Geld.nl heeft onderzoek gedaan naar het leengedrag van banken. Uit dit onderzoek bleek dat banken momenteel zelf heel goedkoop kunnen lenen en dat zij zelf hoge tarieven vragen. Dit is al geruime tijd bekend, maar is nogmaals onderzocht.

Volgens mij is er een aantal oorzaken hiervoor. De eerste reden is dat de kredietwaardigheid van particulieren is afgenomen. Er dreigt werkloosheid en de gevaren voor wanbetaling nemen dus toe. Daarom zal de risico-opslag die banken in rekening brengen toenemen. Dit is één van de redenen waarom overmatige kreditering leidt tot sterkere conjunctuurgolven.

Een andere minder bekende reden is de ruime beschikbaarheid van overheidsobligaties. Deze obligaties zijn risicovrij. Banken kunnen dus haast gratis geld ophalen bij de centrale bank en deze vervolgens risicovrij beleggen in staatsobligaties. Banken zullen dus eerst hier hun geld wegzetten voordat zij hun blik richten op de markt voor consumentenkrediet. Dit effect wordt ook wel “crowding out” genoemd. De overheidobligaties verdringen de andere leningen van de markt. Het is voor bedrijven en consumenten daardoor lastiger om aan krediet te komen.

Een derde reden is de gedragscode voor consumentenkredieten. Banken hebben tot voor kort zich hier niet aan gehouden. Ongeveer 50% van de hypotheken werd afgesloten boven de normen. De banken voelen nu ook wel aan dat dit niet meer kan. De DSB kwam negatief in het nieuws met dergelijke leningen en de vrees voor claims is dus terecht. Het aantal leningen dat boven de norm wordt afgesloten is teruggelopen naar ongeveer 25%.

Momenteel worden de banken slapend rijk door geld van de centrale bank door te sluisen naar staatsobligaties. Dit is niets anders dan een flinke overheidssubsidie aan de banken. Het is de centrale banken verboden om monetair te financieren. Ze mogen dus niet direct obligaties kopen van de overheid. Dit is terecht, maar de huidige constructie is nog slechter dan monetair financieren. Het is onbegrijpelijk dat er geen stappen worden genomen om dit systeem te hervormen.

Voor meer info: hoe werkt de moderne geldpers?