Nederlandse banken vallen onder hoogste kapitaaleis door explosie van hypotheken.
Nederlandse banken lopen voor hun binnenlandse activiteiten grote risico’s, doordat ze in het afgelopen decennium overmatig veel hypotheken en andere kredieten hebben verleend.
Als de kapitaaleisen onder Basel 3 nu al zouden gelden, moeten in Nederland actieve banken direct aan de allerhoogste categorie van buffereisen voldoen. Deze nog in te voeren kapitaaleisen moeten banken weerbaarder te maken tegen crises.
Banken die actief zijn in regio’s waar de kredietverlening oververhit is, moeten onder de Basel3-eisen een ‘anticyclische’ buffer aanhouden. Voor Nederlandse banken met veel binnenlandse activiteiten betekent dit een extra buffereis van maximaal 2,5%-punt van de risicogewogen balansbezittingen.
Banken hebben nog even de tijd om aan de verscherpte eisen te voldoen. In 2019 moet het Basel 3-pakket volledig van kracht zijn. De minimumeis van 4% zoals die nu geldt, wordt vanaf 2013 opgevoerd naar 7%.
Vanaf 2016 moet ook de aanvullende buffereis worden opgebouwd, waardoor de totale eis uiteindelijk op 9,5% kan uitkomen. Wellicht krijgen ‘systeembanken’ als ING een extra opslag.
Hypotheekschuld
De Nederlandsche Bank (DNB) schrijft de explosie van de kredietverlening grotendeels toe aan ‘de relatief hoge en tot voor kort snel stijgende hypotheekschuld’. De bank merkt daarbij op dat de kredietgroei nu ‘aanmerkelijk lager ligt dan enkele jaren geleden’.
DNB kon gisteren niet aangeven in hoeverre de Nederlandse banken nu reeds voldoen aan de eisen onder Basel 3. Wel zegt de centrale bank dat ‘veel banken nu reeds een buffer hebben die ruim boven de huidige minimumeisen ligt’.
De grote Nederlandse banken gaven recent aan de minimumeis van 7% nu al te halen. Omdat de grote banken ook veel buitenlandse activiteiten hebben, is het nog onduidelijk hoeveel extra buffers ze moeten hebben.
Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) maakt zich zorgen over de hoge hypotheekschulden die huishoudens in ons land hebben en stelt strengere hypotheekregels voor. De organisatie concludeert daarnaast – na een twee weken durend bezoek aan ons land – dat financiële instellingen voldoende bestand zijn tegen economisch zware tijden.
Het zogeheten financial sector assessment programwordt elke vijf jaar uitgevoerd bij de 25 meest actieve economieën in de wereld. Conclusies uit het onderzoek zijn onder meer dat banken “zelfs onder extreme druk” voldoende stabiel zijn, maar dat verzekeraars op dat punt grote verschillen vertonen. Het IMF voorziet daarom de komende jaren fusies en overnames in de verzekeringsbranche. Het duale toezichtssysteem doet zijn werk goed, aldus het IMF, dat graag de aansprakelijkheid van DNB en AFM beperkt zou zien. Zij zouden bovendien meer grip moeten krijgen op productontwikkeling bij verzekeraars.
Wel maakt de organisatie zich zorgen over de situatie op de bankenmarkt: “De concurrentie lijkt daar zwakker dan elders.” Tevens vormen de relatief hoge hypotheekleningen een risicofactor. “Een limiet op de verhouding tussen lening en woningwaarde zou nuttig kunnen zijn. Zulke maatregelen zouden geleidelijk moeten worden ingevoerd.”
Degenen die meer dan tien jaar geleden een huis hebben gekocht hebben hun vermogen flink zien groeien. Met name in de jaren negentig zijn de huizenprijzen enorm hard gestegen. Door deze situatie is er een vermogensongelijkheid ontstaan tussen de generaties. Het is maar de vraag of deze situatie houdbaar is omdat deze niet gebaseerd is op daadwerkelijke marktverhoudingen. Maar een correctie op deze ongelijkheid zou wel eens een flinke financiële klap kunnen betekenen voor de babyboomers. Kan deze generatie dit vermogen wel vasthouden of zal dit vermogen verdampen?
Starters op de huizenmarkt hebben het momenteel lastig. De huizen zijn nog steeds heel erg duur, want de correctie op de huizenprijzen is nog heel erg beperkt. De overwaardering van de huizen bestaat dus nog steeds. De extra maatregelen om starters te helpen hebben de prijzen nog enigszins overeind gehouden. Deze startersregelingen houden de prijzen nog even hoog, maar het is maar de vraag hoe lang dat zal duren. Momenteel lijkt de regelgeving ook remmend te werken op de prijsontwikkelingen. Er zijn heel wat extra eisen gesteld om mensen te beschermen tegen zichzelf. Daardoor kunnen ze minder makkelijk een huis kopen en dat leidt tot een lagere vraag en uiteindelijk tot lagere prijzen.
Door strengere hypotheekregelgeving van zowel banken, Nationale Hypotheek Garantie (NHG), als overheid staat de groep mensen die rond 33.000 euro verdient voortaan als huizenkoper buitenspel.
De mensen met een dergelijk inkomen kunnen straks 75.000 euro minder lenen om een huis te kopen. In plaats dus van te kunnen zoeken naar huizen tot 180.000 euro worden zij straks voor de schier onmogelijke taak gesteld een huis van maximaal 105.000 euro te vinden.
Garagebox
Niet alleen in de dure Randstad, maar ook daarbuiten voorziet de markt amper in die prijsklasse. In stadscentra van Amsterdam, Utrecht en Den Haag kost een garagebox al meer.
Ook geen huurwoning
Tot overmaat van ramp komen modaal verdieners ook niet in aanmerking voor huurwoningen, omdat zij daar te veel voor verdienen. Europese wetgeving schrijft per 1 januari namelijk voor dat corporaties 90 procent van hun sociale huurwoningen aan mensen dienen te verhuren met lage inkomens.
Ook de vrije huursector biedt voor de middenklasse geen soelaas; daar beginnen de huurprijzen vaak boven de 1000 euro per maand. En er zijn lange wachttijden voor betaalbare woningen. Door deze ontwikkelingen is het voor starters al onmogelijk de eerste stap op de woningmarkt te zetten. Vereniging Eigen Huis (VEH) luidt de noodklok.
Banken lijken een nieuw middel te hebben gevonden om macht uit te oefenen over huizenbezitters met schulden. Het middel heeft een fraaie naam: akte onherroepelijke volmacht. Maar de gevolgen voor degene die zo’n akte tekent zijn niet zo fraai.
Iemand met schulden wil vaak zo snel mogelijk van zijn dure huis af en eventueel de schuldsanering, maar banken willen dat juist voorkomen omdat het huis als onderpand momenteel veel te weinig opbrengt. Sommige banken hebben de schuldenaren daarom een akte laten ondertekenen waardoor de banken zelf kunnen bepalen wanneer ze het huis gaan verkopen. En omdat dat lang kan duren, lopen ondertussen de schulden voor de huizenbezitter op.
Bij deflatie dalen de prijzen van spullen die je koopt ten opzichte van een jaar geleden. In de geschiedenis komt Deflatie vaker voor maar niet meer de laatste tientallen jaren.
1) In Westerse landen staan nu veel gebouwen en fabrieken ongebruikt leeg. Om deze productiemiddelen toch te gebruiken nemen de eigenaars genoegen met steeds lagere opbrengsten en prijzen. Dat is gunstig voor consumenten.
Maar als de bedrijfswinsten afnemen, blijft er minder geld over om personeel te betalen. Dus stijgt het aantal werklozen. Deze werklozen kunnen minder kopen dan een jaar geleden. Hierdoor zullen bedrijven weer minder verkopen. En moeten ze weer mensen ontslaan. Dat wordt nog versterkt als consumenten denken dat producten over een jaar goedkoper zijn dan nu en de aankopen gaan uitstellen. Ook de overheid zal merken dat ze minder belastinggeld binnenkrijgt en moet dus zuinig aandoen. Kortom: bijna iedereen zal hier last van krijgen.
2) Centrale banken proberen daarom met alle middelen Deflatie te voorkomen. Deze middelen raken steeds meer uitgeput. Ze hebben al de rente steeds meer verlaagd tot bijna nul. Nog lager kan niet.
Recent heeft de Centrale bank van Amerika (FED) besloten om weer miljarden $ dollars bij te drukken. Net als vorig jaar. Voorzitter Bernanke verwacht echter niet dat bedrijven en mensen dat extra geld gaan uitgeven. Bron: Washington Post; Financieel Dagblad van 27 november jl.)
3) Alle overheden in Westerse landen hebben enorme schulden. Zij hebben er daarom heel veel belang bij dat de rente die ze moeten betalen laag blijft en dat beleggers vertrouwen in hun houden.
4) De laatste jaren zijn rente en inflatie steeds verder gedaald. Er zijn geen sterke argumenten te bedenken waarom deze trend van steeds lagere inflatie zal ombuigen of zal stoppen.
5) De kosten van huisvesting zijn een belangrijk deel van de uitgaven van de meeste mensen. Als de gedaalde prijzen van huizen en gebouwen zouden meetellen is er al sprake van deflatie. Mensen en bedrijven die nu (goedkope) huizen gebouwen willen kopen ontdekken dat ze het aankoopbedrag  niet of beperkt kunnen lenen bij banken. Dus ze kopen niet of weinig.
Maar waarom lees ik zo weinig over Deflatie en de gevolgen?
Voor politici, banken en verkopers van beleggingen is Deflatie meestal slechtnieuws. Zij geven daarom persberichten uit met voor hun gunstiger nieuws. Media publiceren graag deze kant en klare persberichten. Waarom? Voor eigen onderzoek hebben journalisten steeds minder tijd en geld. Dit komt vooral door dalende opbrengsten uit advertenties en abonnees.
Conclusie De kans op Deflatie is erg groot en bijna iedereen zal hiervan gevolgen ondervinden.
‘Kunt u daar even tekenen?’ Banken doen alles om hun uitgeleende hypotheekgeld terug te krijgen. Hun nieuwste truc: de ‘onherroepelijke volmacht’.
‘Het lijkt wel of de bankiers met zijn allen op een symposium zijn geweest waar ze dit instrument hebben uitgevonden.’ Hettie Schuring van De Sociale Raadsvrouw werkt al acht jaar in de schuldhulp. Als werknemers te maken krijgen met een loonbeslag, worden ze door hun werkgever naar haar doorgestuurd. ‘In die acht jaar was ik nooit een ‘onherroepelijke volmacht tot verkoop’ tegengekomen. Maar in de laatste drie weken heb ik er vijf onder ogen gehad.’
De banken gebruiken de volmachten volgens Schuring om huiseigenaren in financiële problemen verder onder druk te zetten. ‘Die mensen hebben vaak niet zoveel keuze meer: of een executieverkoop en de schuldsanering in of een betalingsregeling treffen met hun bank. Dat laatste heeft natuurlijk de voorkeur, maar dat doen banken nu vaak alleen als hun klanten daarbij ook zo’n volmacht tekenen.’
Met een volmacht kan de bank beslissen wanneer het huis in de verkoop gaat en vaak ook tegen welke prijs. Ze kunnen er executieveilingen, die vaak weinig opbrengen, mee voorkomen. ‘Ze presenteren het als de ideale oplossing voor alle problemen’, zegt Schuring. ‘Ze melden dat het huis dan niet openbaar geveild hoeft te worden en dat de bank verder alles regelt. Dat klinkt natuurlijk goed.’ Vervolgens deinzen ze er niet voor terug alsnog loonbeslag te leggen. ‘Dan krijgt de bank zijn geld wel, maar lukt het de schuldenaar niet meer andere schuldeisers af te betalen.’
Het grote nadeel van de volmacht vertellen de banken er vaak niet bij: als de bank zeggenschap heeft over de verkoop van je huis, kom je niet in aanmerking voor de schuldhulpverlening. Schuring: ‘Om daar aanspraak op te maken, is het bij overwaarde nodig je huis te verkopen, bijvoorbeeld op een executieveiling. Die schuldhulpverlening is geen pretje, maar helpt je wel in drie jaar van je schulden af. Dat lukt dan niet meer. Je bent aan je bank overgeleverd.’
Ook notaris Hans Erkamp van Erkamp Van Leersum Notarissen te Alkmaar waarschuwde zijn collega’s al voor de volmachten. ‘Mensen die zo’n volmacht tekenen, zitten vaak zwaar in de problemen’, zegt hij. ‘Notarissen moeten hen dus goed uitleggen waar ze aan beginnen, want ze gaan wel het verkooptraject in. Ik heb gezien dat de volmachten worden gebruikt als extra pressiemiddel. Daar wil ik als notaris niet mee geassocieerd worden.’ Ook de Koninklijke Notariële Beroepsvereniging (KNB) deed een waarschuwing de deur uit.
Erkamp ziet dat de banken zich de kritiek op hun werkwijze hebben aangetrokken. ‘Er is nu een minimumverkoopprijs in de volmacht opgenomen en ze zijn van beperkte duur.’ Volgens Schuring zijn dit slechts marginale verbeteringen. De Nederlandse Vereniging van Banken gaf gisteren geen commentaar.
Het aantal huishoudens met problematische schulden blijft sterk toenemen. In het eerste halfjaar van 2010 hadden al vijfduizend meer mensen bij de schuldhulpverlening aangeklopt dan vorig jaar in dezelfde periode.
Dat is een groei van elf procent. Dit blijkt uit een steekproef van de Nederlandse Vereniging van Volkskrediet (NVVK). De gemiddelde schuld is 33.000 euro, verdeeld over zeventien schuldeisers.
Vorig jaar was het aantal probleemschulden al met 25 procent gestegen ten opzichte van 2008. Opvallend is dat de problemen vooral bij bovenmodale inkomens snel toenemen. In 2008 was het aandeel van bovenmodale inkomens in de schuldhulpverlening nog twee procent, vorig jaar is dat cijfer opgelopen tot 25 procent.
Crisis
Gezien de aanhoudende economische crisis verwacht de NVVK dat deze groep ook dit jaar weer fors groeit. Veel mensen verliezen hun baan of gaan er in salaris op achteruit, en daarna kan het snel gaan. Wie geen financiële buffer heeft, kan in zeer korte tijd in moeilijkheden komen.
Uit gegevens van het ministerie van Sociale Zaken blijkt dat schulden van 15.000 euro en meer vaker voorkomen bij hoger opgeleiden. Nederlanders tussen 21 en 35 jaar hebben vaker schulden dan gemiddeld, blijkt uit cijfers van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud).
Waar het gaat om schulden tussen de 500 en 25.000 euro is deze groep het sterkst vertegenwoordigd.
In het regeerakkoord staat geen woord over bankregulering. Aan de bedragen kan het niet liggen. Sinds 2008 is er 100 miljard euro bijgedrukt en gefourneerd aan banken en verzekeraars en werd er 200 miljard euro aan kredieten gegarandeerd.
Sindsdien is in de financiële sector in essentie niets ander gebeurd dan het veranderen van de boekhoudregels. Het regeerakkoord vraagt zich niet af of geld bijdrukken (door de Europese Centrale Bank (ECB), waarover straks meer) een goede maatregel is en al helemaal niet hoe het in de toekomst vermeden kan worden. Het bezuinigen van 18 miljard heeft geen enkele betekenis voor de oplossing van de bankencrisis.
Dat alle geld ontstaat door een gelijktijdige toename van de schulden geldt niet alleen voor de ECB. Het geldt ook voor gewone banken. Als een bank een hypotheek verstrekt, dan drukt het geld bij. Dat geld verlaat de bank als schuld. En als een krediet verstrekt wordt, dan gebeurt dat met bijgedrukt geld, waardoor de geldhoeveelheid groter wordt. De overheid stimuleert dit door hypotheekrenteaftrek en renteaftrek van winstbelasting.
Geldcreatie en schuldcreatie gaan hand in hand. De kredietcrisis is het gevolg van een explosie van schulden maar daarmee dus ook van de geldhoeveelheid. Hierdoor zijn de prijzen van goederen gestegen (inflatie), maar ook de prijzen van huizen en aandelen, die voor het overgrote deel met schuld worden gefinancierd. Die lijken dan veel waard, maar dat is deels verkapte inflatie. De gestegen huizen- en aandelenprijzen flatteerden zo de bankbalansen.
Over schuld moet ook rente betaald worden, waardoor de schuld toeneemt. Tegelijkertijd wordt de geldhoeveelheid niet groter, die blijft gelijk. De consequentie is dat de al het geld dat er is (de totale geldhoeveelheid) kleiner is dan het bedrag dat openstaat aan schulden. Het gevolg is dat er simpelweg niet genoeg geld is om alle schulden af te betalen. Meer geld bijdrukken is geen optie, want dat vergroot de schulden weer (en door de rente nog meer).
Faillissementen zijn in het geldsysteem ingebouwd. Een failliete bakker op de hoek is vaak een persoonlijke tragedie, maar uit maatschappelijk oogpunt niet zo erg. Echter, als er genoeg bakkers failliet gaan, dan gaan de banken ( bij wie de bakker een schuld heeft die hij niet kan afbetalen) failliet.
Banken zijn zeer wankel, omdat ze weinig eigen vermogen hebben. Enkele wanbetalingen is al genoeg om ze in de problemen te brengen. ING heeft bezittingen ter waarde van 1.200 miljard euro. Tegelijkertijd bracht het verlies op de zogenaamde Alt-A hypotheken (risicovolle hypotheken, waar de staat zich in 2008 garant voor heeft gesteld) van 10 miljard deze bank al in de problemen. Waarom? Omdat van die 1.200 miljard 35 miljard eigen vermogen is, en de rest geleend. Als drieënhalf van zulke hypotheekpakketten net zo in waarde dalen als de Alt-A hypotheken, kan ING al niet meer aan zijn verplichtingen voldoen. Dit alles overigens onder de veronderstelling dat die 1.200 miljard niet geflatteerd is.
Geld bijdrukken is een korte termijn-oplossing, het lost uiteindelijk niets op. Het verplaatst alleen schulden van de private sector naar de overheid. En omdat de geldhoeveelheid vergroot wordt, kan er (hyper)inflatie ontstaan.
Er zal een ander geldsysteem moeten komen, of in ieder geval zullen de schulden moeten worden verminderd. Concrete maatregelen zijn het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek (inmiddels een kostenpost van 15 miljard euro), het verhogen van kapitaaleisen voor banken waardoor ze minder kunnen lenen, het afschaffen van renteaftrek van de winstbelasting, het voorkomen dat private equity en hedge funds met geleend geld speculeren, het ontmoedigen van schuld gefinancierd beleggen door een BTW op financiële transacties (Tobintaks). Een andere goede maatregel zou zijn dat banken pas bonussen en dividend mogen uitkeren als alle schulden aan spaarders zijn afgelost (winstinhouding).
Waarom zou u jarenlang sparen voor een auto als u hem ook op krediet kunt kopen? Dat antwoord is snel gegeven. U betaalt om en nabij de 2880 euro meer als u het geld voor de auto leent. Reden genoeg om uw impuls om tot een snelle aanschaf over te gaan aanschaf te temperen.
Het geld dat we via consumptief krediet hebben geleend voor de aanschaf van consumptiegoederen bedraagt in 2010 (stand eind augustus) 17,6 miljard euro, bijna 3 miljard euro meer dan tien jaar terug, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Daarnaast zijn we de afgelopen tien jaar flink meer rood gaan staan. We staan nu voor 9,4 miljard euro rood tegen 5,1 miljard euro tien jaar geleden. Rood staan heeft aan populariteit gewonnen. Het is niet goedkoper, maar vaak wel gemakkelijker dan consumptief krediet opnemen, aldus het CBS.
Uit onderzoek van het Nibud (2009) blijkt dat meer dan een derde van de Nederlanders een lening heeft. Tweederde van de leners had achteraf gezien liever minder geleend en 58% ervaart de lening als een last, vooral als het om hoge bedragen gaat. De meeste mensen lenen voor een auto, een verbouwing of een studie
Eigenlijk is het heel simpel. U moet gewoon niet toegeven aan uw verlangen meteen een nieuwe auto op de oprit te hebben of een nieuwe televisie in de woonkamer. En dat is best moeilijk in deze wereld waar de buurman al een tijdje zo’n grote flatscreen heeft staan, terwijl u het nog doet met een televisie uit de oertijd.
De Rabobank heeft een boete gekregen van in totaal 150.000 euro. Volgens toezichthouder AFM heeft de bank bij het verstrekken van hypotheken verkeerde adviezen afgegeven.
Te veel geld geleend
“De boete is omdat de Rabobank criteria voor de beoordeling van kredietaanvragen hanteert die onvoldoende overkreditering voorkomen.” In het kort komt het er dus op neer dat de Rabobank kredieten en hypotheken verstrekt die mensen waarschijnlijk niet kunnen opbrengen.
Niet-passend advies
De Rabobank heeft volgens de toezichthouder hypotheken verstrekt, terwijl de bank onvoldoende beoordeeld had of de consumenten wel in staat waren de maandelijkse kosten te betalen. Verder oordeelde de AFM dat de Rabobank in een aantal gevallen niet-passend advies gaf aan consumenten bij kredietbeschermingsverzekeringen, die de consument verzekeren tegen inkomensterugval bij arbeidsongeschiktheid of werkloosheid.
Niet in beroep
De Rabobank gaat niet in beroep tegen de boete, maar vindt dat zij de klanten wel degelijk goed heeft geadviseerd. Jonge goed opgeleide mensen die voor het eerst een huis willen kopen, konden na uitvoerig overleg een hogere hypotheek afsluiten. De bank baseerde zich daarbij op statistische cijfers van het CBS en haar eigen ervaring.
‘Starters krijgen het moeilijker’
”De ervaring van de Rabobank is dat juist deze groep starters goed in staat is de hypotheeklasten te dragen”, aldus de Rabobank in een reactie. ”Nu de Rabobank door het besluit van de AFM genoodzaakt wordt om haar beleid te herzien, zullen deze starters op de woningmarkt moeilijker een door hen gewenste woning kunnen kopen.”
Dat meldt het Eindhovens Dagblad. Dat de grondopbrengsten dit jaar tot nu toe bijna € 76 mln tegenvallen, wil volgens B en W nog niet zeggen dat die opbrengsten überhaupt niet meer aan de gemeente toekomen. Volgens de gemeente zeggen deze balansgegevens ‘alleen iets over de boekwaarde van projecten die in exploitatie zijn’, en dus niets over ‘opbrengstpotentie of winstgevendheid’.
De tegenvallende resultaten die de gemeente Eindhoven boekt bij de verkoop van bouwgrond, staan niet op zichzelf. Het aantal gemeenten dat met slechte resultaten van het grondbedrijf kampt, is zo groot dat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) onderzoek verricht naar de ernst van de verliezen. Over twee weken worden de resultaten van dat onderzoek gepresenteerd
Het aantal aanvragen voor schuldhulpverlening is in een half jaar met 11 procent toegenomen. Dat blijkt uit cijfers die BNR heeft opgevraagd.
Op verzoek van BNR heeft de de vereniging van schuldhulpverleners NVVK de cijfers over het afgelopen half jaar bekeken. Daaruit blijkt dat het aantal aanvragen gemiddeld 11 procent hoger ligt dan in de eerste helft van 2009. Daardoor worden de wachttijden langer en komen mensen in nog grotere problemen, zegt Joke de Kock, voorzitter van de vereniging van schuldhulpverleners.
Vooral uit het zuiden van het land komen meer aanvragen. Volgens de NVVK gaan daar relatief veel bedrijven failliet.
De Kamer zou eigenlijk vandaag over de schuldhulpverlening debatteren, maar het onderwerp wordt doorgeschoven naar een nieuw kabinet. PvdA Tweede Kamerlid Hans Spekman baalt daar flink van.
Vorig jaar steeg het aantal mensen dat aanklopt voor schuldhulpverlening ook al. In 2009 raakten 53.250 mensen in problemen. Dat is ruim een vijfde meer dan in 2008. De schulden waren ook hoger dan een jaar eerder.
De financiële steun voor Tilburgers die voor het eerst een woning kopen, blijft overeind.
Het potje voor de steun is bijna leeg, maar het college wil dat, met instemming van de raad, vervroegd met 1,75 miljoen euro vullen.
Dat bedrag is eigenlijk bestemd om pas vanaf 1 januari 2011 uit te geven, maar het college wil er nu al de beschikking over hebben.
Reden daarvan is dat de verkoop van woningen in Tilburg nog altijd ver verwijderd is van het niveau van vóór de economische crisis. Volgens het college heeft de startersregeling een positief effect op de woningmarkt. Het college wil niet dat die invloed gedurende vier maanden tot begin januari stagneert.
Värmland, in centraal Zweden nabij het Noorse Oslo, is populair bij Nederlandse emigranten. De afgelopen twee jaar groeide de Nederlandse gemeenschap er met 22 procent tot 768 personen.
Dat meldt het provinciebestuur woensdag. In de dorpen Hagfors en Munkfors zijn Nederlanders nu de grootste etnische minderheid met 223 respectievelijk 54 personen. Volgens de regionale overheid zijn de lage grondprijzen en het ‘typisch Zweedse landschap’ redenen voor Nederlanders om zich in Värmland te vestigen.
Ik ben dit weblog begonnen om te waarschuwen voor de gevaren van onze kenniseconomie consumptie-economie (65% = consumptie). De schuldgraad van de Nederlandse huishoudens is enorm hoog geworden, zo hoog dat een groot aantal Nederlanders inmiddels slaaf van "de bank" is. Wil je als starter een huis gaan kopen, dan kun je beter wachten tot de huizenbubble is
leeggelopen.
hypotheekschuld Ned. in 1996: 138 miljard euro.
hypotheekschuld Ned. in 2011: 644 miljard euro. Volgens accountantskantoor Ernst & Young is nationale hypotheekschuld al 1000 miljard euro.
Nederland is anders....
Nederland, qua omvang van de financiële sector nummer zeven in de wereld en qua bruto nationaal product nummer zestien. Klink misschien mooi, maar heeft u zin de toekomstige afschrijvingen te gaan betalen?
De waarde die tegenover de schulden staat is een virtuele waarde, dat is een waarde die is ontstaan omdat centrale banken zoveel geld hebben gecreëerd en nieuwe kredieten en hypotheken zo makkelijk mogelijk maken. Als er een crisis in het kredietsysteem ontstaat zoals nu en krediet niet meer makkelijk beschikbaar is dan gaat die waarde die je met krediet moet financieren zoals onroerend goed erg dalen maar de schulden die zijn uitgegeven blijven staan. bron: Willem Middelkoop
Wat kan een daling veroorzaken?
Een scherpere correctie zou kunnen optreden door een snel afnemend consumentenvertrouwen, toenemende verwachtingen van prijsdalingen en een significante toename van de hypotheekrente bron: De Nederlandse Bank
Hypotheekschuld
De hypotheeklasten zijn zo enorm - in totaal 278 miljard euro (inmiddels al meer dan 600 miljard!), per inwoner veruit het hoogst ter wereld - moet nu côute que côute voorkomen worden dat de huizenprijs fors keldert. ,,Het is zonde dat de politiek halverwege de jaren negentig niet begonnen is met geleidelijke beperking van de renteaftrek. Dat had de oververhitte markt kunnen afkoelen.”
bron: prof.dr. Peter Boelhouwer
Afschaffing Hypotheekrenteaftrek
De argumenten voor afschaffing worden volgens Nout Wellink steeds 'dwingender', vooral omdat de aftrek de markt verstoort. Aan het oorspronkelijke doel van de regeling, het stimuleren van het eigen huizenbezit, draagt de regeling al lang niet meer bij, stelt Wellink. "Waar het op neerkomt, is dat mensen die een huis bezitten aan elkaar de bonus van de hypotheekrenteaftrek doorschuiven. Voor hen is er geen probleem. Maar starters op de woningmarkt komen hier niet meer tussen, of zij moeten zich diep in de schulden steken om die bonus te betalen."
bron: nu.nl (2006)
Wat zegt NIBC?
In een rapport uit september 2007 becijferden analisten van zakenbank NIB Capital (NIBC) dat de ‘luchtbel’ in de Nederlandse huizenprijzen groter is dan in de VS. Hierbij spelen de hoge schuldratio’s van ons land een belangrijke rol: zo is de uitstaande hypotheekschuld in verhouding tot het net national income in Nederland (120%) beduidend hoger dan in Amerika (nog geen 90%).Volgens NIBC zou dit gegeven als zodanig niet per definitie problematisch hoeven te zijn, als een flinke spaarpot tegenwicht bood aan de torenhoge schuld. Maar hoewel de spaartegoeden toenemen, is de schuldenlast in Nederland door de jaren heen steeds zwaarder geworden. Eind jaren tachtig van de vorige eeuw bedroegen de schulden van de Nederlanders niet meer dan 80% van de uitstaande spaartegoeden. Ofwel, de Nederlanders spaarden meer dan dat ze leenden. Inmiddels zijn de schulden opgelopen tot 200% ten opzichte van de spaartegoeden
bron: Harm van Wijk
Nationale Hypotheek Garantie
In Nederland zijn veel hypotheken gefinancierd onder voorwaarden van de Nationale Hypotheek Garantie.Voor deze hypotheken lopen banken geen risico op een restschuld, omdat het Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW) garant staat voor aflossing van het hele leenbedrag. De onderzoekers van NIBC wijzen er op dat bij een daling van de huizenprijzen het vermogen van WEW al snel tekort kan schieten. Mocht deze situatie zich ooit voordoen dan kan WEW een beroep doen op renteloze leningen van de overheid. Benadrukt moet worden dat NHG-voorwaarden uitsluitend het risico op een restschuld van banken afdekt. Huishoudens profiteren van een rentekorting, maar zijn wel aansprakelijk als op enig moment sprake is van een restschuld.
bron: Rabobank
Het waarborgfonds, dat wordt gevuld met premies van huizenkopers, omvat ruim 400 miljoen euro. Het staat garant voor bijna een miljoen hypotheken (tot 265.000 euro) met een gezamenlijke waarde van ongeveer 97 miljard euro.
bron: NRC
The Economist (2003): house of cards
De prijzen van woonhuizen zakken de komende jaren dramatisch in de VS, Verenigd Koninkrijk, Spanje, Ierland, Australië en Nederland. Dat blijkt uit onderzoek van de Economist.
Bubble
Het Engelse vakblad stelt dat de huizenmarkt in de zes genoemde landen een typisch geval van een bubble is. De huizen in ondermeer Nederland zijn serieus overgewaardeerd. Het magazine heeft een onderzoek gedaan dat begint in 1975. Vooral de al lange tijd historisch lage rente heeft de prijzen van huizen opgestuwd.
Slechte tijden: “verkoop uw huis”
Pam Woodall, de schrijver van het stuk, stelt: “Op enig moment in de komende jaren gaan de prijzen hard naar beneden. De consequenties voor het land en de economie zullen veel erger zijn dan de crisis op de aandelenbeurzen”.
Door de huidige lage rentestand, in Amerika staat de korte rente op 1,25 procent, kunnen de Centrale Banken de rente niet veel meer verder verlagen. De banken kunnen de huizenmarkt dus niet meer effectief stimuleren.
De Economist adviseert inwoners van de zes genoemde landen, waaronder dus Nederland, om hun huizen te verkopen en te gaan huren totdat de huizen in prijs zijn gezakt.
bron: Economist, House of cards, May 31st 2003,
Waar komt het geld voor uw hypotheek vandaan?
De bancaire sector is gemachtigd door de centrale bank om liquiditeit (geld) ter beschikking te stellen op het gebied van leningen en hypotheken. De uitgifte daarvan gebeurt door de diverse banken met ondersteuning van de centrale bank. Men zal zich afvragen waar deze liquiditeit vandaan komt. Die komt feitelijk uit het niets. Als een bank een lening of hypotheek beschikbaar stelt aan de lener, dan creëert deze bank geld uit het niets om deze te financieren. Wanneer de lening of de hypotheek geheel wordt terugbetaald, dan verdwijnt dit geld weer in het niets. De bank ontleent zijn bestaansrecht aan de rente, die men ontvangt, want van het geld uit het niets kan men niet bestaan omdat daarover weer rente moet worden betaald aan de centrale bank (interbancaire rente) - die ook wordt vastgesteld door de laatste. Het verschil in de rentes, die de bank aan de centrale bank moet betalen en de rente die men ontvangt betreft dus de ‘winst’ van de bank. Dit is bekend onder naam fiatgeld, want er staat geen enkele tegenwaarde ten opzichte van dit ‘geld’, het is in feite gebakken lucht.
bron: Albert Spits
Sparen Nederlanders nog wel?
Het gevolg van de Amerikaanse bestedingsdrift is dat de spaarquote van gezinnen in de VS al een aantal jaren rond nul ligt. In de jaren tachtig spaarden Amerikanen nog gemiddeld 8% van hun beschikbaar inkomen. Alom wordt die spaarquote van nul gezien als het beste bewijs van de slechte staat waarin Amerika verkeert. Ze besteden daar maar raak en dat moet wel fout aflopen. Maar voor we in Nederland met het opgeheven vingertje gaan zwaaien, is het wel goed dat mensen zich realiseren dat de spaarquote van Nederlandse gezinnen sinds 2003 ieder jaar negatief is geweest. Niet nul als in Amerika, maar negatief. In 1995 spaarden we nog 5%. Nu besteden we dus ons hele beschikbare inkomen en dan nog wat extra. We ontsparen. Maar de nationale spaarquote is toch positief? Ja, maar dat komt voor wat betreft de gezinnen omdat er voor ons gespaard wordt, via de pensioenfondsen. Nederlanders zijn gedwongen spaarders geworden. Dankzij ons kapitaaldekkingsstelsel kunnen werknemers zich permitteren hun hele inkomen uit te geven.
bron: Jaap van Duyn
De voortdurende injectie van additionele hoeveelheden geld op bepaalde plaatsen in het economische systeem, waar het een tijdelijke vraag creëert die verdwijnt wanneer de toename van de geldhoeveelheid ophoudt of vertraagt, leidt arbeid en andere productiemiddelen naar werkzaamheden die slechts voortgezet kunnen worden zolang als de toename van de geldhoeveelheid doorgaat in hetzelfde tempo of misschien zelfs slechts zolang als de toename van de geldhoeveelheid doorgaat in een steeds sneller tempo. bron:Friedrich A. Hayek
"If Americans ever allow banks to control the issue of their currency, first by inflation and then by deflation, the banks will deprive the people of all property until their children will wake up homeless." bron: Thomas Jefferson