Jun 25

De Raad voor de leefomgeving kwam vandaag met een adviesrapport voor minister Blok. Hierin stonden een aantal interessante zaken. Ik pik de knelpunten op de huizenmarkt er even uit.

Nederland heeft een sterk gesegmenteerde woningmarkt. De markt is sterk gereguleerd en ondoorzichtig. Feitelijk zijn er gescheiden deelmarkten naar regio en eigendom. De markt valt uiteen in drie vrijwel los van elkaar staande segmenten: de sociale huursector, de vrije huursector en de koopsector. In elk segment gelden andere spelregels en de overstap van het ene naar het andere segment heeft grote
consequenties voor huishoudens (wachttijden, kosten,verlies van bepaalde rechten). Op deze gesegmenteerde markt leiden de gesignaleerde trends tot de volgende knelpunten:
  • Bewegen wordt ontmoedigd. De arrangementen van de instituten op de woningmarkt (corporaties, banken, ontwikkelaars, overheid) werken in veel gevallen ten gunste van de zittende partijen, de ‘insiders’, en ten nadele van de toetreders, de ‘outsiders’.
  • Betaalbaarheid van wonen staat onder druk: er is structurele onzekerheid over werk en inkomen en de huren stijgen.
  • In de gereguleerde huur sector hebben woningzoekenden te maken met lange wachtlijsten.
  • Hoge private schulden in het wonen belemmeren de flexibiliteit. Veel koopwoningen in Nederland zijn de laatste jaren in prijs gedaald. Het ‘onder water staan’ van woningen waar een hypotheekschuld op rust, belemmert de dynamiek op onder andere de arbeidsmarkt, in de zorg en het woon-werkverkeer.
  • Grondbeleid en grondwaarden belemmeren nieuwbouw. Doordat gemeenten en ontwikkelaars de grondopbrengsten van projecten al hebben ingeboekt zijn de prijzen gestegen. Ook blokkeren de ingeboekte opbrengsten de realisatie van betaalbare, renderende projecten omdat dan (boekhoudkundige) verliezen moeten worden genomen.
  • Er wordt te weinig (leegstaand) vastgoed getransformeerd door zowel economische als fysieke barrières. De technische eisen en de prijzen in verschillende vastgoedsegmenten als kantoren, scholen en woningen verschillen behoorlijk, waardoor veranderingen moeilijk gaan.

bron: Wonen in verandering, over flexiblisering en regionalisering in het woonbeleid | Raad voor de leefomgeving en infrastructuur