Oct 4

In het derde kwartaal werden er 1.336 verliesdeclaraties ingediend bij stichting Waarborgfonds Eigen Woningen, de uitvoerder van de Nationale Hypotheekgarantie (NHG). Dit is zestien procent meer dan een jaar geleden in het derde kwartaal (1.149) en het hoogste aantal sinds de start van NHG in 1995.

Dat dit in absolute aantallen het slechtste kwartaal ooit was voor de NHG vertelt echter niet het hele verhaal. Dat in de eerste drie kwartalen van dit jaar 5% meer declaraties werden ingediend dan in dezelfde periode van vorig jaar -zoals het persbericht meldt- is ook niet het volledige verhaal.

Samenhang met aantal verkopen

Om een verliesdeclaratie in te dienen moet eerst een woning zijn verkocht. En dit jaar werden in de eerste acht maanden (cijfers september zijn nog niet beschikbaar) bijna 38% meer woningverkopen geregistreerd door het kadaster. Omdat huizenprijzen vrij vlak waren in die periode staan er nu niet veel minder mensen onder water dan een jaar geleden. De werkloosheid verschilt ook niet significant van vorig jaar en ik heb geen berichten gehoord dat mensen ineens niet meer zouden scheiden, wat de belangrijkste reden van gedwongen verkoop is.

Dat betekent dat er in plaats van de 3.603 declaraties in de eerste negen maanden er ongeveer 4.750 hadden moeten zijn, een verschil van bijna 1.150, of 24%

Bij een gelijkblijvend beleid van NHG zou je dus verwachten dat er in de eerste drie kwartaal van dit jaar ongeveer 38 procent meer verliesdeclaraties zouden zijn ingediend bij WEW, niet slechts 5 procent. Dat betekent dat er in plaats van de 3.603 declaraties in de eerste negen maanden er ongeveer 4.750 hadden moeten zijn, een verschil van bijna 1.150, of 24%.

Stichting WEW maakte vorig jaar een aantal maatregelen bekend die de verliezen uit gedwongen verkopen moesten terug dringen. Zo is onder andere  de definitie van wat een maximaal verantwoorde lening is, wanneer na een scheiding de hypotheek door 1 persoon moet worden gedragen enorm opgerekt. Ook stelde WEW 20 miljoen uit eigen middelen beschikbaar om leningen deels af te schrijven zodat er niet tot verkoop hoeft te worden over gegaan. Deze maatregelen lijken dus effect te sorteren, want het aantal gedwongen verkopen ligt inmiddels bijna een kwart lager dan ik zou verwachten op basis van de ontwikkelingen in de markt.

De wonderbaarlijke trendbreuk in het fondsvermogen waar ik vorig kwartaal al vrij uitgebreid vraagtekens bij had zet in het derde kwartaal door. Stichting WEW benadrukt in haar persbericht zelf ook meermaals dat het ondanks deze stijging van het vermogen verwacht dat er nog een daling in het verschiet licht. De grafiek met een prognose voor de komende jaren is flink aangepast ten opzichte van die in het bericht over het eerste kwartaal van dit jaar. In onderstaande grafiek heb ik beide prognoses naast elkaar gezet.

In deze grafiek kun je zien dat de stichting inmiddels een minder snelle daling van het vermogen verwacht, maar ook een minder snel herstel. Waar in april nog werd gedacht aan een fondsvermogen van zo’n 900 miljoen euro in 2023, is dat inmiddels bijgesteld naar zo’n 800 miljoen in 2024. Dit is overigens niet hoe FTM de toekomst van het fondsvermogen ziet.

herzieningNHG

 

Kleiner deel schade uitgekeerd

Van de gehonoreerde verliesdeclaraties werd afgelopen kwartaal gemiddeld 92,2% van de geleden schade vergoed, ruim lager dan de 95,7 procent van voorgaand kwartaal. Door deze lagere uitbetaling daalde het gemiddelde uitgekeerde verliesbedrag vrij fors van 38.747 naar 36.699 euro. De gemiddelde ingediende (gehonoreerde) verliesdeclaratie bedroeg echter 39.803 euro tegen 40.541 vorig kwartaal, wat een aanzienlijk kleinere daling betekent.

bron: Woningmarktcijfers

Aug 1

Lucienne van der Geld, directeur bij Netwerk Notarissen, geeft bij RTL Z aan dat het herstel van de woningmarkt voornamelijk te danken is aan de eigenwoningschenking. Zij verwacht voor volgend jaar een terugval als er niet meer geleend mag gaan worden wanneer de belastingvrije schenking weer ophoudt te bestaan. Dat er steeds meer optimistische geluiden zijn over de woningmarkt, ondermeer dat de prijzen niet meer dalen en dat er meer wordt verkocht is niet het hele verhaal.” De problemen waarmee de woningmarkt nog steeds kampt, worden onvoldoende onderkend. Er is bijvoorbeeld weinig doorstroming. 45 procent van de kopers is starter”, aldus Lucienne.

lees ook: De implosie van een woningmarkt

Begin dit jaar was mevrouw van der Geld nog zo blij met de regeling. Het is ook nooit genoeg ;-)

Jul 5

Arjen Gielen, de nieuwe directeur van de NHG blijkt ook weer een enorme gladjanus te zijn. Hij probeert de negatieve wijzigingen in de voorwaarden voor de garantie goed te praten.  Arjen Gielen is sinds 2007 raadadviseur van de minister-president bij het ministerie van Algemene Zaken. Het is niet zo vreemd dat er voor een hoge ambtenaar is gekozen. Het ‘aanpassen van de NHG regels tijdens de wedstrijd’ komt ook direct van de ministeries en niet van het waarborgfonds, zoals eerder door Stef Blok werd beweerd. 

Gielen was eerder ook lid van de directie Algemene Economische Politiek van het ministerie van Economische Zaken. Van 2002 tot 2005 was hij inspecteur Rijksfinancïen bij het ministerie van Financiën. Bij ditzelfde ministerie was hij eerder senior adviseur financiële economische politiek. Gielen startte zijn loopbaan bij het Centraal Planbureau.

Arjen Gielen: ‘Wij zijn ruimhartiger in het oplossen van problemen’

bron: RTL Z

Jun 5

Lenen doen we bijna allemaal. Of we nu een auto op afbetaling kopen of een krediet afsluiten voor een nieuwe keuken. De meeste mensen draaien er hun hand niet voor om. Zo heeft meer dan de helft van de Nederlanders een hypotheek, ter waarde van gemiddeld €231.000 euro. (2012)

Ook studenten lenen. Twee op de drie heeft een studieschuld, van gemiddeld €15.000 euro. Dat is voor studenten veel geld. Maar als je het afzet tegenover een gemiddelde hypotheek komt het in een ander daglicht te staan. Temeer omdat je een studielening naar draagkracht afbetaalt en hoger onderwijs een investering is die zichzelf ruimschoots terugbetaalt. Dat kun je van een auto, een keuken of een woning niet altijd zeggen. Als je hoger onderwijs hebt gevolgd verdien je gemiddeld ruim anderhalf keer zoveel als zonder bachelor- of masterdiploma.

Het leenbedrag wordt met de invoering van het studievoorschot hoger. Daar staat tegenover dat we de aflostermijn hebben verlengd van 15 naar 35 jaar. Hierdoor is het maandelijkse aflosbedrag veel lager dan nu het geval is. Onder het huidige stelsel betaal je hoogstens 12% van het bedrag dat je meer verdient dan bijstand ; straks wordt dat maximaal 4% van het bedrag dat je verdient boven het wettelijk minimumloon. Om het concreet te maken: stel, je verdient €30.000 en je hebt een schuld van €20.000. Dan betaal je nu €107 per maand af. Straks wordt dat €36.

Geen enkele reden dus om studenten angst aan te jagen. Terwijl dat wel gebeurt. Tegenstanders van het studievoorschot beweren dat studenten straks met een schuld van €30.000 worden opgezadeld. Dat is klinkklare onzin. Het CPB heeft het doorgerekend en komt uit op €6000 extra schuld voor studenten die al lenen en tussen de €6000 en €9000 voor studenten die nu nog niet lenen. (link)

Dezelfde bangmakerij zie je op het thema toegankelijkheid. Het CDA beweert met droge ogen dat ‘met name jongeren uit gezinnen met lage inkomens en mbo-studenten massaal zullen afzien van een studie in het hoger onderwijs’. Volgens de SP ‘ziet een groot deel van de jongeren af van een studie als de basisbeurs wordt omgezet in een lening en juist jongeren uit lagere inkomens zijn dan de eerste die afzien van een studie.’

Dat bekt allemaal wel lekker en je haalt er de krant mee maar het is volledig verzonnen. Wie er ook serieus onderzoek naar doet – of het nu SCP, CPB of CHEPS is – niemand voorspelt dat studenten zich massaal laten leiden door leenangst. Wel zijn er aanwijzingen dat er onder mbo’ ers een beperkte groep is die nog eens goed nadenkt of een vervolgstudie wel de juiste keuze is. Daar is niets mis mee, zolang het maar een bewuste keuze is. Sommige jongeren zijn op een gegeven moment gewoon even klaar met leren en willen aan het werk.

Ervaringen in het buitenland laten zien dat invoering van een leenstelsel – al dan niet sociaal – nergens ten koste gaat van de toegankelijkheid van het onderwijs. Overal zijn de studentenaantallen na invoering van een leenstelsel hoog gebleven. Dat zijn geen rekenmodellen, het is geen zeggedrag maar het zijn feitelijke ervaringen.

Ik begrijp best dat studenten tegen afschaffing van de basisbeurs zijn – ook zij behouden het liefst wat ze hebben – en ik begrijp ook best dat politieke partijen hun oren daarnaar laten hangen. Maar ik voer het debat wel graag op basis van feiten en serieuze berekeningen. Kom daarbij niet aan met spookverhalen en drogredeneringen.

We hebben de plannen voor het studievoorschot vorige week gepresenteerd. Studenten, scholieren en hun ouders zitten met vragen die we zo snel mogelijk proberen te beantwoorden. Zij zitten daarbij niet te wachten op ongefundeerde bangmakerij. Zij verdienen het om serieus genomen te worden.

bron: Spookverhalen en bangmakerij | Nieuwsbericht | Rijksoverheid.nl

May 21

Gisteren vond in de Tweede Kamer het debat over de kabinetsvisie Nederlandse bankensector plaats. Hierin deed Tony van Dijck ‘een Boelhouwertje’. Het werd duidelijk dat Tony goed naar Peter Boelhouwer had geluisterd en kwam met hetzelfde populistische verhaal als onze ‘totaal onafhankelijke’ woningmarkt professor. Gewoon elke generatie meer laten lenen om het Ponzi scheme te voeden, geen gezeik iedereen rijk. Dijsselbloem deed het af als kletskoek waar niemand meer in gelooft.

Lees ook: Peter Boelhouwer:”De crisis op de woningmarkt hebben we zelf georganiseerd” en Peter Boelhouwer is het schoothondje van de bouwondernemers

Ook NVM lobbyist Daan Keij was teleurgesteld in Dijsselbloem, zijn VVD vriendinDeze video is openbaar. Aukje de Vries kreeg geen voet aan de grond.

May 15

Zelfs na een periode met prijsdalingen hebben Nederlandse woningbezitters een te rooskleurig beeld van de waarde van hun woning. Dit geldt ook voor eigenaren waarvan verwacht mag worden dat ze goed geïnformeerd zijn, zoals eigenaren met verhuisplannen.

Realistisch beeld is belangrijk

Voor eigenaren is het van belang een realistisch beeld te hebben van de waarde van de eigen woning. De woning vormt een belangrijk onderdeel van het huishoudvermogen en speelt een rol in consumptie-, spaar- en pensioenbeslissingen. Een verkeerde inschatting van de waarde leidt mogelijk tot minder passende financiële beslissingen.

Te rooskleurig beeld woningwaarde

Uit recent DNB-onderzoek blijkt echter dat Nederlanders vaak te optimistisch zijn over de waarde van hun woning. Zo is een groot deel van de woningeigenaren enkele jaren na het omslaan van de markt in 2008 nog van mening dat de waarde van de eigen woning niet is gedaald. Driekwart van de woningeigenaren schat de huidige woningwaarde te hoog in. De doorsnee woningeigenaar rapporteert een woningwaarde die over de periode 2003-2012 gemiddeld 13% hoger is dan de werkelijke waarde. De werkelijke waarde is berekend door de aanschafwaarde te combineren met de provinciale prijsontwikkeling. Bovendien is een substantieel deel van de woningeigenaren positiever over de toekomstige prijsontwikkeling van de eigen woning dan over de algemene woningprijsontwikkeling.

Het optimisme komt ook naar voren als eigenaren hun eigen woning vergelijken met andere woningen. Eind 2013 dacht 29% van de woningeigenaren dat de waarde van hun woning hoger was dan de waarde van de gemiddelde koopwoning in de straat (vs. 13% lager). Tevens dacht 31% van de woningeigenaren dat de staat van onderhoud beter was (vs. 5% slechter) en 17% dat de verkooptijd in geval van een verkoop korter zou zijn (vs. 8% langzamer).

Ook na omslag op de woningmarkt 

De overschatting van de woningwaarde is sterker als het goed gaat op de woningmarkt. Het optimisme neemt weliswaar af wanneer woningprijzen zich slechter ontwikkelen, maar het aanpassingsproces is langzaam. Zelfs jaren na het omslaan van de markt blijft een groot aandeel van de woningeigenaren te optimistisch. Dit terwijl de woningprijzen ten opzichte van de piek in de zomer van 2008 met circa 20 procent zijn gedaald. Deze prijsdaling volgde vertraagd en geleidelijk op een snelle en forse daling van het aantal woningtransacties. Het lagere aantal verkopen en de trage aanpassing naar een nieuw evenwicht wordt in verband gebracht met het lang vasthouden aan hoge vraagprijzen door verkopers. Het rooskleurige beeld van woningeigenaren is een van de mogelijke verklaringen voor de terughoudendheid om vraagprijzen te verlagen.

Verliesaversie en eigendomseffect als verklaring

De overschatting van de woningwaarde hangt significant samen met twee belangrijke psychologische processen die ook op andere terreinen zijn gevonden. Een eigendomseffect (duration-of-current-ownership effect) zorgt ervoor dat de overschatting van de woningwaarde toeneemt met de duur van het woningbezit. Naarmate een woning langer in bezit is, wordt het gevoel van eigendom sterker en is de woning volledig afgestemd op de voorkeuren en behoeften van de huidige bewoner.

Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat verliesaversie een belangrijke rol op de woningmarkt speelt. Met verliesaversie wordt bedoeld dat een verlies van een bepaalde omvang een groter effect heeft op het welbevinden van mensen dan een winst van dezelfde omvang. Het fenomeen verliesaversie is niet nieuw: van beleggers is bekend dat ze niet graag afstand doen van aandelen die in prijs zijn gedaald, omdat dit betekent dat zij het verlies onder ogen  moeten zien. Toegepast op de woningmarkt proberen eigenaren een verlies ten opzichte van een referentiepunt, bijvoorbeeld de aanschafprijs of de hoogte van de hypotheek, te vermijden. Het onderzoek laat zien dat met name woningeigenaren met een hoge hypotheekschuld ten opzichte van de waarde van de woning een te rooskleurig beeld van de woningwaarde hebben. Daarnaast blijkt uit een aanvullende enquête dat driekwart van de Nederlanders het belangrijk vindt om bij verkoop minimaal de originele aankoopprijs te krijgen. Een nog groter deel van het Nederlandse publiek vindt het belangrijk om geen restschuld over te houden.

bron DNB

May 14

Hoogleraar Peter Boelhouwer van de TU Delft is veel positiever over de huizenprijzen dan de Rabobank. Hij denkt dat huizen dit jaar ‘ergens tussen de 3 en de 5 procent’ zullen stijgen.

In dit filmpje zie je dat zelfs de interviewer het niet meer begrijpt. Boelhouwer had in 2012 net meegewerkt aan woningmarktplan Wonen 4.0, maar de bouwondernemers vonden het maar niets en dwongen hem over hun stimuleringsplan te beginnen. Hier kwamen zij iets meer dan een week later mee. Boelhouwer is voor de financiering van zijn onderzoekcentrum OTB dan ook voor de helft afhankelijk van de bouwondernemers.

Mar 3

De grijze heren van Vereniging Eigen Huis zijn boos, heel boos en accepteren het niet langer. Volgens de vereniging misleid ik ‘de twitterfollowers’ door te zeggen dat VEH tegen startersleningen is. Blijkbaar waren ze even vergeten dat ze in 2007 nog principieel tegen deze gemeentelijke subprime-lening waren. 

Vereniging Eigen Huis starterslening Vereniging Eigen Huis (VEH)De misleiding zit hem volgens Eigen Huis in het feit dat we hun lettertype (Duepuntozero) en hun logo gebruiken om hun eigen uitspraken te accentueren. Vreemd verhaal toch?

Ik begrijp wel dat zij zich zorgen maken om de ruim 17 miljoen EURO die ze elk jaar weer bij hun leden binnenharken. Veel van die ‘huizenbezitters’ zitten natuurlijk helemaal niet te wachten op een kritische VEH, die willen kosten wat het kost van hun huis af. Daarnaast lopen de bekende gezichten van de vereniging allemaal tegen hun pensioen en hebben zij allen een koophuis. Dan zijn er maar weinig die ruggengraat tonen, het  populistisch ‘met alle winden meewaaien’ scoort dan veel makkelijker.

De starterslening dus maar weer snel in de doofpot. Het is weer tijd voor de VEH/OTB-vertrouwensindex en de veel te hoge onroerendezaakbelasting! Leve het herstel!

lees ook: Hou op met die onzin: Starterslening is GEEN subsidie

Feb 11

Door: 

Calcasa kwam vandaag met een hoop cijfertjes over het vierde kwartaal van 2013, voordat ze over anderhalve week een jaarrapport publiceren. Het onderschrijft vrijwel geheel wat ik dacht, namelijk dat de markt nog altijd naar een goedkoper segment aan het verschuiven is:

lagersegment

Voor zover er sprake is van een toename in het aantal transacties, kwam dit volledig voort uit het segment met transactieprijs onder de 150 duizend euro. Dat kan goed komen omdat het aanbod daar toenam omdat de voorheen duurdere woningen onder deze grens zakten. Boven de 150 duizend zakt de markt nog altijd verder in het moeras, terwijl we nu toch echt al ruim een jaar horen dat starters ‘steeds meer’ hun slag slaan, waardoor ‘de doorstroming’ naar duurdere segmenten op gang zal komen.

De eerste indicator zou zoals bekend ‘het vertrouwen’ zijn, waarna de transacties toenemen, waarna de prijzen volgen. Best raar om dat mantra keer op keer te horen, als je bedenkt dat vertrouwen nu dus indirect tot prijsstijging zou gaan leiden. Waren het niet dezelfde mannen die bij hoog en bij laag beweren dat er geen bubble was omdat psychologische effecten geen enkele rol op onze huizenprijzen hadden gehad? Dilemma….

Calcasa merkt terecht op dat de verhouding tussen koopaanbod en transacties weliswaar voor verkopers iets gunstiger is geworden, ook tekent ze aan dat dit vooral komt door een afname van het aanbod (-3,9%) en niet zozeer een toename in transacties (+0,6%). Hierbij gaat men van de cijfers van de NVM uit, want volgens het kadaster was vorig jaar het slechtste jaar ooit. Waarom het aanbod ineens zo afneemt is ook voor mij een vraag. Ik kan me voorstellen dat een toegenomen hoop op stijgende prijzen mensen met een te verkopen huis doet wachten op betere tijden, of dat banken en NHG het afgelopen jaar meer handvatten hebben gekregen om (gedwongen-) verkoop uit te stellen.

Het rapport bevat een hoop inzichtvolle statistieken die ik niet allemaal zal kopieren. Eentje wilde ik er toch nog even uitlichten en verrijken met de persberichten die HDN de afgelopen tijd de wereld in stuurde:

STIJGING1

Feb 2

Vandaag kwam Michiel Bijlsma (CPB) met een tweet waarin hij de persberichten van de NVM vergeleek met de harde cijfers van het CBS. Zelf heb ik daarbij de uitzendingen van het NOS journaal gezocht waarin de jubelverhalen van de NVM werden overgenomen.

nvm-cbs

Op YouTube kun je zien uit welke Journaal uitzending de fragmenten komen

NVM_kakelaars_klein

Door: Bubbbelonia