Sep 5

De gemiddelde prijs van landbouwgrond met een mogelijke bouwbestemming is in 2010 met 23% gedaald en komt uit op € 290.000 per ha. Dit blijkt uit de Grondprijsmonitor van de Dienst Landelijk Gebied (DLG), een onderdeel van het ministerie van Economische Zaken en Landbouw dat verantwoordelijk voor de aankoop van grond in het landelijk gebied. In twee jaar tijd zijn zowel het aantal transacties voor bouwgrond als het oppervlakte gehalveerd.

Volgens DLG komt dit door het stilvallen van de woningbouw en kantorenmarkt als gevolg van de kredietcrisis. In 2010 werd in totaal 1157 ha grond aangekocht met een ‘rode bestemming’. De hoogste gemiddelde prijs werd betaald in de regio Westelijk Holland (€ 855.582) en de laagste in Groningen (€ 128.941).
De prijs van alle aangekochte landbouwgrond is wel gestegen, met 57%.

bron: PropertyNL 

Aug 13

Langs iedere snelweg zie je ze in overvloed: borden met “TE HUUR KANTOORRUIMTE”.

Inmiddels staat zo’n 7 miljoen vierkante meter leeg in Nederland; een vijfde van de totale oppervlakte aan kantoorruimte. Het zijn vooral bestaande kantoren. Er kwam maar tienduizend vierkante meter nieuwe kantoorruimte bij.

Leegstand

Op enkele bedrijfsterreinen loopt de leegstand al op tot ruim boven de 30 procent, zoals in delen van Amsterdam Zuidoost. Projectontwikkelaars, gemeenten en gebruikers gaan, ondanks de gigantische hoeveelheid aan leegstaande gebouwen, vrolijk door met het neerzetten van nieuwe kantoorkolossen. Daarmee veroordelen ze soms nog piepjonge ‘oude’ panden tot leegstand.

Lucratief

Het is voor projectontwikkelaars, gemeenten en gebruikers gekgenoeg lucratiever om een nieuw kantoorgebouw te bouwen, dan in het eigen kantoor te blijven zitten. Dit komt door regels die de – bizarre – uitwerking hebben dat speculeren en een pand leeg laten staan, aantrekkelijker kan zijn dan iets met een pand te doen. Hierdoor ontstaan hele spookbuurten van lege kantoorpanden die zeer waarschijnlijk nooit meer behuisd zullen worden.

Neerwaartse spiraal

Wat moet er met deze panden gebeuren? Een nieuwe huurder zal moeilijk te vinden zijn. Transformatie in bijvoorbeeld woningen is maar in sommige gevallen mogelijk. In sommige gebieden lijkt de neerwaartse spiraal richting verpaupering onomkeerbaar.

Zeepbel

De crisis op de vastgoedmarkt is nauw verweven met die op de financiële markten. Beide markten waren ervan overtuigd dat ze eindeloos geld konden verdienen met geld. Gevreesd wordt voor het uit elkaar spatten van een nieuwe zeepbel; de vastgoed-zeepbel.

Vragen en/of opmerkingen? Mail de makers Hein Hansen (Hein.Hansen@Nieuwsuur.nl) en/of Eveline Rethmeier (Eveline.Rethmeier@Nieuwsuur.nl) of volg Eveline op Twitter.

bron: Nieuwsuur

httpv://www.youtube.com/watch?v=Lh7TXwNKuEk

Feb 16

Huurprijzen verhogen wordt onbegaanbare weg; uitzetten kan al ‘voor eigen gebruik’

Om scheefwonen aan te pakken wordt weer veel overhoop gehaald. Laat woningcorporaties gewoon de huizen vorderen voor ‘eigen gebruik’, zoals is bepaald in de statuten, bepleiten Casper Schouten en Merijn Veldman

Met enige scepsis hebben wij het nieuws gevolgd over een wetswijziging die het mogelijk zou moeten maken om de huurprijzen van woningen te verhogen. Scherper geformuleerd – woningcorporaties zouden de huurprijzen van sociale huurwoningen mogen laten stijgen met meer dan het inflatietempo voor huishoudens met een jaarinkomen van 43.000 euro of meer.

Het beleid beoogt, zo mag worden aangenomen, een probleem op te lossen. Dat probleem heet ‘scheefwonen’. Scheefwoners zijn huishoudens die een woning huren uit de sociale woningvoorraad, maar een relatief hoog inkomen hebbben. Zij willen – of kunnen – hun lage maandlasten niet opgeven, omdat de stap naar een huurwoning uit de vrije sector of een koopwoning – te – groot is. Doorstroming bestaat dus nauwelijks, waardoor goedkope huurwoningen schaarser worden.

De politiek probeert dit probleem al jaren aan te pakken, maar zonder succes. Wetsvoorstellen daartoe halen geen politieke meerderheid of worden – door een nieuwe politieke meerderheid – weer teruggedraaid. Ook nu weer worden verwachtingen omtrent het in te voeren beleid steeds bijgesteld. Wie durft nog te verwachten dat het daadwerkelijk zal lukken?

Wij vragen ons ook af of van een dergeljke maatregel niet te veel wordt verwacht. Een huurverhoging kan niet ertoe leiden dat de huurpijs komt te liggen boven de maximaal redelijke huurprijs-grens, zoals die geldt conform het Woningwaarderingsstelsel. Een ‘marktconforme’ huurpijs kan dus niet zomaar tot stand komen. Het is niet erg aannemlijk dat de maatregel tot gevolg zal hebben dat de scheefwoners massaal in beweging zullen komen en zullen besluiten door te stromen.

Het is goed om nog eens te kijken naar de mogelijkheden die de bestaande wet- en regelgeving nu al bieden. Een van die mogelijkheden is het recht van de verhuurder om de huurovereenkomst op te zeggen, omdat hij de woning dringend nodig heeft voor eigen gebruik.

Het beëindigen van de huurovereenkomst is natuurlijk een ingrijpende maatregel, ook voor de categorie huurders die wel degelijk de finaciële mogelijkheden heeft om door te stromen. Dit wordt gerechtvaardigd door de noodzaak om een klemmend, maatschappelijk probleem op te lossen. Dan ontstaat immers weer ruimte voor mensen die dat dringend nodig hebben – jongeren, beginnende ondernemers enzovoorts.

Het huurrrecht biedt een verhuurder de mogelijkheid om een huurovereenkomst op te zeggen, als de verhuurder aannemelijk maakt dat hij het gehuurde dringend nodig heeft voor eigen gebruik en bovendien blijkt dat de de huurder andere passende woonruimte kan verkrijgen. Dat hoeft geen soortgelijke woning te zijn. Het kan ook gaan om een koopwoning of een huurwoning met een aanmerkelijk hogere huurprijs. Voor de categorie huurders die voldoende financiële middelen heeft om in de vrije sector te huren of een woning te kopen, geldt: passende woonruimte is genoeg aanwezig.

Het dringende eigen gebruik is niet beperkt tot de situatie dat de verhuurder de woning zelf voor bewoning in gebruik wil nemen. Het eigen belang van de verhuurder kan ook een statuair of ideëel belang betreffen. Het ‘Besluit beheer sociale-huursector’, dat geldt voor woningcorporaties, bepaalt dat zij uitsluitend werkzaam zijn in het belang van de volkshuisvesting en dat zij bij het verhuren van haar woningen uit de sociale voorraad zoveel mogelijk voorrang geven aan huishoudens met een laag inkomen. Corporaties zouden met dat belang hun beroep op dringend eigen gebruik kunnen onderbouwen. Zij zouden daarmee de ergste scheefwoners kunnen bewegen tot doorstroming. Het grote voordeel is dan ook nog dat zij met het inzetten van dit instrument hun beleid zelf bepalen, zonder steeds hoopol te hoeven kijken naar de overheid.

Casper Schouten en Merijn Veldman zijn advocaten in Amsterdam

bron: NRC Handelsblad

Nov 3

Tegenvallende opbrengsten van grondexploitatie kost de Nederlandse gemeenten minimaal 2,4 miljard euro. Dat is een gevolg van de crisis op de bouwmarkt. Het blad Binnenlands Bestuur bericht daar woensdag over op zijn website.

Het magazine baseert zich op een nog vertrouwelijk onderzoek van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en het voormalige ministerie van VROM.Door de crisis in de bouwsector wordt er minder gebouwd, waardoor gemeenten minder bouwvergunningen hoeven af te geven en dus minder leges ontvangen.
Verder kampen gemeenten met lagere ozb-opbrengsten (onroerendezaakbelasting). Als dat laatste aspect wordt meegerekend, kan het tekort oplopen tot 3,5 miljard.Vorig jaar hadden de gemeenten nog te kampen met een financiële strop van 1,8 miljard en voor dit jaar was een negatief resultaat van 1,3 miljard euro voorspeld.

bron: ANP

Aug 5

Chinese autoriteiten hebben banken opgedragen een stresstest te doen waarin de prijzen van woningen tot 60 procent dalen. Dat meldt Bloomberg op basis van een anoniem bron. Banken moesten in het worst-case scenario rekening houden met prijsdalingen van 50 tot 60 procent in steden waar de prijzen excessief zijn gestegen, aldus de bron.

Vastgoedprijzen in China zijn sinds het begin van het decennium omhoog geschoten, in wat sommigen een zeepbel noemen. Huizenprijzen in Beijing en Shanghai zijn in minder dan vier jaar tijd verdubbeld. In juni daalden huizenprijzen in 70 grote steden met 0,1 procent op maandbasis, de tweede afname op rij na de recordstijging in april en een toename van 68 procent in het eerste kwartaal op jaarbasis.In 2009 werd er voor 1,4 biljoen dollar aan nieuwe leningen versterkt. Toezichthouders maken zich zorgen dat wanbetalingen als gevolg van prijsdalingen van woningen banken aan het wankelen kunnen brengen. Sinds medio april zijn banken verordineerd kredieteisen op te schroeven.

bron: koersalarm.nl, bnr.nl, bloomberg.com

Apr 1

Ton Hooijmaijers - VVDDe fiscale opsporingsdienst FIOD-ECD heeft samen met de rijksrecherche gisteren een inval gedaan bij VVD-coryfee Ton Hooijmaijers.

Volgens bronnen bij justitie wordt Hooijmaijers verdacht van “ambtelijke omkoping” in de periode 2001-2010.

Hooijmaijers, voormalig lid van Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Holland en voormalig wethouder economische zaken in Amsterdam zou, aldus de verdenking, de afgelopen jaren bepaalde lobbywerkzaamheden voor bouwbedrijven hebben verricht waarvoor hij facturen verstuurde.

Behalve bij Hooijmaijers zijn er ook huiszoekingen geweest bij zijn moeder, zijn fiscalist en een aannemersbedrijf. De vennootschap die de facturen heeft verstuurd, is gevestigd op het adres van Hooijmaijers’ moeder.

Bronnen dicht bij het onderzoek zeggen dat het gaat om een ‘bijvangst’ van de omvangrijke bouwfraudezaak.

Hooijmaijers sneuvelde als bestuurder van de provincie in nasleep van de Icesave-affaire waarbij de provincie voor ?78 miljoen het schip in dreigde te gaan. In september 2009 kwam Hooijmaijers in opspraak toen bleek dat hij als gedeputeerde enige duizenden euro’s had uitgegeven met een provinciale creditcard. Commissaris van de Koningin Borghouts had de declaraties goedgekeurd, hoewel Hooijmaijers geen bonnetjes kon overleggen.

Verrassing

De inval van FIOD/ECD kwam voor Ton Hooijmaijers naar eigen zeggen als een complete verrassing. “Ik schrok mij echt het apelazerus. Ik dacht eerst dat het om een slechte 1 april-grap ging, ik heb ze alles meegegeven wat ze wilden hebben.”
join the club - VVD tuig
De aangeslagen ex-gedeputeerde: “Ze zeiden dat de verdenkingen te maken hadden met het vastgoed. Ze hebben een kopie gemaakt van de bestanden op mijn computer en de administratie meegenomen. Het was echt een totale verrassing. Ik heb niets te verbergen, van mij mogen ze alles weten, ik heb zoiets nog nooit eerder bij de hand gehad”, aldus de aangeslagen ex-gedeputeerde.

Hooijmaijers ontkent dat hij zich schuldig heeft gemaakt aan strafbare feiten: “Ik weet van niets”.

In een reactie zegt Hooijmaijers’ advocaat mr. Frits Schneider dat er nog veel onduidelijk is. “Justitie zoekt heel breed”. Het feit dat zijn cliënt niet is aangehouden duidt er volgens Schneider op dat justitie terughoudend te werk gaat. Hooijmaijers is getrouwd en heeft drie kinderen.

bron: Telegraaf.nl

Nov 27

Woningcorporatie hebben vorig jaar veel geld verloren. Dat blijkt uit de jaarverslagen, die door de NOS onderzocht zijn. Van de 430 corporaties heeft de NOS de jaarverslagen van 364 corporaties geanalyseerd.

166 corporaties maakten verlies. Bij sommigen gaat het om forse verliezen, die oplopen tot tientallen miljoenen. In totaal moesten zij voor bijna twee miljard euro afschrijven.

eel corporaties verwachten dat de verliezen dit jaar nog verder zullen oplopen. Investeringen in buurten en wijken zullen daardoor stilvallen. Daarnaast verwachten corporaties dat ze niet langer geld hebben voor investeringen in zaken als infrastructuur en publieke gebouwen.

Te grote broek
Jacob Kohnstamm, voorzitter van de raad van commissarissen van woningcorporatie Stadsgenoot (vorig jaar 88 miljoen verlies): “Ik ben er van overtuigd dat er een standstill komt van enkele jaren. Alle corporaties zullen opnieuw in overleg gaan met het rijk en de gemeenten. De vraag is of investeren in wijken en infrastructuur nog wel tot de kerntaken behoort van de corporaties. Er zal veel minder worden ontwikkeld.”

Rene van Genugten van de Woonbond denkt dat de bestuurders in het verleden een te grote broek hebben aangetrokken. ”Als je de zaken op een rij zet, zie je dat er structurele problemen zijn bij de corporaties. Vroeger was er geld voor de regenten, nu niet meer. Corporaties hebben op een te grote voet geleefd.”

bron: Nieuws.nl – ‘Aedes maakt zich te veel zorgen’

Saskia Groenewegen, vice-voorzitter van de raad van commissarissen van De Key (verlies vorig jaar 31 miljoen) verwacht dit jaar opnieuw verlies. “Minimaal 32 miljoen, waarschijnlijk meer. Alle projecten worden doorgerekend. Een aantal projecten zal worden vertraagd. Vooral op grondaankopen en projecten voor hoge huren zal verlies worden geleden. Het heeft alles met de kredietcrisis te maken.”

Weggestuurd
De organisatie is volgens Groenewegen te enthousiast geweest. Er zijn te grote risico’s genomen in sommige projecten. Corporatie De Key stuurt de directeur weg.

Ook bij Rentree in Deventer moet de bestuurder weg omdat hij de financiën niet op orde heeft. Inmiddels zijn er forensisch accountants aan het werk om te onderzoeken of er fraude is gepleegd.

SGBB, een corporatie met het hoofdkantoor in Hoofddorp, leed in 2008 een verlies van maar liefst 300 miljoen euro.

bron: NOS

Nov 23

Bouwhuis Groep, de door VVD-coryfee Hans Wiegel aangeprezen Apeldoornse aanbieder van vastgoedobligaties, zit in zwaar weer. Directeur en oprichter Jonald Bouwhuis is daarbij onder vuur komen liggen, omdat hij geld van verschillende fondsen en vennootschappen van de groep met elkaar heeft vermengd.

VVD-er Wiegel werkt graag samen met de mensen van Bouwhuis

Dat blijkt uit een brief van Bouwhuis. Deze stuurde hij eind vorige week aan de ongeveer 450 obligatiehouders die in de vastgoedproducten van de Bouwhuis Groep hebben belegd.

In de brief schrijft Bouwhuis dat de liquiditeitspositie van de hele groep ‘nijpend’ is. Hij zegt de situatie te ‘betreuren’ en is bereid zijn functie neer te leggen.

De Bouwhuis Groep haalde de afgelopen jaren met obligaties bijna euro 30 mln op bij particuliere beleggers. Dat VVD-erevoorzitter Wiegel de beleggingen in reclameboodschappen aanprees, kwam hem destijds op veel kritiek te staan. Er waren de laatste tijd vaker geruchten over de financiële problemen van de Bouwhuis Groep.

Toelichting van Bouwhuis

Bouwhuis laat in een toelichting weten dat de problemen voor de Bouwhuis Groep zijn ontstaan doordat hij geen nieuwe producten in de markt kan zetten, waardoor hij ook geen nieuwe inkomsten heeft. Hij zegt dat het toegestaan is dat fondsen van de Bouwhuis Groep aan elkaar gelden uitlenen, zolang die gelden ook maar weer terugkomen. Dat dat nog niet is gebeurd, zegt hij te betreuren.

Bouwhuis praat nu met Synvest Fund Management uit Amersfoort, dat mogelijk bereid is het beheer over de fondsen over te nemen. Ook met de betrokken banken – ING Real Estate, SNS Property Finance en HSH Nord Bank – wordt gesproken. Zij moeten het herstructureringsplan waar Bouwhuis aan werkt goedkeuren.

bron:  Het Financieele Dagblad

Oct 19

Bouwhuis, het vastgoedbedrijf waarbij Hans Wiegel nauw is betrokken, verkeert in financiële problemen. Dat blijkt uit interne stukken van het Apeldoornse bedrijf, dat vastgoedbeleggingen verkoopt.

Wiegel werd twee jaar geleden bekritiseerd omdat hij in een televisiespot van Bouwhuis zei dat mensen die 50 duizend euro uitleenden aan het bedrijf konden rekenen op een ‘gegarandeerd rendement’ van 9 procent per jaar. Voor diverse klanten was dat de aanleiding om hun geld aan Bouwhuis toe te vertrouwen.

Hans Wiegel - VVD - BouwhuisDe VVD-coryfee is voorzitter van de Bouwhuis-stichtingen die de belangen van beleggers bewaken. Zij hebben samen 25,5 miljoen euro uitgeleend aan het bedrijf. Wiegel speelt een belangrijke rol in de promotieactiviteiten van Bouwhuis, aan de zijde van directeur Jonald Bouwhuis.

Kaspositie

In een recente vertrouwelijke rapportage staat dat ‘de kaspositie op zeer korte termijn versterkt moet worden om verdere betalingsproblemen en een eventueel faillissement af te wenden’. Ook blijkt het bedrijfsonderdeel dat aan beleggers garanties heeft afgegeven vorig jaar bijna 8 miljoen euro verlies te hebben gemaakt.

Vastgoedadvocaat Dion Bartels maakt zich zorgen: ‘Er worden nog rendementen uitbetaald, maar op deze manier kunnen beleggers hun inleg kwijtraken.’ Bartels zei eerder al Wiegel aansprakelijk te stellen bij eventuele problemen.

Goede reputatie

Vastgoedprominent Cor van Zadelhoff heeft Wiegel hiervoor gewaarschuwd. ‘Ik vind het zeer onverstandig dat jij, met je goede reputatie, je laat gebruiken voor een reclamespot van Bouwhuis,’ schreef hij twee jaar geleden aan Wiegel. ‘Je moet er, vanwege jouw imago, rekening mee houden dat je ook daadwerkelijk aan je belofte kunt worden gehouden.’

Advocaat Carel Raymakers, die optreedt namens Bouwhuis en Wiegel, zegt dat er een onvolledig beeld wordt geschetst aan de hand van stukken die in een privékwestie zijn verstrekt zijn aan Bartels advocaten. ‘De vennootschappen draaien juist goed. De positie van beleggers is niet in het geding.’

bron: de Volkskrant

Sep 4

Veel gemeenten hebben ondanks de economische neergang de grondprijzen verhoogd. Daardoor zijn nieuwbouwwoningen te duur en stagneert de verkoop.

40% heeft verhoogd
Dat stelt Vereniging Eigen Huis op basis van onderzoek onder 25 gemeenten. Volgens het onderzoek heeft 40% van de gemeenten de grondprijzen verhoogd. Bij een kwart zijn de prijzen bevroren, 35% heeft wel besloten de prijzen aan te passen aan de huidige omstandigheden.

10% goedkoper
Volgens Vereniging Eigen Huis zouden nieuwbouwwoningen 25.000 euro goedkoper worden als de grondprijzen met gemiddeld 10% zouden dalen. Een verlaging van de grondprijzen zou volgens de belangenvereniging geen probleem moeten zijn omdat er grote reserves zijn opgebouwd door het hoge niveau van de prijzen in de afgelopen jaren.

bron: RTL Z

Aug 18

De grondexploitatie van gemeenten zit in het slop door de financiële en economische crisis. Daardoor dreigen voor veel gemeenten forse tekorten op hun begroting.

Dat zei voorzitter Adriaan Visser van de vereniging van gemeentelijke grondbedrijven VVG vandaag naar aanleiding van berichtgeving in Het Financieele Dagblad. Volgens Visser, tevens directeur van het Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam, kunnen ontwikkelaars geen gemeentelijke gronden meer aankopen. Dit omdat het aan kopers voor woningen en kantoren ontbreekt.

Volgens Visser zijn er zelfs projectontwikkelaars die gemeenten bellen om grond terug te verkopen. Uit een schatting van twee specialisten op het gebied van samenwerking tussen overheden en commerciële bedrijven, blijkt dat gemeenten door de malaise op de grondmarkt op jaarbasis zo’n 2 miljard euro aan inkomsten mislopen. Visser meent dat deze schatting realistisch is. Gemeenten die gaten op hun begroting moeten vullen, zouden de lasten kunnen verhogen.

bron: Vastgoedwereld.nl

Aug 4

De gemeente Almere wil gebruikmaken van het stimuleringsbudget woningbouw van het ministerie van VROM.

Minister Eberhart van der Laan (Wonen, Wijken en Integratie) heeft als crisismaatregel onlangs een stimuleringsbudget woningbouw ingesteld, dat bestaat uit 395 miljoen euro. Almere wil aanspraak maken op 2,4 miljoen euro om stagnerende projecten – waarvoor al een vergunning is afgegeven – (weer) op gang te brengen. Het gaat om projecten in Almere Poort, Noorderplassen West en Almere Haven.

De gemeente Almere heeft negen projecten ingediend voor in totaal 299 woningen. Er is bewust gekozen voor een breed scala aan projecten, die zowel in het nieuwe stadsdeel Almere Poort als in het bestaand stedelijk gebied moeten worden gerealiseerd. Wethouder Adri Duivesteijn: ‘Met het oog op onze ambitie om meer diversiteit aan Almere toe te voegen hebben wij bijvoorbeeld starterswoningen en levensloopbestendige woningen voorgedragen. Dergelijke projecten hebben een steun in de rug hard nodig.’

Het gros van de ingediende projecten wordt gerealiseerd in het Columbuskwartier en Homeruskwartier in Almere Poort. Op 15 augustus maakt het ministerie van VROM bekend welke projecten voor de stimuleringsbijdrage in aanmerking komen en welk bedrag aan deze projecten wordt toegekend.

bron: Vastgoedmarkt.nl

Feb 8

In Den Haag staan bijna 20.000 woningen leeg, 8,3 procent van het totaal. De stad heeft daarmee de hoogste leegstand onder de 31 grootste gemeenten van het land. Dat blijkt uit het rapport Leegstand en Kraken, in opdracht van de ministeries van VROM en Economische Zaken. De Haagse Stadspartij is verontrust door de cijfers en heeft het college schriftelijke vragen gesteld.

Joris Wijsmuller van de Stadspartij stelt nogal sarcastisch: “Den Haag heeft er weer een eretitel bij. Het is de stad met het hoogste leegstandspercentage van woningen.”

Volgens het rapport van VROM en EZ, dat zich baseert op cijfers van het CBS, telde Den Haag begin 2006 bij elkaar 19.650 leegstaande woningen. De Haagse Stadspartij vraagt aan het college om een sluitende verklaring te geven voor deze hoge leegstand. De gemeente zou indien nodig zelf onderzoek moeten doen naar de achtergronden ervan.

bon: Haagse Stadspartij

Jan 8

DTZ-ZadelhoffHet loket voor de financiering van commercieel vastgoed in Nederland zit vrijwel dicht. Dit met uitzondering van herfinancieringen en voor bestaande relaties. Slechts enkele Nederlandse banken, zoals een aantal lokale Rabobanken en Van Lanschot, staan nog open voor het financieren van deals van nieuwe relaties.

Dat stelde DTZ Zadelhoff-bestuursvoorzitter Cuno van Steenhoven 6 januari bij de presentatie van het rapport ‘Zonder financiering geen markt’. In het onderzoek geeft de vastgoedadviseur zijn visie op de markt voor beleggingen in Nederlands commercieel onroerend goed. DTZ verwacht dat het effect van de kredietcrisis, dat in 2008 nog beperkt was, ‘zeer manifest’ zal worden op de gebruikersmarkten in 2009.

Voor het begin van 2009 voorziet de adviseur dat de aanvangsrendementen verder zullen oplopen om vervolgens uit te komen op het niveau van 2005 (ongeveer 6,5 procent op topkantoorlocaties). Afgezien van het absolute topsegment in de winkelmarkt worden alle segmenten dit jaar geconfronteerd met aanzienlijke prijscorrecties. De prijsdaling is al halverwege 2008 begonnen en zal nog tot medio dit jaar doorgaan. Kantoren worden tussen de 12 en 22 procent goedkoper. Bij winkels gaat 10 procent van de prijs af en bij logistiek vastgoed ongeveer 8 procent.

Oorzaak van alle ellende is volgens Van Steenhoven dat de kredietbubbel die in 2004 is ontstaan, vorig jaar heeft plaatsgemaakt voor een ware kredietschaarste. Zelfs de bekende Nederlandse vastgoedbanken zijn tijdelijk van de markt verdwenen. Eerder hielden ook al de Duitse en Angelsaksische vastgoedfinanciers het hier in ieder geval tijdelijk voor gezien. Althans als het gaat om het financieren van nieuwe beleggingstransacties van partijen, waarmee geen bestaande relatie wordt onderhouden.

‘Geen bankier zal openlijk zeggen dat het loket dicht zit, maar in de praktijk is het wel degelijk zo’, oordeelde de topman van DTZ Zadelhoff. Volgens hem geldt dat bijvoorbeeld ook voor Rabodochter FGH. Opmerkelijk is volgens Van Steenhoven wel dat een aantal regionale Rabobanken bereid is commercieel vastgoed te financieren. Voorts noemde hij in dit verband ook Van Lanschot als gunstige uitzondering.

DTZ Zadelhoff verwacht dat de Nederlandse beleggingsmarkt in de tweede helft van 2009 in een rustiger vaarwater komt en dat aanvangsrendementen zich zullen stabiliseren. ‘Daarbij geldt wel dat de banken – al dan niet onder politieke druk – weer meer financieringen moeten gaan verstrekken. Zonder dit vreemde vermogen is de olie namelijk uit de motor van de beleggingsmarkt.’

Dec 16

Bert VerweliusEen van ’s lands grootste betonbaronnen, Bert Verwelius, schetst een inktzwart scenario voor de Nederlandse vastgoedmarkt. Verwelius, met een vermogen van €242 miljoen op plaats 126 in de Quote 500, schaart zichzelf onder de overlevers.

In het januarinummer van Quote – vanaf 18 december in de winkel – geeft de eigenaar van de Verwelius Groep zijn visie op de vastgoedsector. Geen rooskleurig verhaal: ‘Dan staat er in de media dat de prijzen in de woningmarkt komend jaar met 1,5% naar beneden gaan’, aldus Verwelius. ‘Het liefst zou ik dat natuurlijk zo zien, maar een procent of dertig lijkt mij aannemelijker.’

De cijfers lijken de investeerder gelijk te geven: volgens onze betonbarometer is zijn bedrijf kerngezond en steekt Verwelius met kop en schouders uit boven de concurrentie. Zag hij de ellende dus aankomen? Verwelius: ‘Twee jaar geleden zagen wij dat de huizenprijzen stagneerden en toen hebben we voorbereidingen getroffen. Zorg dat je geen grote projecten in de verkoop hebt en dat je nagenoeg geen leegstand hebt.’

Of de bouwer gelijk krijgt en genoeg spek op de botten heeft laten groeien, is een kwestie van tijd. Wel lijken er een aantal prominente vastgoedboys op omvallen te staan.

bron: Quotenet.nl

zie ook: ‘Huizenprijs is al met een kwart omlaag.’ – Economie – de Volkskrant

« Previous Entries