Woningbezitters die na verkoop van hun huis zonder NHG-garantie met een restschuld blijven zitten, kunnen deze na de zomer meefinancieren in een volgende hypotheek.

Dit blijkt uit de nieuwe gedragsregels voor de banken, die onlangs zijn vastgelegd. “Het aantal huishoudens dat de woning met verlies moet verkopen, zal de komende tijd fors stijgen. Banken nemen met deze clausule hier al een voorschot op”, klinkt het in de hypotheekwereld.

Het is voor het eerst dat banken het probleem van restschuld officieel onderkennen. De verwachting is dat Nederland op grote schaal te maken krijgt met dit fenomeen. De afgelopen dertig jaar hadden woningbezitters de wind in de rug en profiteerden zij van de sterk oplopende huizenprijzen. “Het fenomeen overwaarde is niet meer vanzelfsprekend”, bevestigt ook Matthijs Mons, partner van IG&H Consulting.

Rente vastzetten

De komende vier jaar moeten maar liefst 1,4 miljoen huishoudens de rente van hun hypotheek opnieuw vastzetten. Veel van hen hebben nog een laag tarief. Nu de rente stijgt, komt de betaalbaarheid van de maandelijkse woonlasten sterk onder druk te staan. Die kunnen wel met duizenden euro’s per jaar toenemen.

“Als deze mensen bijvoorbeeld door een – tragische – samenloop van omstandigheden hun huis moeten verkopen, is de kans groter dan ooit dat zij met een restschuld blijven zitten. De hypotheekschuld is dan hoger dan de woningwaarde. De almaar stijgende rente en de verder dalende huizenprijzen kunnen dé giftige cocktail vormen, waardoor gezinnen hun huis met verlies moeten verkopen”, zegt hypotheekadviseur Jos Koets.

Clausule

In de clausule, die de banken hebben opgenomen in de nieuwe gedragscode, staat zwart op wit dat gezinnen de schuld die zij bij de verkoop van de oude woning overhouden, mogen meenemen bovenop de nieuwe hypotheeksom. Dit komt neer op een hogere financiering dan de 110% van de marktwaarde van het huis, zoals die per augustus ingaat voor nieuwe hypotheken.

“De reden dat dit punt is opgenomen in de code, is dat iemand anders geen nieuwe woning kan betalen. Voor deze nieuwe hypotheek zal gelden dat maximaal 50% aflossingsvrij mag zijn. Daarbij zal een bank goed letten op de maximale leencapaciteit, oftewel wat iemand verantwoord kan lenen”, reageert de woordvoerder van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB).

Grip op restschuld

Volgens de Vereniging Eigen Huis (VEH) hebben de banken deze clausule opgenomen om grip te houden op de restschuld. “Als mensen in de schuldhulpverlening terechtkomen, wordt op een gegeven moment een groot bedrag van de schuld kwijtgescholden. Met de meefinanciering in een volgende hypotheek is de bank er zeker van dat het geld wel wordt terugbetaald. Zo wordt het probleem nog onder controle gehouden”, zegt een woordvoerder van de VEH.

Hoogleraar Peter Boelhouwer (TU Delft) is het met de VEH eens dat banken de meefinanciering niet doen vanuit filantropische overwegingen. “De financiers krijgen hiermee plat gezegd meer zekerheid dat de gehele schuld wordt ingelost. Consumenten mogen hier eigenlijk blij mee zijn, want als zij een persoonlijke lening moeten afsluiten, dan zijn zij een stuk duurder uit. De rente op een consumentenkrediet is tenslotte vele malen hoger dan de hypotheekrente, ook al is dat zonder belastingaftrek.”

Doorstroming

Hij meent dat de clausule bovendien goed is voor de doorstroming op de woningmarkt. Door allerlei maatregelen van de banken, de toezichthouder en de politiek is deze almaar meer op slot geraakt. “Met een restschuld was het voorheen bijna onmogelijk om een nieuwe hypotheek te krijgen. Dan werd je over een kam geschoren met wanbetalers. Terwijl dit verlies niet het gevolg hoeft te zijn van betalingsachterstanden, maar ook kan komen door waardedalingen op de huizenmarkt.”

bron: De Telegraaf