Aug 10

Een snel stijgend aantal medewerkers in de bouw hoeft na de bouwvak niet meer terug te komen.

De bouwsector luidt opnieuw de noodklok. Volgens werkgeversorganisatie Bouwend Nederland ziet het er nogsomberder uit voor de bouw dan tot nu werd aangenomen en lijken alle doemscenario’s zich tegelijkertijd te voltrekken. 

Meer over de crisis in de bouw: vandaag in het Financieele Dagblad

Aug 1

Ondanks de miljardensteun van het kabinet, de provincies en de gemeenten is grootschalig banenverlies in de bouw onvermijdelijk. Dat zeggen kenners van de sector.

In april becijferde het Economisch Instituut voor de Bouwnijverheid (EIB) dat de bouwproductie de komende twee jaar met 15 procent daalt, de grootste terugval sinds de Tweede Wereldoorlog. Deze neergang zou tot verlies van 50.000 voltijdbanen leiden.

bouw in problemenIn reactie op de dreigende ontslaggolf presenteerde het kabinet vorige maand de crisis- en herstelwet die procedures bij enkele grote infrastructuurprojecten verkort. Ook trok het 320 miljoen euro uit voor het isoleren van oude woningen en 395 miljoen euro om projecten van gemeenten, ontwikkelaars en woningbouwcorporaties te steunen. Gemeenten en provincies hebben ook honderden miljoen gereserveerd voor de bouw.

Volgens Hugo Priemus, emeritus hoogleraar volkshuisvesting, „vloeit er bloed in de bouwsector”. Hij is kritisch over de crisis- en herstelwet die volgens hem „hooguit werk zal opleveren voor wegen- en spoorbouwers, terwijl in de woningbouw de meeste banen op de tocht staan”.

Elco Brinkman, voorzitter van werkgeversvereniging Bouwend Nederland, zegt dat de overheid niet alle pijn kan wegnemen. „Er zullen veel ontslagen vallen, dat is onvermijdelijk.”

bron: nrc.nl

Jun 6

Een op de tien medewerkers in de bouw verliest de komende twee jaar zijn baan. In totaal verdwijnen er 50.000 arbeidsplaatsen in de bouwsector als gevolg van de economische neergang in Nederland.

bron: FD.nl

Jan 20

De komende twee jaar verdwijnen door de financiële crisis dertigduizend banen in de bouw. Vooral bouwvakkers die zich bezig houden met de productie van nieuwbouwwoningen krijgen het zwaar. Dat becijfert het Economisch Instituut voor de Bouwnijverheid (EIB) in een rapport met de verwachtingen voor 2009.

Hoewel de economie naar verwachting in 2010 weer aantrekt, blijven de negatieve gevolgen voor de bouw volgens de onderzoekers aanhouden tot 2011. In dat jaar zou de bouwproductie zich voorzichtig stabiliseren, waarna de bouwproductie in 2012 weer opkrabbelt. Pas in 2014 ligt de productie weer boven het niveau van 2008, voorspelt het EIB.

In 2008 kwamen er al iets minder nieuwe woningen bij ten opzichte van een jaar eerder, maar de komende jaren zou de nieuwbouwproductie van woningen echt een flinke duik nemen. Voor 2009 voorspelt de EIB een daling van 10,5 procent en een jaar later elf procent. Ook verbouwingen en onderhouds- en herstelwerkzaamheden lopen de komende jaren stevig in aantal terug.

Door de teruglopende bouwproductie zijn minder arbeiders nodig in de bouw. Teruglopende aantallen vacatures, afnemende inhuur van flexibele arbeidskrachten en gedwongen ontslagen bepalen in 2009 en 2010 het beeld, voorspelt de EIB. Dit jaar, maar vooral volgend jaar zouden zo’n dertigduizend banen verdwijnen.

Het banenverlies is volgens het instituut echter van tijdelijke aard. Vanaf 2012 trekt de werkgelegenheid weer aan. Daarvoor is voldoende goed geschoold personeel nodig. De EIB wijst er dan ook op dat het belangrijk is dat juist in moeilijke tijden zorg wordt gedragen voor goed onderwijs van personeel in de bouw.

Bron NOVEM

Jan 12

bouw steigers De bouw verwacht in de zomer van 2009 een golf van faillissementen. De orderportefeuille droogt op.

Op zijn nette schoenen glibbert Toon Smits (58) over een besneeuwd bospaadje op een landgoed in het Brabantse Nuenen. De aannemer wil laten zien waar aan de rand van een vennetje een zestal riante villa’s moeten verrijzen. Hij wijst naar een plek waar enkele gas- en waterkabels uit de sneeuwlaag steken. ‘Daar hebben we vorig jaar al een beginnetje gemaakt met het leggen van de fundering van de eerste villa. Dat was misschien iets te voorbarig.’

Het bouwproject – Landgoed Gulberg – ligt stil, en dat heeft niets te maken met de vorst en sneeuwval. Wel met potentiële kopers die zich op het allerlaatst terugtrokken, zo vertelt Smits. ‘Enkele serieuze kandidaten voor een villa hebben zich onlangs terug getrokken. De projectontwikkelaar wil pas bouwen als minimaal vier villa’s zijn verkocht. Dat is dus niet gelukt.’

Tot voor kort was er volgens Smits geen vuiltje aan de lucht. Maar dat veranderde volgens hem toen de woningmarkt als gevolg van de kredietcrisis plotseling op slot ging. ‘Mensen worden voorzichtiger en stellen hun beslissingen uit. Als je lekker in je vel zit maak je plannen, voor een verbouwing of het bouwen van een nieuw huis. Maar in de kranten zie je niets dan kommer en kwel. Bovendien koopt niemand een huis voordat hij zijn eigen woning verkocht heeft. Ik weet niet of, en zo ja, wanneer de bouw van start gaat.’

Het – in het beste geval – uitstel van het villaproject heeft vervelende gevolgen voor het 35 jaar oude bedrijf van Smits, dat twintig personeelsleden telt. ‘Het project zou in 2009 driekwart van mijn personeel fulltime aan het werk zetten. Ik zit nu dus met een enorm gat.’ Hij heeft voor vijf man, een kwart van zijn personeel, ontslag aan gevraagd. ‘Ik hoop dat het daarbij blijft.’

De Nederlandse bouwsector maakt zich op voor een diepe en langdurige crisis. De ontwikkeling het landgoed in Nuenen is niet het enige project dat wordt gestaakt. Volgens de vereniging voor ontwikkelaars en bouwondernemers, de NVB, is overal in Nederland sprake van een ‘koperstaking’. Volgens cijfers van de brancheorganisatie is in het laatste kwartaal van 2008 de verkoop van nieuwbouwwoningen met ruim 60 procent ingezakt. Voor 2009 wordt een nog veel grotere daling verwacht.

‘Het verraderlijke is dat deze alarmerende cijfers zich nog niet vertalen in failliete bedrijven en massaontslagen. Dat gaat pas vanaf de zomer 2009 beginnen’, voorspelt NVB-directeur Nico Rietdijk. Nu wordt er volgens hem nog volop gebouwd en lijkt het alsof er niets aan de hand is. ‘Maar dat komt omdat de bouw met lange doorlooptijden te maken heeft. Wat nu wordt gebouwd, is anderhalf jaar geleden verkocht, toen er nog niets aan de hand was. Dat er momenteel vrijwel niets meer wordt verkocht, gaan we dus pas later merken. Het dieptepunt verwacht ik in 2010 en 2011.’

TNO becijferde onlangs in zijn bouwprognose tot 2013 dat in de bouw in de komende drie jaar tot 45 duizend banen verloren zullen gaan. De NVB vreest voor een verlies van zeker 100 duizend arbeidsplaatsen in de bouw en aanverwante sectoren. Rietdijk: ‘En dan overdrijf ik echt niet hoor. Want bij deze berekening heb ik de malaise in de kantoren- en winkelbouw niet eens meegerekend.’

In de onvermijdelijke ontslaggolf die aanstaande is, zit volgens Rietdijk een logische volgorde. ‘Als eerste zijn de heiers aan de beurt, het begin van elk nieuwbouwproject. Daarna volgen de vloerenleggers, de beton- skeletbouwers, de metselaars, timmerlieden, elektriciens, stukadoors, hoveniers, stratenmakers en ga zo maar door. Het uitstralingseffect is heel groot. De Volkswagendealer die bestelbusjes verkoopt aan bouwbedrijven zal het ook heel snel gaan merken’, aldus Rietdijk, die eraan toevoegt zich een roepende in de woestijn te voelen. ‘Het is triest dat niemand ziet of wil zien wat er op ons afkomt. Twee brandbrieven die we over dit onderwerp aan het kabinet schreven, bleven tot nu toe onbeantwoord. ’

Bij de vakbond FNV Bouw ziet vice-voorzitter John Kerstens wel de ernst van de situatie in. ‘De neergang is al ingezet, zo merken we. Het gaat nu nog druppelsgewijs, maar vooral de kleinere en middelgrote bouwbedrijven beginnen het moeilijk te krijgen door het uitblijven van orders. Grote ondernemingen hebben vaak ook grote orderportefeuilles en zingen het daarom wel iets langer uit’, aldus Kerstens. Van de 19 duizend Nederlandse bouwbedrijven behoren er 18.500 tot het mkb.

Uit een rondgang langs willekeurige bouwondernemers blijkt dat er nog weinig te merken is van paniek of onrust. Wel signaleert iedereen hetzelfde beeld: de orders nemen af. Fred Tol, gipsafbouwer te Volendam: ‘Het wordt een beetje rustiger. Zelf heb ik nog genoeg werk in de nieuwbouw, maar ik merk het aan de concurrenten om me heen. Ze beginnen hun prijzen te verlagen. ’

Siem van den Berg, eigenaar van bouwbedrijf SC van den Berg BV in De Lier, merkt wel dat er wat aan de hand is. ‘Je moet heel wat meer moeite doen voor een opdracht dan een jaar geleden. Eer dat er een handtekening onder een contract staat gaan er soms maanden overheen. Gelukkig hebben we het altijd redelijk goed gehad, dan kun je wel tegen een stootje. Ik prijs mezelf gelukkig dat ik niet gigantisch heb hoeven investeren.’

Van de Berg werkt nu aan de opdrachten die vorig jaar zomer zijn gegeven. ‘Tot aan de herfst hebben we zeker werk. En dan zal er ook wel weer wat komen. Veel van wat nu wordt uitgesteld zal toch een keer moeten gebeuren.’

Ook Rienk de Koning, bedrijfsleider van stucadoorsbedrijf J. de Koning BV in Hoorn – twaalf man in dienst – blijft optimistisch: ‘Je hoort links en rechts wel eens wat, maar wij hebben evenveel werk als vorig jaar. Zolang de aannemers werk hebben, hebben wij ook werk.’

Dat het villaproject in Nuenen voorlopig van de baan is, betekent nog niet het einde van aannemersbedrijf Smits uit Mierlo. Dat Smits nu voor vijf mensen een ontslagvergunning aanvraagt, noemt hij ‘heel jammer. Ik zou graag iedereen aan het werk willen houden. Maar het duurt een paar maanden voor het ontslag rond is. Misschien maak ik me onnodig ongerust, maar ik moet voorkomen dat er hier straks mensen niets meer om handen hebben.’

Het liefst zou hij zijn oudste werknemers in dienst houden, zegt Smits. ‘Zij hebben al die jaren voor me klaar gestaan. Ik zie liever mensen vertrekken die hier pas twee jaar werken, dan mensen met wie ik al twintig, dertig jaar werk. Maar we mogen niet meer zelf bepalen wie ontslag krijgt.’

Aan het eind van dit jaar zal blijken dat de bouw 10 tot 20 procent minder werk heeft gehad, schat Smits in. In 2010 zal dat oplopen tot 25 tot 30 procent.

Dat hij de crisis verwacht te overleven, schrijft hij toe aan ‘hard werk en zuinigheid. Wij hebben altijd eerst verdiend en daarna pas uitgegeven.’

Dat gaat wel eens anders in de bouw, zag hij. ‘De nieuwe generatie steekt zich veel makkelijker in de schulden. Dan kwamen ze aanrijden in hun grote auto’s. Maar wij hebben nu weinig vaste kosten.’

bron: de Volkskrant

Jan 9

logo CruimingProjectontwikkelaars, architecten, aannemers en overheden hebben de prijzen van nieuwbouwhuizen onnodig opgedreven. In tien jaar tijd zijn de huizenprijzen verdubbeld. Een gemiddeld huis kost tegenwoordig 300.000 euro. Dat is voor velen onbetaalbaar.

Projectontwikkelaar en architect Doede Cruiming uit Zuidhorn riep zijn gehoor gistermiddag tijdens een nieuwjaarsreceptie van zijn bedrijf in Groningen hierin verandering te brengen. Hij ziet mogelijkheden om ‘zonder al te veel moeite’ de prijzen van huizen in het Noorden terug te brengen met 30 procent zonder dat in te boeten op kwaliteit.

Een van de grootste boosdoeners is volgens hem de hoog opgelopen grondprijzen. Die zijn in tien jaar tijd verviervoudigd en maakt nu al een kwart uit van het totale bedrag dat voor een huis moet worden neergeteld. Volgens Cruiming zijn gemeenten geneigd woningbouwprojecten te gebruiken als melkkoe. Hij noemde het voorbeeld van de gemeente Grootegast die in de exploitatie van haar uitbreidingsplan Casper de Robles (200 tot 300 woningen) uitgaat van een winst van bijna zes miljoen euro. Dat geld steekt de gemeente in de vernieuwing van het dorpscentrum. Daarmee dragen de bewoners van Casper de Robles per gezin 20.000 euro bij aan het oplappen van het centrum. Cruiming pleit voor stopzetting van deze praktijken.

Ook op andere fronten kan er volgens hem op bouwkosten worden bespaard. “Ik ben ervan overtuigd dat de arbeidsproductiviteit bij architecten, bouwers en ontwikkelaars met minstens tien procent kan worden verbeterd.” Hij wijst ook nog op de ruime marges die in acht worden genomen om eventuele tegenvallers tijdens de bouw op te vangen. “Dat is een post van nog eens tien procent die kan worden geschrapt.”

Cruiming ziet wonen als eerste levensbehoefte. Om die reden is er in zijn ogen alles voor te zeggen om de btw te verlagen van nu nog 19 naar zes procent. Daarmee kan de prijs van een gemiddeld nieuwbouwhuis met nog eens ruim 20 mille worden teruggebracht, rekent hij voor. De Zuidhorner ondernemer ontwikkelde in veertig jaar tijd zo’n 5000 woningen in Noord-Nederland. Jarenlang werkte hij onder de naam Bouwfonds Langewold. Dat bedrijf verkocht hij in 2007 – met 59 hectare grond – voor 17,5 miljoen euro aan Heijmans Vastgoed en opereert nu onder eigen naam.

bron: Dagblad van het Noorden