Feb 16

Het naderende bankroet van Oekraïne brengt drie Europese banken in grote problemen: het Italiaanse Unicredit, de Oostenrijkse Raffeisen bank en de Nederlandse ING bank.

De $ 16 miljard die het IMF aan de Oekraïne gaf om het land overeind te houden, zijn al weer op. Het land, dat door het instorten van de staalprijzen het BNP met 12% ziet dalen, stevent lijnrecht op een faillissement af. Banken zoals de ING, Unicredit en Raffeisen, die veel hebben uitgeleend en geinvesteerd in de Oekraïne, dreigen daardoor samen met het land ten onder te gaan.

Volgens Erik Berglof, een topeconoom bij EBRD, heeft het instortende Oost Europa zo’n € 400 miljard nodig om de betalingen over de uitstaande leningen te dekken en het financiële systeem weer op gang te helpen. Dit bedrag gaat boven het vermogen van het IMF, dat al eerder Hongarije, Oekraïne, Letland, Wit-Rusland, IJsland, Pakistan, en binnenkort ook Turkije te hulp schoot. Het IMF raakt snel door haar reserve van $ 200 miljard heen, en moet mogelijk zélf geld voor de wereld gaan persen.

Volgens Stephen Jen, hoofd-valuta bij Morgan Stanley, heeft Oost Europa $ 1,7 biljoen in het buitenland geleend, waarvan veel op de korte-termijn markt. Het moet dit jaar $ 400 miljard terugbetalen, net zoveel als 1/3 van het totale BNP van de regio. Door de ingestorte economiën en zwaar getroffen nationale munteenheden is hier echter géén geld voor, en nog meer krediet krijgen bij de feitelijk bankroete Europese banken is helemáál ondenkbaar.

‘De situatie is veel erger dan tijdens de Oost-Aziëcrisis in de jaren ’90,’ zegt Lars Christensen van de Danske Bank. ‘Er dreigen op ieder moment ongelukken te gebeuren in de regio, maar de EU-instellingen zijn niet bij machte hier iets aan te doen. Op het moment dat ze besluiten om één van deze landen niet te redden, dan zal dat een enorme crisis veroorzaken die zich door de hele EU zal verspreiden.’

Claims

Zoals we al eerder schreven zijn de Europese banken véél kwetsbaarder voor de nu instortende economiën in Oost Europa, delen van Azië en Latijns Amerika, dan hun collega’s in bijvoorbeeld de VS. Bijna de hele Oost Europese schuld is in handen van West Europa, vooral van banken in Oostenrijk, Zweden, Griekenland, Italië en België. Europese banken nemen maar liefst 74% van de $ 4,9 biljoen uitstaande leningen in de (voorheen) opkomende markten voor hun rekening. Dat maakt hen vijf keer zo kwetsbaar als Amerikaanse of Japanse banken.

Het financiële systeem in Oostenrijk staat inmiddels op het punt van instorten. De banken leenden € 230 miljard uit aan Oost Europa, 70% van het Oostenrijkse BNP. ‘Bij een ingebreke blijven van 10% stort onze hele financiële sector in elkaar,’ schreef de krant Der Standard uit Wenen. Dat lijkt inmiddels onvermijdelijk te gaan gebeuren.

Spanje zit tot z’n nek toe in Latijns Amerika en deelt in de malaise in bijvoorbeeld Mexico (autoindustrie: min 51% in januari) en Brazilië (650.000 banen weg in één maand). Groot Brittannië en Zwitserland zitten diep in de in grote problemen geraakte delen van opkomend Azië.

Uitstaande risico's in oost Europa

Europa bevindt zich in een crisis die veel ernstiger is dan de leiders van de EU ooit voor mogelijk hadden gehouden. De grootste Europese economie, die van Duitsland, kromp in het laatste kwartaal van 2008 op jaarbasis met 8,4%. De Deutsche Bank verwacht dat de Duitse economie dit jaar met bijna 9% zal krimpen. Dat is een percentage dat de bevolking in opstand kan doen komen.

De implicaties zijn duidelijk en ernstig: Berlijn zal Ierland, Spanje, Griekenland en Portugal, waar de kredietbellen uit elkaar spatten en steeds meer faillissementen optreden, of Italië, waar de nationale schuld steeg van 101% naar 112% van het BNP, of Oostenrijk, dat in enorme problemen verkeert door de financiële avonturen in Oost Europa, niet gaan redden.

Het is slechts een kwestie van tijd voordat het verwoestende vuur van ten onder gaan economiën ook onze grenzen zal overschrijden. Er hoeft nog maar één vonkje af te gaan in de Eurozone, en de hele wereld zal binnen enkele dagen tijd in een enorme systeemcrisis worden gestort

Bron: Telegraph

vertaling: Xander