Jul 4

Column: Willem Middelkoop

Willem MiddelkoopIn de voorbereiding voor mijn nieuwe boek ‘Overleef de kredietcrisis’ vroeg ik me laatst af hoe we eigenlijk zo rijk zijn geworden na de Tweede Wereldoorlog. In de periode van de wederopbouw werden veel bedrijven opgericht, die letterlijk met dubbeltjes en kwartjes omzet en winst bij elkaar sprokkelden.

In de loop van de jaren zestig en zeventig zijn veel van deze bedrijfjes groter en groter geworden. Doordat ze ook steeds meer winst gingen maken ontstonden kansen voor agressievere financiële partijen.

Groei

Bankiers kwamen er al snel achter dat er veel meer geld te verdienen viel met overnames, beursgangen en het opzetten van financiële constructies, dan met het verkopen van spaarbankboekjes. Daarnaast stegen vanaf begin jaren tachtig de huizenprijzen vrijwel continue. De babyboomgeneratie is op deze manier slapend rijk geworden. Doordat steeds meer mensen in de jaren negentig een goedbetaalde baan kregen – ook steeds meer vrouwen gingen werken – kwam de spiraal omhoog in een steeds hogere versnelling.

Door de grote groei van het eigen vermogen van Nederlandse banken en de grote vraag naar hypotheken werd er in ons land alleen al tussen 2002 en 2007 voor 400 miljard aan nieuw hypotheekgeld uit het niets gecreëerd. Dat is meer dan veertigduizend euro per hoofd van de bevolking. Duidelijk is dat deze gigantische geldcreatie, onder verantwoordelijkheid van De Nederlandsche Bank (DNB), compleet uit de hand is gelopen.

Wat is normaal?

Nu de kredietcrisis voor de gezonde afkoeling zorgt, komen we er pas achter dat de economie de laatste vijftien jaar in de turbostand terecht was gekomen. Maar het vervelende is dat de meeste mensen de turbostand normaal zijn gaan vinden. Sterker nog: we vinden dat we recht hebben op een nieuw huis. We vinden dat we recht hebben op een lagere rente. En natuurlijk hebben we recht op twee keer per jaar een vakantie. Ik heb zelfs al een politicus horen verkondigen dat goedkoop kunnen lenen eigenlijk een grondrecht voor elke bewoner van deze aarde zou moeten zijn.

Maar wat zijn de gevolgen van dit alles voor beleggers? Nu het eerste beursherstel een feit is, zijn de volgende conclusies te trekken:

  • De zogenaamde BRIC landen (Brazilië, Rusland, India en China) lijken voor beleggers veel interessanter dan de oude westerse beurzen en economieën
  • De vlucht naar ‘real assets’ vanuit ‘paper assets’ gaat door. Hoge prijzen voor het gele en zwarte goud zijn het bewijs hiervoor
  • Maar door de hoge prijzen gaan ‘real (estate) assets’ wereldwijd snel in prijs omlaag. Er lopen op dit moment zeker 15 onroerend goedbubbels in snel tempo leeg. Zo dalen de prijzen in de Verenigde Staten, Engeland, Ierland, Spanje en Dubai en Amsterdam met meer dan 10% per jaar. Commercieel vastgoed is nu aan het instorten met name in de VS. De richting van de beweging is duidelijk om met Kees de Kort te spreken, maar waar het dal komt te liggen weet niemand
  • Scheeps CV’s zijn na vastgoed de volgende hoek waar de klappen vallen
  • De korte rente blijft nog heel lang heel laag

Hierdoor daalt mijn ING Euribor hypotheekrente voor de komende zes maanden van 4,8 procent naar 2,3 procent kreeg ik net te horen. Ik had nooit verwacht dat ik zo veel van de ECB zou gaan houden.

Willem Middelkoop
3 juli 2009

bron: SNS Fundcoach