Apr 10

De problemen op de Nederlandse huizenmarkt blijven een hardnekkig probleem. “Het balansherstel bij huishoudens gaat nog lang duren.” De grote hypothekenportefeuille een kwetsbaarheid van het Nederlandse financiële stelsel. Vooral het grote aantal onderwaterhypotheken vormt nog geruime tijd een latent risico voor banken en voor de overheid. Van de dertigers en veertigers met een hypotheek staat 40% onder water.

Het kredietrisico is het grootst bij huishoudens met een onderwaterhypotheek die een fors deel van hun inkomen kwijt zijn aan hypotheeklasten. Deze huishoudens hebben minder ruimte om een inkomensterugval of rentestijging op te vangen en komen daardoor naar verwachting eerder in betalingsproblemen. Doordat de hypotheek onder water staat, leidt (gedwongen) verkoop tot een restschuld en een mogelijk verlies voor de kredietverstrekker. De groep huishoudens die onderwater staat en daarnaast een loan-to-income (LTI) ratio heeft van vijf of hoger is goed voor ruim 6% van de hypotheken.

Nederlandse woningprijzen zijn sinds 2008 met ruim 21% gedaald. Hierdoor staat bijna 30% van de hypotheken onder water. Hiervan is sprake als de marktwaarde van de woning lager is dan de hypotheekschuld, waarbij wordt gecorrigeerd voor aan de hypotheek verpande spaartegoeden of vermogens.

DNB gaat er vanuit dat de prijzen van Nederlandse huizen structureel op een lager niveau blijven dan in 2007, voor de crisis. Dit komt door twee maatregelen die de structurele problemen op de Nederlandse huizenmarkt hebben aangepakt: mensen die een nieuwe hypotheek aangaan moeten binnen dertig jaar gaan aflossen, en banken mogen minder snel een hoog bedrag aan kopers lenen. Wanneer huizenprijzen constant blijven zal twee derde van de hypotheken die eind 2012 onder water stonden, dit over tien jaar nog steeds staan.

Vooral oudere huiseigenaren hebben het afgelopen jaar vrijwillig afgelost op hun hypotheek. Dat deden zij niet omdat ze onder water stonden, maar om een extra rentevoordeel te halen op hun hypotheekschuld. Jonge huishoudens, die wel met dit probleem kampen, hebben gewoonweg geen geld om extra af te lossen. Oudere huiseigenaren met voldoende spaargeld maken er juist meer gebruik van om een extra rentevoordeel te halen, wanneer hun hypotheekrente hoger is dan de spaarrente.

ScreenShot026 ScreenShot027ScreenShot024

bron: De Nederlandsche Bank