Dirk Bezemer: Nederland heeft geen woningschaarste

De prijzen van bestaande koopwoningen zijn sinds 2015 ruim verdubbeld. Volgens vele komt dit vooral door schaarste. Professor Dirk Bezemer bestijdt dit, volgens hem heeft Nederland een betaalbaarheidscrisis.

Dat is iets anders dan schaarste. Het aantal koopwoningen is met tien procent toegenomen sinds 2015, de bevolking met 6,5 procent, het aantal huishoudens met 9 procent, de prijzen met 209 procent – alles volgens CBS-statistieken. Over de precieze cijfers kan getwist worden, en regionaal kan de situatie verschillen van het landelijk gemiddelde. Maar dat schaarste – minder woningen per Nederlander – de verdubbeling van prijzen zou verklaren, is onwaarschijnlijk.

Niet te weinig aanbod, maar te veel vraag

De denkfout is dit: als de huizenprijzen stijgen, is er dus te weinig aanbod van huizen. Dat hoeft niet. Er kan ook te veel vraag zijn. Niet door bevolkingsgroei, maar doordat er meer geld richting de huizenmarkt stroomt, bijvoorbeeld als hypotheekverstrekking, die van 2015 tot aan de renteverhoging van 2022 met 250 procent groeide (en inmiddels opnieuw snel stijgt, zoals DNB onlangs waarschuwde). Hier, en niet in woningschaarste, ligt de hoofdoorzaak van die prijsverdubbeling sinds 2015.

Hypotheekgroei en andere geldstromen reageren hier sterker op renteveranderingen dan in de ons omringende landen. Dat komt niet door vrije marktwerking maar door beleid, dus we kunnen er iets aan doen. Denk daarbij niet alleen aan de hypotheekrenteaftrek. Maar ook: honderd procent van de waarde van het huis mag geleend worden. De waardetoename van het huis is niet belast. Vermogende ouders kunnen 30.000 euro belastingvrij schenken voor de aankoop van een huis. Investeerders zijn jarenlang door kabinetsbeleid aangemoedigd de Nederlandse vastgoedmarkt op te gaan.

Prijsopdrijvend mechanisme

We hebben dus zelf een prijsopdrijvend mechanisme gecreëerd. Het heeft niets met huizen bouwen of bevolkingsgroei te maken. Meer hypotheekverstrekking en andere geldinstroom jaagt de prijzen op, dat leidt tot meer geldinstroom, enzovoorts. Het werd almaar aantrekkelijker voor vermogende Nederlanders en professionele beleggers om in de huizenmarkt te stappen. Hier zijn immers winsten te behalen.

bron: trouw.nl