Jun 18

Banken mogen van de VVD doorgaan met het verstrekken van hoge hypotheken, juist die waar de ECB over struikelt in de stresstest. De VVD toont het ware gezicht. Een Neofeodaal gelaat: starters worden als kanonnenvoer gebruikt. Hans de Geus ziet de rode vlaggen al wapperen.

Eén van de indicatoren waarop de waakhonden in deze cruciale stresstest zullen aanslaan is het onderpand voor leningen. Woningen bijvoorbeeld. Een hypotheek die hoger is dan de waarde van het huis is voor de  toezichthouders  een indicatie dat de lening in “financiële moeilijkheden verkeert” – zie p. 63 van deze  ECB manual. LTV betekent Loan-to-Value, en LTV>100% betekent huis onder water, oppassen geblazen. Ik schrok hier nogal van, want staan niet in Nederland 1,4 miljoen huizen onder water? Worden onze banken hier zo meteen op afgekeurd?

Lees verder bij RTL Z

Jun 12

Het sociaal leenstelsel dat (mits goedgekeurd door de Eerste Kamer) per september 2015 geïntroduceerd wordt, zal mogelijk leiden tot veelvuldig misbruik als hypotheek. HomeFinance.nl en hypotheekspecialist Jos Koets analyseerden het nieuwe leenstelsel en zien vooral voordelen voor de studenten die het nieuwe studievoorschot helemaal niet nodig hebben. Juist deze studenten kunnen het maximale studievoorschot opnemen om daarmee uiteindelijk hun eigen woning onder zeer gunstige voorwaarden te financieren.

Supergunstige voorwaarden

Vanwege het sociale karakter van het leenstelsel kent het nieuwe studievoorschot veel betere voorwaarden dan een hypotheek:

  • De rente over het opgenomen studievoorschot ligt fors lager dan de hypotheekrente.
  • Na afronding van de studie mag de student 35 jaar doen over de terugbetaling.
  • De plicht tot terugbetalen is afhankelijk van het inkomen.

Goedkoop lenen – winst met sparen – huis kopen

De enorm gunstige leenvoorwaarden maken het op zich al interessant voor studenten om altijd maximaal te lenen. De spaarrente is ruim hoger dan de rente op het studievoorschot. Door het geleende geld op een spaarrekening te zetten maakt de student simpelweg winst tijdens zijn studie. Welke student wil dat niet? Daarnaast heeft het nieuwe sociale leenstelsel verschillende effecten op de mogelijkheden om een woning te kopen na de studie:

  • Maximale hypotheek wordt minder verlaagd dan bij het huidige leenstelsel
  • Goedkope manier om de aankoop van een woning deels te financieren
  • Oplossing voor het gat tussen aankoopkosten en maximale hypotheek

Hogere hypotheek

In het nieuwe leenstelsel hoeven studenten hun studieschuld minder snel terug te betalen dan de huidige studieleningen. De maandlasten van het studievoorschot halveren. Daardoor drukken deze maandlasten veel minder op de hypotheeklasten, wat het effect van de studieschuld op de maximale hypotheek flink verkleint. Zo leidt een studieschuld van € 40.000 bij een inkomen van € 40.000 en een hypotheekrente van 4% naar verwachting nog maar tot een € 27.928 tot € 33.514 lagere maximale hypotheek dan zonder studieschuld. Op dit moment zorgt een dergelijke studieschuld nog voor een € 62.838 lagere maximale hypotheek.

Goedkoper dan hypotheek

Studenten die gebruik willen gaan maken van het studievoorschot, betalen op basis van de actuele leenrente slechts 0,81% rente. Deze rente is direct gekoppeld aan de 5 jaars-Nederlandse staatsleningen en staat daarmee dus 5 jaar vast. Momenteel bedraagt de laagste vergelijkbare hypotheekrente 2,65% (5 jaar vast met NHG). Dat geeft een renteverschil van 1,84%. De maandlasten van een studievoorschot van € 40.000 zijn daarmee fors lager dan een hypotheek, ook al is er bij het studievoorschot geen recht op hypotheekrenteaftrek. Netto geeft het terugbetalen van een studievoorschot van € 40.000 in 30 jaar bij een rente van 0,81% een netto maandlast van € 125, voor een hypotheek (bij 2,65% rente) is dat € 146.

Betalen kosten woningaankoop

De maximale hypotheek ten opzichte van de woningwaarde wordt steeds lager. Was in 2008 112% van de woningwaarde nog heel gewoon, vanaf 2018 is 100% het maximum. De Nederlandse Bank (DNB) wil uiteindelijk het liefst naar een maximale hypotheek van 80% tot 90%.

Bij het kopen van een woning komen echter wel kosten kijken. Startende huizenkopers hebben daarom vanaf 2018 minimaal 5% van de koopsom aan spaargeld nodig. Dit geld heeft een recent afgestudeerde meestal niet, waardoor aankoop van een woning vaak onmogelijk is. Voor dit ‘financieringsgat’ kan het studievoorschot gebruikt worden – als de student dit apart heeft kunnen zetten. Een student die het maximale bedrag van € 986 per maand leent en tegen gemiddeld 2,15% rente wegzet op deposito’s, heeft na 4 jaar studie een bedrag bij elkaar gespaard van € 49.444. Ruim voldoende als eigen middelen bij aanschaf van een woning.

Jos Koets: “Hypotheek onmogelijk met een studievoorschot? Het studievoorschot zelf is dé perfecte hypotheek! Het is verbazingwekkend hoe de regering het nieuwe sociaal leenstelsel heeft ingericht. Enig moreel risico voor studenten om maximaal te lenen of regels om misbruik van het studievoorschot als goedkope hypotheek tegen te gaan; beiden ontbreken volledig. (Versneld) aflossen wordt op geen enkele manier gestimuleerd. Het lijkt wel of de hypotheekrenteaftrek speciaal in studentenvorm opnieuw is uitgevonden. Het Centraal PlanBureau (CPB) verwacht slechts een minieme stijging van de gemiddelde studieschuld van € 15.000 naar € 21.000. Ik denk er echter heel anders over. Ik verwacht minimaal een verdubbeling per studieschuld en een forse toename van het percentage studenten met een hoge studieschuld. Deze studieschuld zal veelvuldig gebruikt worden als financiering voor een eigen woning. Momenteel studeert 1/3 van de studenten zonder studieschuld af. Juist deze groep zal vanaf 2015 steeds meer gaan lenen voor een spotgoedkope, risicoloze hypotheek bij de Nederlandse Staatshypotheekbank.”

In de uitgebreide analyse van Jos Koets en HomeFinance vindt u een uitgebreide uitleg en cijfermatige toelichtingen op de bevindingen in dit artikel.

bron: homefinance.nl

Jun 11

Scheefwonen volgens Bubbelonia

scheefwonen

Jun 6

Ruim de helft van de hypotheken die onder water staan, heeft een Nationale Hypotheek Garantie (NHG). Doordat de overheid een achtervangfunctie heeft bij NHG, staat de overheid daardoor indirect garant voor een meerderheid van de onderwaterhypotheken. Mocht NHG een tekort aan middelen krijgen, dan moet de overheid daarbij de financiele klappen opvangen. Dat meldt De Nederlandse Bank (DNB) in een Rapportage over Macro-economische risico’s die zij woensdag jl. publiceerde.

Lees ook: Risico’s in de Nederlandse hypotheken – portefeuille

Van een onderwaterhypotheek is sprake als de hypotheek die op een woning rust hoger is dan de waarde die de woning opbrengt bij verkoop. Als de eigenaar de woning – al dan niet noodgedwongen – moet verkopen, blijft dan een restschuld over. De Nationale Hypotheek Garantie geldt vaak als vangnet, mochten huizeneigenaren buiten de eigen schuld om in problemen komen. Raakt iemand bijvoorbeeld werkloos of arbeidsongeschikt en is de hypotheek door de inkomensdaling onbetaalbaar geworden, dan kan de huizeneigenaar onder voorwaarden de woning verkopen. Een eventuele restschuld neemt de NHG dan voor haar rekening. Momenteel staat bijna 30% van de hypotheken onder water. Bij de dertigers en veertigers staat zelfs 40% van de hypotheken onder water, doordat zij vaak op de top van de huizenmarkt een huis hebben gekocht en daardoor de daling van de huizenprijzen het hardst voelen.

Uit de rapportage blijkt dat het restschuldrisico vooral bij hypotheken met NHG voorkomt. Daardoor liggen de kredietrisico’s van onderwaterhypotheken meer bij de overheid dan bij de banken. Het NHG-aandeel bij onderwaterhypotheken is tweemaal zo hoog als bij andere hypotheken. Omdat de kredietrisico’s bij onderwaterhypotheken gemiddeld ook nog eens hoger zijn dan de kredietrisico’s bij hypotheken die niet onder water staan, ligt het grootste deel van de onderwaterrisico’s uiteindelijk bij de overheid:

Risicoklasse Percentage hypotheken met NHG
Lage LTV + lage LTI +/- 24%
Lage LTV + hoge LTI +/- 16%
Hoge LTV en lage LTI +/- 58%
Hoge LTV en hoge LTI +/- 42%

Hoge Loan-to-Value (LTV): hypotheek is meer dan 100% van de woningwaarde.
Hoge Loan-to-Income (LTI): hypotheek is meer dan 5 keer inkomen.

Daarnaast blijkt uit de rapportage dat het vooral bij onderwaterhypotheken lastig is om de situatie snel te verbeteren. Het afgelopen jaar is er flink extra afgelost op hypotheken. Zo is er in de eerste drie kwartalen van 2013 bijna € 7 miljard extra afgelost op hypotheken, ruim 1% van de totale hypotheekschuld. Maar deze aflossingen zijn vooral gedaan door ouderen die al een lage hypotheek hebben ten opzichte van de woningwaarde. Van de extra aflossingen vond minder dan 25% plaats op onderwaterhypotheken. Hieruit concludeert DNB dat huishoudens met een onderwaterhypotheek over minder middelen beschikken om extra af te lossen dan de huishoudens die al flinke overwaarde op de woning hebben.

Als de huizenprijzen niet stijgen, verwacht DNB dat twee derde van de woningen die eind 2012 onder water stond, over 10 jaar nog altijd onder water staan. Stijgen de huizenprijzen de komende 10 jaar met gemiddeld 2% per jaar, dan is over 10 jaar driekwart van de onderwaterhypotheken weer boven water.

Voor nieuwe hypotheken vanaf 2013 schat DNB de risico’s wat lager in. Dat komt door de verplichte annuitaire aflossing en de maximale hypotheek van momenteel 104% van de woningwaarde. Daardoor zijn de restschuldrisico’s kleiner geworden. Desondanks vermeldt DNB wederom in de rapportage dat deze 104% lening internationaal gezien nog steeds erg hoog is. De Nederlandse Bank pleit dan ook al enige tijd voor een verdere verlaging van de maximale hypotheek tot 80% a 90% van de woningwaarde.

bron: homefinance.nl

Jun 5

Lenen doen we bijna allemaal. Of we nu een auto op afbetaling kopen of een krediet afsluiten voor een nieuwe keuken. De meeste mensen draaien er hun hand niet voor om. Zo heeft meer dan de helft van de Nederlanders een hypotheek, ter waarde van gemiddeld €231.000 euro. (2012)

Ook studenten lenen. Twee op de drie heeft een studieschuld, van gemiddeld €15.000 euro. Dat is voor studenten veel geld. Maar als je het afzet tegenover een gemiddelde hypotheek komt het in een ander daglicht te staan. Temeer omdat je een studielening naar draagkracht afbetaalt en hoger onderwijs een investering is die zichzelf ruimschoots terugbetaalt. Dat kun je van een auto, een keuken of een woning niet altijd zeggen. Als je hoger onderwijs hebt gevolgd verdien je gemiddeld ruim anderhalf keer zoveel als zonder bachelor- of masterdiploma.

Het leenbedrag wordt met de invoering van het studievoorschot hoger. Daar staat tegenover dat we de aflostermijn hebben verlengd van 15 naar 35 jaar. Hierdoor is het maandelijkse aflosbedrag veel lager dan nu het geval is. Onder het huidige stelsel betaal je hoogstens 12% van het bedrag dat je meer verdient dan bijstand ; straks wordt dat maximaal 4% van het bedrag dat je verdient boven het wettelijk minimumloon. Om het concreet te maken: stel, je verdient €30.000 en je hebt een schuld van €20.000. Dan betaal je nu €107 per maand af. Straks wordt dat €36.

Geen enkele reden dus om studenten angst aan te jagen. Terwijl dat wel gebeurt. Tegenstanders van het studievoorschot beweren dat studenten straks met een schuld van €30.000 worden opgezadeld. Dat is klinkklare onzin. Het CPB heeft het doorgerekend en komt uit op €6000 extra schuld voor studenten die al lenen en tussen de €6000 en €9000 voor studenten die nu nog niet lenen. (link)

Dezelfde bangmakerij zie je op het thema toegankelijkheid. Het CDA beweert met droge ogen dat ‘met name jongeren uit gezinnen met lage inkomens en mbo-studenten massaal zullen afzien van een studie in het hoger onderwijs’. Volgens de SP ‘ziet een groot deel van de jongeren af van een studie als de basisbeurs wordt omgezet in een lening en juist jongeren uit lagere inkomens zijn dan de eerste die afzien van een studie.’

Dat bekt allemaal wel lekker en je haalt er de krant mee maar het is volledig verzonnen. Wie er ook serieus onderzoek naar doet – of het nu SCP, CPB of CHEPS is – niemand voorspelt dat studenten zich massaal laten leiden door leenangst. Wel zijn er aanwijzingen dat er onder mbo’ ers een beperkte groep is die nog eens goed nadenkt of een vervolgstudie wel de juiste keuze is. Daar is niets mis mee, zolang het maar een bewuste keuze is. Sommige jongeren zijn op een gegeven moment gewoon even klaar met leren en willen aan het werk.

Ervaringen in het buitenland laten zien dat invoering van een leenstelsel – al dan niet sociaal – nergens ten koste gaat van de toegankelijkheid van het onderwijs. Overal zijn de studentenaantallen na invoering van een leenstelsel hoog gebleven. Dat zijn geen rekenmodellen, het is geen zeggedrag maar het zijn feitelijke ervaringen.

Ik begrijp best dat studenten tegen afschaffing van de basisbeurs zijn – ook zij behouden het liefst wat ze hebben – en ik begrijp ook best dat politieke partijen hun oren daarnaar laten hangen. Maar ik voer het debat wel graag op basis van feiten en serieuze berekeningen. Kom daarbij niet aan met spookverhalen en drogredeneringen.

We hebben de plannen voor het studievoorschot vorige week gepresenteerd. Studenten, scholieren en hun ouders zitten met vragen die we zo snel mogelijk proberen te beantwoorden. Zij zitten daarbij niet te wachten op ongefundeerde bangmakerij. Zij verdienen het om serieus genomen te worden.

bron: Spookverhalen en bangmakerij | Nieuwsbericht | Rijksoverheid.nl

Jun 4

Jacques Monasch heeft altijd mooie gladde praatjes in de media, maar als het VAO Woningmarkt en Huursector wordt behandeld laat hij de huurders keihard vallen door helemaal helemaal niets te zeggen….

Jun 3

DNB wil lagere hypotheken ten opzichte van waarde huis

2014-06-02 17_00_03-untitled - csr2014_netherlands_nl.pdf


Jun 1

Door: Peter de Klerk

Rutte II hervormt de woningmarkt, maar iedere woningmarktdeskundige weet dat de getroffen maatregelen verkeerd zijn en de economische crisis verdiept hebben. Het werkelijke doel van het kabinet is daarom ook niet het hervormen van de woningmarkt, maar het oplossen van de bankencrisis. Zo hebben het kabinet en de gedogende partijen de rekening voor het wanbeleid van de politiek en de banken bij de Nederlandse huurders en de werkloze bouwvakkers gelegd.

De (banken)crisis begon in 2008. De waarde van de woningen daalde. Hypotheken kwamen ‘onder water’, waarmee de balansen van de banken verder verslechterden. De markt voor en de nieuwbouw van koopwoningen stortten volledig in. Maar gelukkig had Nederland een sterke en gezonde huursector. Al meer dan honderd jaar was het zo dat in tijden van recessie de productie van huurwoningen werd opgevoerd. De bouw was altijd een probaat middel om een recessie te verkorten en minder diep te laten zijn. Rutte II heeft dit bewust niet gedaan. Integendeel, de verhuurders moesten 2 miljard euro extra belasting gaan betalen waardoor de productie van nieuwbouwhuurwoningen ook instortte.

De huurder (met een middeninkomen) werd bestempeld tot de grote profiteur, de zo verguisde ‘scheefwoner’, die misbruik maakt van rijksubsidies en voor een dubbeltje op de eerste rang wil zitten. En alle media zijn dat verhaaltje nog gaan slikken ook. De werkelijkheid is zoveel anders. Sinds 1995 gaan er helemaal geen rijkssubsidies meer naar huurwoningen! Alleen de laagste inkomens kunnen een huurtoeslag ontvangen als hun inkomen ontoereikend is voor de huur. Daar is jaarlijks zo’n twee miljard euro mee gemoeid.

Ondanks die subsidie hebben de Nederlandse huurders (bron: EU-onderzoek, CBS en RIGO) de hoogste woonlasten van Europa. De gemiddelde huurder van een corporatiewoning is 38% van zijn inkomen aan woonlasten kwijt. De laagste inkomens zelfs 50%. Door de maatregelen van het kabinet – de verhuurdersheffing – stijgen die lasten nog verder. Zodoende betaalt iedere Nederlandse huurder ieder jaar weer twee maanden huur die door de verhuurder rechtstreeks wordt doorgesluisd naar de schatkist. Gevolg is dat vele Nederlandse huurders onder de armoedegrens leven en aangewezen zijn op voedselbanken. Tegelijk groeien de wachtlijsten voor huurwoningen. Maar wie kan zich nog een huurwoning veroorloven …?

De behandeling van eigenaren-bewoners staat daarmee in schril contrast. Jaarlijks gaat meer dan tien miljard euro als gevolg van de fiscale renteaftrek naar (vooral) midden en hoge inkomens voor soms dure huizen. Daar zitten de werkelijke ‘profiteurs’ en ‘scheefwoners’ (ikzelf ook). Natuurlijk is er als gevolg van de crisis ook armoede onder eigenaren-bewoners. Maar gemiddeld zit de Nederlandse eigenaar-bewoner op veel lagere woonlasten dan de huurder; en dat voor veel mooiere en grotere woningen. Natuurlijk, het kabinet heeft ook maatregelen getroffen om het gebruik van de fiscale renteaftrek te begrenzen. Mondjesmaat.

Het geheel overziende kun je maar tot één conclusie komen. Het kabinet wil de woningmarkt helemaal niet hervormen. Ze maken huren bewust onaantrekkelijker door het ongebreideld verhogen van de huren. Zodoende wil straks iedereen weer kopen. En laat dat nu precies de bedoeling zijn, want alleen dan gaan de woningprijzen weer snel omhoog en verbeteren de balansen van de banken. Zo wordt het broze herstel van de economie geschraagd. Heel logisch en waarschijnlijk ook effectief (alleen uitkijken dat er niet weer een vastgoedbubbel gaat ontstaan). Wel jammer dat huurders en werkeloze bouwvakkers zo de rekening betalen voor de fouten die door de banken en de politiek gemaakt zijn. Hoe legt de PvdA dit uit aan de weinige resterende kiezers …..? Samsom zei het pas al na de verloren gemeenteraadsverkiezingen: “Het herstel laat langer op zich wachten dan gedacht”.

bron: Corporatieforum

May 29

Wordt het nieuwe leenstelsel de genadeklap voor de huizenzeepbel?

May 24

Het kadaster zette gister de nieuwste uitgave van ‘terzake‘ online. Hierin kun je ieder kwartaal lezen hoe de transactieaantallen per prijsklasse het voorgaande kwartaal zijn geweest. Hoewel dit misschien wel even veel zegt als het reguliere persbericht over de transactieaantallen iedere 21e van de maand krijgen de cijfers over het algemeen bijzonder weinig aandacht.

Lees verder bij Woningmarktcijfers