Gast voorziet in Nederland een huizenprijsdaling van 20 a 25 procent vanaf de piek van eind 2007. De daling is volgens hem vooral het gevolg van de voorzichtigheid van banken.

Die scherpen de leenvoorwaarden aan en vragen hogere rentes. Als de werkloosheid stijgt, zullen de voorwaarden nog strikter worden. Dat is een geleidelijk proces, zegt hij, maar ‘de huizenprijzen zullen komend jaar verder dalen’.

Banken komen hierdoor waarschijnlijk in de problemen. Als gevolg van de dalende huizenprijs zullen de kredietbeoordelaars lagere ratings geven aan de hypotheekobligaties van de banken. Dat heeft weer tot gevolg dat de banken meer kapitaalreserves moeten aanhouden.

Gast verwacht dat de herwaardering van de hypotheekobligaties, waarin banken zwaar hebben geïnvesteerd, in 2010 komt, als de banken ook te kampen krijgen met andere verliezen.

Obligaties die nu nog een (zeer veilige) AAA-rating hebben, kunnen dan worden afgewaardeerd tot A. Boekhoudregels dwingen de banken vervolgens om meer kapitaal aan te houden. Volgens Gast een veelvoud van wat ze nu moeten aanhouden. ‘Veel banken, ook Nederlandse, houden daar vaak nog geen rekening mee’, zegt hij.

Dit kan ertoe leiden dat financiële instellingen nieuwe kapitaalinjecties van overheden nodig hebben, of genationaliseerd moeten worden. Dat is volgens Gast echter niet de ergste consequentie. ‘De kredietverstrekking zal dan hard achteruit lopen, en dat maakt een herstel vanuit een vervelend economisch klimaat nog lastiger.’

‘Zelfs als verreweg de meeste leners gewoon rente en aflossing betalen, kunnen sommige banken al in de problemen komen’, stelt de vermogensbeheerder.

Ook in Nederland zijn de afgelopen vijftien jaar hypotheken afgesloten die huiseigenaren al bij een kleine tegenslag niet meer kunnen opbrengen. Door de oplopende werkloosheid zal dit volgens hem vaker gebeuren.

Toch zullen de verliezen op de hypotheekobligaties ‘meestal vrij beperkt’ zijn. ‘De banken krijgen vooral last van de reserves ze moeten aanhouden. Die zijn vaak vele malen groter dan het verwachte verlies in een recessie.’

Dat is volgens Gast het ‘fundamentele probleem’ van kapitaalregels. Waar banken nu ‘veel te weinig’ kapitaal hoeven aan te houden op hun ‘AAA’-bezittingen, moeten ze bij een afwaardering van de ratings, ‘in de meeste gevallen onredelijk veel’ kapitaal aanhouden.

bron: de Volkskrant