die de bank aan hypotheken heeft uitstaan, beschouwt ING 8 miljard als riskant.

Volgens De Nederlandsche Bank stonden eind 2008 voor 590 miljard euro aan hypotheken uit.

bron: de Volkskrant

Tagged with:

Hebben bankiers belang bij deflatie?

Thomas JeffersonThomas Jefferson was Amerikaans staatsman, filosoof en kunstenaar en de derde President van de Verenigde Staten. Een van zijn fameuze uitspraken:

“If Americans ever allow banks to control the issue of their currency, first by inflation and then by deflation, the banks will deprive the people of all property until their children will wake up homeless.” – Thomas Jefferson

Zie ook: Na inflatie volgt onherroepelijk deflatie

Top