Jan 6

Het nieuwe KRO-NCRV programma Reporter Radio staat zondag stil bij gemeenten die moeten bezuinigen en lasten verhogen om de tekorten door de dalende grondprijzen te compenseren. Reporter Radio nam twee gemeenten onder de loep. Tynaarlo onder de rook van Groningen, en Lansingerland, een fusiegemeente in het Hart van Zuid-Holland. Paul Hofstra, directeur Rekenkamer Rotterdam en Rekenkamer Lansingerland, en Hugo Priemus, Hoogleraar Systeeminnovatie Ruimtelijke Ontwikkeling TU Delft, praten over het verlies op grondbezit in deze eerste uitzending van Reporter Radio op Radio 1. Volgens hen is van herstel voorlopig nog geen sprake.

Het gemeentelijk grondbeleid staat al jaren onder druk. Uit een in december verschenen rapport over de gemeentelijke grondbedrijven in 2012 van Deloitte blijkt dat alle gemeenten samen weer 1,1 miljard euro verlies hebben genomen op hun grondbezit. Minister Melanie Schultz van Haegen toont zich optimistisch na het Deloitte rapport. Maar, zo stelt Hugo Priemus in Reporter Radio: “Spoedig herstel lijkt me een wonder, niets wijst daarop. Voor volgend jaar zijn er weer minder bouwvergunningen aangevraagd, de verhuurderheffing voor woningcorporaties zal leiden tot minder investeringen en de regels voor hypotheken zijn aangescherpt”. Gemeenten moeten er rekening mee gaan houden dat de oorspronkelijke grondwaarde voor altijd is verdwenen. “Er moet meer worden afgewaardeerd”, aldus Priemus. Ook wijst Priemus op de Publiek Private samenwerkingsprojecten. “De omvang daarvan is onbekend, terwijl de risico’s tot nu toe bijna altijd bij de gemeente terechtkomen”.

Reporter Radio ging op onderzoek in twee gemeenten die hard getroffen zijn door de verliezen op de grondexploitaties, Tynaarlo en Lansingerland. Paul Hofstra onderzocht in Lansingerland  hoe het zo ver kwam. “De gemeenteraad nam beslissingen om grond aan te kopen op basis van onvolledige informatie, onder tijdsdruk en zonder een risico-inschatting”. Andere Rekenkamers kwamen vaak tot dezelfde conclusie, de risico’s worden onvoldoende ingeschat.

Het journalistieke onderzoeksprogramma  Reporter Radio wordt elke zondag uitgezonden tussen 19.00 en 20.00 uur op Radio 1.

bron: Reporter Radio

Oct 15

Veel Nederlandse gemeenten hebben miljoenen euro’s verlies geleden op grond die ze in het verleden hebben aangekocht. Dat blijkt uit onderzoek van Nieuwsuur onder veertig gemeenten. De verliezen maken forse bezuinigingen noodzakelijk. Aan het woord komen de wethouders van de gemeente Delft en Kaag en Braassem.

Beide gemeentes hebben voor tientallen miljoenen euro’s verlies moeten inboeken. Ook commentaar van Erwin van der Krabben, hoogleraar Vastgoed aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij voorspelt dat de verliezen voor de gemeenten de komende jaren nog gaan toenemen.

Miljoenen

Van de veertig benaderde gemeenten, waaronder de dertig grootste van Nederland, hebben er 33 een verlies van een miljoen euro of meer. Elf gemeenten hadden over 2011 een verlies van meer dan twintig miljoen euro. De vijf gemeenten met de grootste verliezen zijn: Kaag en Braassem (-46 miljoen), Groningen (-63 miljoen), Den Haag (-64,8 miljoen), Heerenveen (-79,5 miljoen) en Apeldoorn (-124 miljoen).

Lees verder op de site van Nieuwsuur

Feb 9

Gemeenten moeten de grondprijzen met minstens 30 tot 40 procent verlagen. Gebeurt dit niet, dan komt geen enkel nieuwbouwproject meer van de grond. Dat stelt de Vereniging voor ontwikkelaars en bouwondernemers (NVB) in een tienpuntenplan om de woningmarkt vlot te trekken.

‘Het is beter de gifbeker in één keer leeg te drinken in plaats van het afboeken steeds uit te stellen, met het gevolg dat de verliezen nog verder oplopen. De verlaging van de grondprijzen vergroot de afzetbaarheid van koopwoningen. Het kost gemeenten weliswaar aanvankelijk geld en is daarom een uiterst pijnlijke beslissing, maar het houdt uiteindelijk de schade beperkt’, aldus de NVB.

Lees verder op Vastgoedmarkt.nl

Jul 26

In sommige provincies zijn de prijzen met meer dan 20% verhoogd, terwijl in andere provincies juist bouwgronden worden gedumpt. Zo kost een kavel in Flevoland ondanks de economische crisis nu een kwart meer dan in de eerste helft van 2008. Gemeenten in Groningen vragen juist ruim 30% minder voor bouwgrond.

bron: FD.nl

Nov 28

bouwgrondDe Nederlandse grondprijzen zouden als gevolg van de economische teruggang en de stagnatie op de vastgoedmarkt sterk kunnen dalen. De vereniging van projectontwikkelaars Neprom verwacht een “aanzienlijke daling”.

Gerard Groener, de bestuursvoorzitter van vastgoedbedrijf Corio, houdt zelfs rekening met een halvering. “Het gaat mij erom een signaal af te geven, ‘joh, dit zit er wel aan te komen.’ Het risico bestaat dat die prijzen gewoon gehalveerd worden”, zei Groener vrijdag. Hij stelde dat vastgoed achter de economie aanloopt. “De echte gevolgen van de recessie liggen hier altijd een half jaar tot een jaar later.”

De belangrijkste oorzaak van een mogelijke daling is volgens Groener dat de rendementseisen die financiers stellen aan nieuwe vastgoedprojecten sinds het uitbreken van de kredietcrisis zijn verhoogd. Tegelijk staan de rendementen onder druk door de stagnatie van de huurinkomsten die weer een gevolg is van de teruglopende economie.

Nieuwbouw

Volgens Jan Fokkema, algemeen directeur van de Neprom, zullen gemeenten worden gedwongen om de prijzen te laten zakken omdat de vraag naar nieuwbouwwoningen stagneert. “Wil je de nieuwbouwproductie op gang houden, moet er toch wat gebeuren. Hoeveel het zou moeten zijn is lastig te bepalen, maar een aanzienlijke daling is wel nodig”

Vorige maand maakte de gemeente Amsterdam bekend de grondprijzen in de stad voorlopig te bevriezen. Aanleiding voor deze stap was de financiële crisis en de stagnatie van de prijs van nieuwbouwwoningen. Verantwoordelijk wethouder Maarten van Poelgeest zei toen dat een daling mogelijk was en stelde dit buiten Amsterdam al te zien.

bron: ANP

May 28

De oorzaak volgens professor Boelhouwer:

De overheid probeert al een jaar of tien meer marktwerking in de woningbouw te krijgen. Boelhouwer: ,,Begin jaren negentig liet de politiek de teugels meer vieren. Voor die tijd bepaalde de overheid jaarlijks het aantal nieuwbouwhuizen en het percentage koop- en huurwoningen.”

Dat die marktwerking totaal mislukt lijkt, komt volgens Boelhouwer doordat de overheid tegelijkertijd allerlei bouwregels aanscherpte. ,,Neem het nieuwe Bouwbesluit – hogere plafonds, luie trappen, enzovoorts – waardoor de bouwkosten met zo’n zes procent stegen. Of de nieuwe Energie Prestatie Normering: goed voor de duurzaamheid, maar de bouwkosten gaan omhoog.” Ook op het gebied van ruimtelijke ordening zijn de regels volgens Boelhouwer fors aangescherpt. ,,Dorpen mogen nog zelden uitbreiden; alleen in stedelijke gebieden mag nog gebouwd worden. Ook moeten aannemers meer geld steken in verfraaiing van de directe omgeving. Dat milieubewegingen veel vaker dan vroeger naar de rechter stappen om bouwplannen te frustreren, komt de bouwproductie ook niet ten goede.”

Hausse

Een andere rem vormen de fors gestegen grondprijzen. ,,Gemeenten hebben die de afgelopen jaren soms wel verdrievoudigd om mee te profiteren van de huizenprijzenhausse”, zegt Boelhouwer. Die grondprijzen moeten zo snel mogelijk weer naar beneden, zegt de volkshuisvestingsprof. ,,Maar overheden hebben de neiging prijzen wel te verhogen in geval van economische voorspoed, maar niet te verlagen als het slecht gaat.” Daarnaast is versoepeling van de regels hoog nodig, vindt Boelhouwer. En er moet meer ruimte komen voor bouwen in het groen. ,,Want dat willen mensen.”

Dat iedere balans in de woningmarkt zoek is, komt ook doordat de politiek de vraag naar woningen veel te veel stimuleert. Een ‘subsidiecarrousel’, noemt Boelhouwer het. De hypotheekrenteaftrekis volgens hem de grootste boosdoener. ,,Een uiterst merkwaardige subsidie, waarmee de overheid feitelijk de inkomensverschillen in Nederland vergroot en tegelijk de huizenprijzen kunstmatig hoog houdt. Terwijl het doel van overheidsingrijpen zou moeten zijn: garanderen dat ook de economisch zwakkeren een dak boven hun hoofd hebben.”

In de rest van Europa is de hypotheekrenteaftrek de laatste jaren fors ingeperkt volgens Boelhouwer, waardoor grote verschillen zijn ontstaan tussen huizenprijzen hier en in het buitenland. Een steeds grotere trek van bemiddelde Nederlanders naar de Belgische en Duitse grensstreek is het gevolg. ,,Zeker nu je tegenwoordig de hypotheekrenteaftrek mag ‘meenemen’ naar het buitenland.”

hypotheekschuld

Toch moet de overheid op dit moment nog even afblijven van de hypotheekrente, waarschuwt Boelhouwer. ,,Vanwege de economische crisis is dat spelen met vuur.” De hypotheeklasten zijn zo enorm – in totaal 587 miljard euro, per inwoner veruit het hoogst ter wereld – moet nu côute que côute voorkomen worden dat de huizenprijs fors keldert. ,,Het is zonde dat de politiek halverwege de jaren negentig niet begonnen is met geleidelijke beperking van de renteaftrek. Dat had de oververhitte markt kunnen afkoelen.”

hypotheekschuld in verhouding tot het net national income in Nederland

hypotheekschuld in verhouding tot het net “national income” in Nederland en de USA

De banken krijgen van Boelhouwer ook een veeg uit de pan. Dat de huizenprijzen zo torenhoog zijn opgelopen, komt doordat zij met allerlei fancy hypotheekconstructies de renteaftrek maximaal uitmolken. Boelhouwer: ,,Het beleid van banken werkt vaak contra-productief. In de jaren tachtig waren ze zeer streng bij hypotheekverstrekkingen, waardoor de economische crisis extra lang aanhield. In de jaren negentig waren ze veel te coulant, waardoor de huizenmarkt en economie oververhit raakten.”

Hypotheekschuld in relatie tot inkomen en waarde eigen woning

Inmiddels heeft Nederland de eerste plaats overgenomen van Denemarken.