Files en de problemen op de huizenmarkt zijn een belemmering voor de groei van de Nederlandse stadsregio’s. Dat stelde de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) dinsdag.
Volgens de OESO kosten files in Nederland jaarlijks ongeveer 0,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Om de files tegen te gaan adviseert de denktank onder meer het gebruik van de weg te beprijzen. Daarnaast moeten delen van de tijdelijke crisiswet die snelle beslissingen over investeringen in infrastructuur mogelijk maakt, een permanent karakter krijgen.
Om de problemen op de huizenmarkt te bestrijden adviseert de OESO om naast de liberalisering van de huurmarkt ook de koopwoningen aan te pakken. De overheid zou hier de overdrachtsbelasting kunnen afschaffen en voordelen zoals de hypotheekrenteaftrek moeten afbouwen.
Het is angstvallig stil rond het hypotheekprodukt dat eind jaren ’90 zo hard liep: de Effectenhypotheek. Dat kon over een tijdje wel eens gaan veranderen, als bank en belegger hun kop niet langer onder het zand kunnen steken voor de ontstane tekorten.
AEX op 700
Het leek zo mooi… Je was een dief van je eigen portemonee als je er nÃet een afsloot in de tijd dat de AEX rond de 700 stond: De Effectenhypotheek. Kent u hem nog? In plaats van zeg 100% van de waarde van het huis, sloot je een hypotheek van 115 of 120%. Het extra geld werd belegd, vaak grotendeels in aandelen. Met het voorgestelde rendement zou je dan op einde looptijd de lening kunnen aflossen en van een schuldenvrij huis kunnen genieten.
Slecht slapen
Spijtoptanten die jaren van beursrally met leden ogen aan zich voorbij hadden zien gaan konden zo alsnog hun slag slaan. En, op een ‘veilige’manier: immers, het was voor de lange termijn en dan doen aandelen minimaal 8%, verzekerde gretig verkopende bankiers en tussenpersonen. Dat bleek wat al te mooi voorgesteld. Ik weet nog dat een kennis, een medisch specialist, zich rond 1998 al zorgen begon te maken toen de beurs even sputterde. Hij had nu al een paar jaar hypotheek betaald, maar de opbouw van vermogen – dat was tot nu áfbraak van vermogen geweest. Het zou toch wel goed komen met zijn effectenhypotheek?
Aan de bak
Het zal nog wel even duren, tot de banken de eenduidige conclusies uit hun risicosystemen niet langer kunnen negeren, en hard aan de bak moeten om de schade te beperken. Wanneer? Ik schat dat het over een jaar of 5 ineens groot op de voorpagina’s staat, en we elkaar vreemd staan aan te kijken hoe dÃt onkruid nou weer ongezien zo heeft kunnen woekeren. De illusie armer dat subrpime-achtige toestanden zich achter onze dijken niet kunnen voordoen.
De hypotheekmarkt is in de eerste jaarhelft niet verbeterd. In de eerste helft van 2010 is voor 30,2 miljard euro aan hypotheken afgesloten tegen 30,6 miljard dezelfde periode een jaar eerder. Dat blijkt uit cijfers van adviesbureau IG&H Consulting.
Hoewel de omzet niet noemenswaardig daalde, is het aantal afgesloten hypotheken in vergelijking met vorig jaar met ruim 4 procent gedaald van 125.000 naar 119.000 hypotheken. Die daling werd gecompenseerd door een stijging van de gemiddelde hypotheeklening.
Jean Claude Trichet geeft in een exclusief interview met RTL Z tussen de regels door een advies aan VVD, CDA en PVV. Die partijen zouden er goed aan doen kritisch te kijken naar de hypotheekrenteaftrek. De drie partijen willen de aftrek juist ongemoeid laten.
,,In een klein land met weinig ruimte en veel mensen, moet je geen systeem hebben dat de prijzen nog verder opdrijft.”
De intentie van Nederlanders om een huis te kopen was in de afgelopen 25 jaar niet zo laag als nu.
De index die de koopintentie weergeeft, staat op het laagste niveau sinds het begin van de meting in 1985. Dat blijkt uit een persbericht van ING. In de tweede helft van 2009 steeg de index nog, maar dat was slechts een tijdelijke opleving.
Een aangetast koopsentiment kan wijzen op een nieuwe terugval in het aantal woning transacties. Dit kan leiden tot een groter woningaanbod en een langere verkooptijd, waardoor de prijzen op de huizenmarkt verder kunnen dalen.
In mei is er al een duidelijke daling te zien in het aantal transacties op de woningmarkt, maar volgens ING hoeft dit niet te wijzen op een trend. De bank voorspelt dat de huizenprijzen dit jaar een bodem bereiken en in 2011 zullen opkrabbelen met 1%.
Hypotheekrenteaftrek
Volgens ING is de sombere stemming op de huizenmarkt te wijten aan een daling van het consumentenvertrouwen en de verhitte discussie over de hypotheekrenteaftrek.
Nieuwe regels waarbij er beperkingen worden gesteld aan de zogenoemde tophypotheken, gaan naar verwachting ergens in de eerste helft van volgend jaar gelden. Dat maakte het ministerie van Financiën maandag bekend.
Demissionair minister Jan Kees de Jager van Financiën kondigde in april aan de tophypotheken te willen aanpakken. In de toekomst mag de hypotheek nog maximaal 112 procent van de aankoopwaarde bedragen. Het deel dat hoger is dan de aankoopwaarde moet binnen zeven jaar zijn afgelost of worden gedekt met opgebouwd vermogen. Dat geldt niet voor hypotheken die onder de Nationale Hypotheekgarantie vallen.
De Jager wil de nieuwe regels uiterlijk in september voorleggen aan de ministerraad. Erna volgt nog een advies van de Raad van State. Begin december wil hij de plannen voorleggen aan de Tweede Kamer.
Zij geven te veel geld uit aan wonen – bijvoorbeeld kosten van water, elektriciteit en andere lasten – en hebben bovendien een te hoge hypotheek. Als zij hun baan verliezen of gaan scheiden, kunnen ze in de problemen komen. Door de crisis houden zij bij gedwongen verkoop van hun woning een restschuld over omdat hun hypotheek hoger is dan de waarde van hun huis.
Starters de dupe
Het kwetsbaarst zijn starters op de woningmarkt, blijkt uit de studie Kopers in de knel? van het Sociaal en Cultureel Planbureau, die vandaag wordt gepresenteerd. Dat komt omdat zij hun huis hebben gekocht in de ‘dure’ periode. Hun huis is de afgelopen tijd niet in waarde gestegen. Integendeel, door de crisis zijn de huizenprijzen het afgelopen jaar flink gedaald.
De hypotheekschuld in Nederland is zo enorm opgelopen omdat banken de afgelopen jaren steeds ruimhartiger zijn geworden met het uitlenen van geld. Naar verhouding kregen klanten steeds hogere hypotheken, ook kwamen meer tweeverdieners langs bij de bank.
Meer huizen, lage rente
Andere factoren zijn het feit dat er meer koophuizen in Nederland beschikbaar zjin gekomen en dat de hypotheekrente de afgelopen 20 jaar is gedaald van 14% naar 4%. Door die lage rente kunnen veel mensen zich grote bedragen veroorloven, de maandlasten zijn aanvaardbaar. De totale schuld lijkt minder belangrijk.
Jaar
Hypotheek
Huizenprijs
1996
138
101,2
1997
157
112,7
1998
182
124,2
1999
217
147,2
2000
249
172,5
2001
302
193,2
2002
350
204,7
2003
388
211,6
2004
417
220,8
2005
452
230,0
2006
494
241,5
2007
528
250,7
2008
566
257,6
2009
609
246,1
De cijfers zijn elk jaar van het tweede kwartaal, ook van 2009. De hypotheekschuld is in in miljarden euro’s. De gemiddelde huizenprijs is in duizenden euro’s.
D66, SP en de PvdA willen de hypotheekrenteaftrek beperken. Groenlinks wil hem zelfs helemaal afschaffen. Volgens economen een goed idee, want de aftrek werkt marktverstorend. Maar wat betekent dit voor jouw portemonnee?
Wanneer de hypotheekrenteaftrek wordt afgeschaft of beperkt, gaan de maandlasten van huizenbezitters omhoog. Gemiddeld krijgt een gezin met een eigen huis als gevolg van de hypotheekrenteaftrek 240 euro per maand terug, zo blijkt uit cijfers van het CBS. Afhankelijk van hoe je hypotheekrenteaftrek aanpakt, zal dit voordeel geheel of voor een deel verdwijnen.
Huizenprijzen
Een bijkomend gevolg van tornen aan de hypotheekrenteaftrek is dat de huizenprijzen dalen, of in ieder geval minder stijgen. Dat is onvermijdelijk en eigenlijk ook de bedoeling omdat voorstanders van het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek vinden dat die marktverstorend werkt en dus de prijzen opdrijft.
Toch willen politieke partijen dit niet. Het CDA vindt het niet wenselijk als de huizenprijzen nu (verder) omlaag gaan en doet voorlopig dus niks, net als de VVD en de PVV. D66, PvdA, de ChristenUnie en de SP willen de hypotheekrenteaftrek beperken. Groenlinks stelt als enige partij voor de hypotheekrenteaftrek helemaal af te schaffen en de woning te verplaatsen naar box drie, waar vervolgens een vrijstelling van de vermogensrendementsheffing gaat gelden ter hoogte van de waarde van een gemiddelde woning. Aan het aftrekken van schulden in box drie komt als het aan GroenLinks ligt ook een einde.
Bijna de helft van het belastingvoordeel van de hypotheekrenteaftrek ging in 2008 naar de rijkste huishoudens. Dat blijkt uit woensdag gepubliceerde cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Van de 7,2 miljoen Nederlandse huishoudens financierde bijna de helft de eigen woning met een hypotheek. Van de 28 miljard euro aan hypotheekkosten, werd ruim 10 miljard via de hypotheekrenteaftrek terugontvangen van de overheid. Bijna de helft van dat bedrag kwam dus terecht bij de 20 procent huishoudens met de hoogste inkomens.
Van de huishoudens met een bruto-inkomen van 106.000 euro of meer hadden er acht op de tien een hypotheek. Zij ontvingen bijna 42 procent terug van de kosten, die gemiddeld ruim 1000 euro per maand bedroegen. Van de huishoudens met een bruto-inkomen onder 16.000 euro had slechts ruim een op de tien huishoudens een hypotheek.
Voor gezinnen wordt het toch niet moeilijker om een hypotheek te krijgen dan voor mensen zonder kinderen. Minister van Financiën Jan Kees de Jager (CDA) ziet onder druk van de Tweede Kamer af van dit plan.
De Jager kondigde woensdag maatregelen aan om te voorkomen dat mensen hypotheken afsluiten die ze eigenlijk niet kunnen betalen. Een van deze maatregelen was dat het voor gezinnen met kinderen moeilijker zou worden om een hypotheek af te sluiten.
De voltallige Tweede Kamer bleek donderdag tijdens een debat mordicus tegen de maatregel voor gezinnen met kinderen. “Een ridicuul idee”, zei ChristenUnie-Kamerlid Ernst Cramer. “Een onzalig plan”, vond PvdA’er Paul Tang.
De Jager liet de maatregel prompt vallen. “Het is niet de kern van het plan”, zei hij. De Jager wil verder onder meer regelen dat mensen niet meer kunnen lenen dan 112 procent van de prijs van de woning. Dat idee steunt de Tweede Kamer wel.
De maatregelen om de eisen voor hypotheken aan te scherpen zijn bedacht door de Autoriteit Financiële Markten (AFM). De AFM wilde het voor gezinnen met kinderen moeilijker maken om een hypotheek te krijgen, omdat zij hogere kosten hebben dan mensen zonder kinderen, en dus minder geld om hypotheeklasten te betalen.
Nederlandse topeconomen zijn voor het afschaffen of beperken van de hypotheekrenteaftrek.
Dat blijkt uit een rondvraag van BNR Nieuwsradio onder vijftien topeconomen uit de financiële en academische wereld. De meeste van hen zijn voor afschaffing of beperking.
Een op de drie ondervraagden, onder wie hoogleraar Economie van Innovatie bij de TU Delft, hoogleraar Economie bij de Universiteit Utrecht Piet Keizer en VU-econoom Bas van der Klaauw, vindt dat de hypotheekrenteaftrek binnen twintig tot dertig jaar moet worden afgeschaft.
Verstorend
De economen stellen dat de hypotheekrenteaftrek de woningmarkt verstoort, omdat deze leidt tot hogere huizenprijzen. De woningmarkt wordt daardoor volgens hen minder toegankelijk voor starters en mensen met lagere inkomens.
Twee op de drie ondervraagden denken dat de afschaffing leidt tot een prijsdaling van maximaal tien procent. Veertig procent van de economen verwacht overigens niet dat het volgende kabinet de hypotheekrenteaftrek daadwerkelijk afschaft.
bron: Novum
Prof. dr. Barbara Baarsma: “CDA en VVD plegen kiezersbedrog, de hypotheekrenteaftrek zal afgeschaft worden”
Demissionair minister Jan Kees de Jager is er nog niet van overtuigd dat het een goed idee zou zijn om de gedragscode voor het verlenen van tophypotheken aan te scherpen. Hij liet dat dinsdag merken in het vragenuurtje in de Tweede Kamer.
GroenLinks-Kamerlid Kees Vendrik had De Jager naar de Kamer geroepen omdat de code volgens hem niet functioneert. De code bepaalt dat banken in principe geen hogere hypotheek verstrekken dan 4,8 keer het jaarinkomen. Dat is om mensen te beschermen tegen het aangaan van te hoge schulden.
Uit onderzoek van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) is gebleken dat in het verleden niet alleen DSB Bank maar ook de Postbank vaak te hoge leningen verstrekte. De AFM heeft daar boetes voor uitgedeeld. GroenLinks, SP en de PvdA zijn bezorgd over de overkreditering.
Hans Hoogervorst, voorzitter van de AFM, pleitte vorig jaar al eens voor een verbod op tophypotheken, maar daar wilde het kabinet niet aan. Dinsdag zei De Jager dat hij met de AFM bekijkt of een aanscherping van de code nodig is. Maar als er niet meer van de code mag worden afgeweken, heeft dat nadelen voor starters op de woningmarkt die meer willen lenen omdat ze een goede baan hebben met goede financiële vooruitzichten.
Het Waarborgfonds Eigen Woningen, de stichting achter de Nationale Hypotheek Garantie, is met de overheid in overleg over een boetesysteem. Dat zei directeur Karel Schiffer van het fonds zaterdag.
Vooral in de periode tussen 2003 en 2006, toen de hypotheekmarkt een hausse beleefde, hebben mensen een NHG-hypotheek gekregen, terwijl dat eigenlijk niet kon.
Bij de acceptatie is bijvoorbeeld over het hoofd gezien dat de huizenkoper nog een andere schuld had uitstaan.
Waarborgfonds
De fouten hebben ertoe geleid dat het Waarborgfonds de afgelopen twee jaar banken en andere financiers van hypotheken minder schadeloos hebben gesteld nadat huiseigenaren hun hypotheeklasten niet meer konden opbrengen. Een boetesysteem moet het aantal fouten terugdringen, aldus Schiffer.
Dat banken met hogere schadeposten worden opgezadeld, is kredietbeoordelaar Fitch een doorn in het oog. Het bureau overweegt de kredietwaardering te verlagen voor NHG-schuldpapieren die op de financiële markten worden verhandeld. Bij een afwaardering wordt het duurder om een NHG-hypotheek te financieren. Dat wil het Waarborgfonds voorkomen.
Huiseigenaar
In 2008 en 2009 kregen financiers bij ongeveer een kwart van de NHG-hypotheken hun geld niet volledig terug als een huiseigenaar de hypotheek niet meer kon betalen. In de jaren ervoor ging het om hooguit 14 procent.
Het Waarborgfonds wil kredietverstrekkers pas achteraf beboeten. In eerste instantie moet de schade onmiddellijk worden vergoed. Ook moet het gaan om de werkelijke schade. Momenteel wordt de schadepost berekend op basis van een annuïteitenhypotheek, terwijl de meeste huiseigenaren andere hypotheekvormen hebben.
”De belegger in NHG-hypotheken kan zo ook rekenen op zijn geld en dat is in het voordeel van de consument”, zo zegt Schiffer over de veranderingen die in voorbereiding zijn.
Schiffer is in overleg met Fitch over de mogelijke afwaardering. ”Ik verwacht dat dit met een sisser afloopt. Fitch heeft wel een beetje gelijk. Het is voor ons zaak om de kwaliteit van de borgstelling te verbeteren.”
Kredietbeoordelaar Fitch betwijfelt of de Nederlandse hypotheken die zijn uitgegeven met een Nationale Hypotheek Garantie (NHG) de hoogste kredietwaardering kunnen behouden.
Fitch wijst er in een onderzoeksrapport op dat banken de afgelopen jaren niet al hun geld hebben teruggekregen uit het Waarborgfonds Eigen Woningen, als huiseigenaren niet meer aan hun verplichtingen konden voldoen. Dit kwam bijvoorbeeld doordat zij niet aan alle voorwaarden voldeden bij de uitgifte van een NHG-hypotheek.
Nu hebben schuldpapieren van NHG-hypotheken nog een AAA-waardering (‘triple A’), de hoogste kredietwaardering die er is. Als Fitch overgaat tot een afwaardering wordt het duurder om de hypotheken te financieren. Dit kan ook gevolgen hebben voor mensen die een hypotheek met garantie willen aanvragen. Fitch heeft marktpartijen tot 23 april de tijd gegeven om te reageren op zijn bevindingen.
De Nationale Hypotheek Garantie geldt voor hypotheken tot 350.000 euro. Fitch is een van de drie grote kredietbeoordelingsbureaus in de wereld. De twee andere grote namen zijn Standard & Poor’s en Moody’s.
Er worden geen adviezen gegeven, bijvoorbeeld of bepaalde keuzes al dan niet financieel gunstig zijn. Je moet dus zelf je conclusies aan de resultaten verbinden. Mocht je op dat vlak verdere vragen hebben, of advies nodig hebben over te maken financiële keuzes, neem dan contact op met een financieel expert of hypotheekadviseur.
Deze schuldenberg aan hypotheken is sinds een paar jaar al hoger dan het BNP zelf. Inmiddels al een procent of vijf er boven.
In de afgelopen twintig jaar werd het BNP twee maal zo groot. Maar de hypotheekschuld van alle huishoudens werd maar liefst vijfmaal zo groot. Met een slordige 700 miljard aan geleend geld voor onze eigen woning ligt er een zwaar beslag op economisch herstel. Immers bij stagnerende huizenprijzen en dito inkomens neemt de pijn van die hypotheekschuld alleen maar toe. En dat leidt bepaald niet tot een stimulans op de binnenlandse bestedingen.
Merkwaardig is dat de stijging van de hypotheekschuld eigenlijk veroorzaakt wordt door de stijging van de woningprijzen(sic!). Door de riante mogelijkheden tot lenen werd er meer geleend. Het leidde tot een veel sterkere stijging van de woningprijzen waardoor er nog weer meer geleend werd. En zo werd de spiraal twintig jaar draaiende gehouden. Tot nu. Want het verder opzwepen van de spiraal is in een tijd van recessie en crisis niet meer mogelijk.
Ook de overheid merkt dat. De vijftien tot twintig miljard die het de rijksbegroting jaarlijks kost aan subsidie op hypotheekaftrek zijn niet meer op te brengen in een recessie. Van de 35 miljard die er moet worden bezuinigd is er veel gerelateerd aan het woningvraagstuk. Drie maatregelen zijn er in de betreffende ambtelijke werkgroep uitgedacht. Beperking van het hypotheekbedrag waarop hypotheekrenteaftrek nog plaats mag vinden. Afhankelijk van de politieke partij wordt hier gesproken over bedragen tussen de 300.000,- (SP) en 1 miljoen (CDA). Het afschaffen van de aflossingsvrije hypotheek, of althans de mogelijkheid om voor de hele looptijd van een hypotheek de rente over de volledige hoofdsom aftrekbaar te houden. En als derde mogelijkheid een aftopping (lees verlaging) en gelijkschakeling voor alle inkomens van het belastingtarief waarmee hypotheekrente van het inkomen mag worden afgetrokken.
Maar dat zijn dan opties voor de overheidsfinanciën. De effecten op de woningmarkt en de economie van die beleidsopties zijn al zorgelijk genoeg. Echter de grootste zorg blijft bestaan. Welk effect zal de grote schuldenberg aan hypotheken bij de huishoudens hebben op de consumptieve bestedingen, op de doorstroming op de woningmarkt en op de bouwnijverheid?
Te vrezen valt uit voorbeelden uit het buitenland waar zich vergelijkbare situaties voordeden dat de uit de hand gelopen schuldenberg meerjarig voor moeizaam economisch herstel zullen zorgen.”
Hypotheekbemiddelaars krijgen het steeds moeilijker. Dit komt niet alleen door de sterk gedaalde verkoop van hypotheken. Ook aangescherpte wetgeving speelt de branche parten.
Dit zegt directeur Bas Millenaar van De Hypotheker, de grootste bemiddelaar in hypotheken in Nederland. ,,Intermediairs komen steeds meer in de verdrukking. In aantal zijn ze daardoor sterk afgenomen. Vooral in december waren er veel faillissementen”, aldus Millenaar.
Veel hypotheekbemiddelaars kampen met een ,,liquiditeitsdal”, zegt Millenaar. Zij moeten de kosten voor het aanbrengen van hypotheken bij banken gelijk financieren, terwijl ze hun inkomsten gespreid over enkele jaren ontvangen. In een markt die in drie jaar tijd is gehalveerd wordt dat voor velen fataal.
Onderzoek
Het adviesbureau IG&H Consulting, dat uitvoerig onderzoek verrichtte naar de hypotheekmarkt, heeft becijferd dat vorig jaar meer dan honderd hypotheekintermediairs failliet zijn gegaan. Vooral de middelgrote kantoren moesten er aan geloven. Het bureau verwacht dat de komende jaren veel intermediairs samen moeten gaan met concurrenten om het tij te keren.
Op dit moment is er volgens De Hypotheker geen gelijk speelveld tussen de bemiddelaars in hypotheken en de banken. Millenaar: ,,De wetgever richt zich op consumentenbelangen, hetgeen tot uiting komt in transparantie en een gedegen opleidingstraject voor de hypotheekadviseur. Dit zou in dezelfde mate voor banken moeten gelden. Nu is het zo dat een bankmedewerker die een reisverzekering verkoopt ook over hypotheken mag adviseren.”
Concurrentie verminderd
Bij de verkoop van hypotheken hebben banken, ondanks de grote problemen die zij hebben gehad met de kredietcrisis, 60 procent van de markt naar zich toe getrokken, zo schat Millenaar. Daarmee is de concurrentie verminderd. In 2008 konden hypotheekspecialisten, verzekeraars en andere partijen nog de helft van de koek verdelen. Verzekeraars hebben wel fors marktaandeel gewonnen, maar intermediairs zijn sterk gezakt.
Millenaar de gladde hypotheekverkoper
Voor de hypotheekspecialisten dreigen nog meer donkere wolken. Steeds minder kunnen zij hun inkomsten uit provisie halen. Banken en verzekeraars willen volgens Millenaar het liefst dat de klant de bemiddelaars een vergoeding in uurlonen betaalt. ,,Daardoor gaan de kosten voor huizenkopers oplopen. Wij vinden dat banken en verzekeraars ook moeten betalen. Zij krijgen immers een kant-en-klaar dossier op een presenteerblaadje aangereikt.”
Hogere interesse
Hoewel makelaars begin dit jaar melding maakten van een hogere interesse in huizen die te koop staan, ziet Millenaar de hypotheekmarkt nog niet aantrekken. Bij het Kadaster zijn in januari minder hypotheken aangemeld dan een jaar eerder, toen er al sprake was van een sterke neergang.
Een gebrek aan concurrentie speelt de markt nu ook parten, aldus de directeur van De Hypotheker. ,,Door de kredietcrisis zijn er al veertien financiers verdwenen. Banken zijn nu bezig wat meer vet op de botten te krijgen. Wanneer dat gelukt is, zullen zij weer meer gaan concurreren op de prijs van hypotheken. Dat versterkt ook ons aanbod richting de klant”, aldus Millenaar.
De prijzen van verkochte bestaande koopwoningen waren in januari gemiddeld 5,3 procent lager dan in januari 2009. De prijsdaling is even groot als in december. Dit blijkt uit de ontwikkeling van de prijsindex bestaande koopwoningen van het CBS en het Kadaster.
Alle typen bestaande koopwoningen waren goedkoper dan een jaar eerder. De prijsdaling van tussenwoningen was met 3,5 procent het kleinst. De over het algemeen duurdere vrijstaande woningen daalden met 8,7 procent het meest in prijs.
In alle provincies waren de prijzen lager dan in januari 2009. De grootste daling deed zich voor in Noord-Holland, waar koopwoningen 8,6 procent goedkoper waren. In Groningen was de prijsdaling met 1,1 procent het kleinst.
Vergeleken met december 2009 waren de verkoopprijzen van bestaande koopwoningen 0,2 procent hoger. De prijsontwikkeling in de provincies laat een gemengd beeld zien. Zo waren de prijzen in Friesland, Groningen en Utrecht ongeveer 2 procent hoger dan een maand eerder. In Limburg waren ze echter circa 2 procent lager. De prijsontwikkeling in de overige provincies lag hier tussenin.
Ruim 7,7 duizend bestaande woningen wisselden in januari van eigenaar. Dat is ruim 11 procent minder dan een jaar eerder. Deze afname is iets groter dan die in december.
Er zijn al veel redenen om op dit moment geen huis te kopen. Het zou dus helpen als het product ‘hypotheek’ ook wat klantvriendelijker wordt. Gewoon, dat je weet waar je aan toe bent. Anders krijg je wat er gebeurt in dit filmpje van Koefnoen.
Ik ben dit weblog begonnen om te waarschuwen voor de gevaren van onze kenniseconomie consumptie-economie (65% = consumptie). De schuldgraad van de Nederlandse huishoudens is enorm hoog geworden, zo hoog dat een groot aantal Nederlanders inmiddels slaaf van "de bank" is. Wil je als starter een huis gaan kopen, dan kun je beter wachten tot de huizenbubble is
leeggelopen.
hypotheekschuld Ned. in 1996: 138 miljard euro
hypotheekschuld Ned. in 2009: 609 miljard euro
De waarde die tegenover de schulden staat is een virtuele waarde, dat is een waarde die is ontstaan omdat centrale banken zoveel geld hebben gecreëerd en nieuwe kredieten en hypotheken zo makkelijk mogelijk maken. Als er een crisis in het kredietsysteem ontstaat zoals nu en krediet niet meer makkelijk beschikbaar is dan gaat die waarde die je met krediet moet financieren zoals onroerend goed erg dalen maar de schulden die zijn uitgegeven blijven staan. bron: Willem Middelkoop
Wat kan een daling veroorzaken?
Een scherpere correctie zou kunnen optreden door een snel afnemend consumentenvertrouwen, toenemende verwachtingen van prijsdalingen en een significante toename van de hypotheekrente bron: De Nederlandse Bank
Hypotheekschuld
De hypotheeklasten zijn zo enorm - in totaal 278 miljard euro (inmiddels al meer dan 600 miljard!), per inwoner veruit het hoogst ter wereld - moet nu côute que côute voorkomen worden dat de huizenprijs fors keldert. ,,Het is zonde dat de politiek halverwege de jaren negentig niet begonnen is met geleidelijke beperking van de renteaftrek. Dat had de oververhitte markt kunnen afkoelen.”
bron: prof.dr. Peter Boelhouwer
Afschaffing Hypotheekrenteaftrek
De argumenten voor afschaffing worden volgens Nout Wellink steeds 'dwingender', vooral omdat de aftrek de markt verstoort. Aan het oorspronkelijke doel van de regeling, het stimuleren van het eigen huizenbezit, draagt de regeling al lang niet meer bij, stelt Wellink. "Waar het op neerkomt, is dat mensen die een huis bezitten aan elkaar de bonus van de hypotheekrenteaftrek doorschuiven. Voor hen is er geen probleem. Maar starters op de woningmarkt komen hier niet meer tussen, of zij moeten zich diep in de schulden steken om die bonus te betalen."
bron: nu.nl (2006)
Wat zegt NIBC?
In een rapport uit september 2007 becijferden analisten van zakenbank NIB Capital (NIBC) dat de ‘luchtbel’ in de Nederlandse huizenprijzen groter is dan in de VS. Hierbij spelen de hoge schuldratio’s van ons land een belangrijke rol: zo is de uitstaande hypotheekschuld in verhouding tot het net national income in Nederland (120%) beduidend hoger dan in Amerika (nog geen 90%).Volgens NIBC zou dit gegeven als zodanig niet per definitie problematisch hoeven te zijn, als een flinke spaarpot tegenwicht bood aan de torenhoge schuld. Maar hoewel de spaartegoeden toenemen, is de schuldenlast in Nederland door de jaren heen steeds zwaarder geworden. Eind jaren tachtig van de vorige eeuw bedroegen de schulden van de Nederlanders niet meer dan 80% van de uitstaande spaartegoeden. Ofwel, de Nederlanders spaarden meer dan dat ze leenden. Inmiddels zijn de schulden opgelopen tot 200% ten opzichte van de spaartegoeden
bron: Harm van Wijk
Nationale Hypotheek Garantie
In Nederland zijn veel hypotheken gefinancierd onder voorwaarden van de Nationale Hypotheek Garantie.Voor deze hypotheken lopen banken geen risico op een restschuld, omdat het Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW) garant staat voor aflossing van het hele leenbedrag. De onderzoekers van NIBC wijzen er op dat bij een daling van de huizenprijzen het vermogen van WEW al snel tekort kan schieten. Mocht deze situatie zich ooit voordoen dan kan WEW een beroep doen op renteloze leningen van de overheid. Benadrukt moet worden dat NHG-voorwaarden uitsluitend het risico op een restschuld van banken afdekt. Huishoudens profiteren van een rentekorting, maar zijn wel aansprakelijk als op enig moment sprake is van een restschuld.
bron: Rabobank
Het waarborgfonds, dat wordt gevuld met premies van huizenkopers, omvat ruim 400 miljoen euro. Het staat garant voor bijna een miljoen hypotheken (tot 265.000 euro) met een gezamenlijke waarde van ongeveer 97 miljard euro.
bron: NRC
The Economist (2003): house of cards
De prijzen van woonhuizen zakken de komende jaren dramatisch in de VS, Verenigd Koninkrijk, Spanje, Ierland, Australië en Nederland. Dat blijkt uit onderzoek van de Economist.
Bubble
Het Engelse vakblad stelt dat de huizenmarkt in de zes genoemde landen een typisch geval van een bubble is. De huizen in ondermeer Nederland zijn serieus overgewaardeerd. Het magazine heeft een onderzoek gedaan dat begint in 1975. Vooral de al lange tijd historisch lage rente heeft de prijzen van huizen opgestuwd.
Slechte tijden: “verkoop uw huis”
Pam Woodall, de schrijver van het stuk, stelt: “Op enig moment in de komende jaren gaan de prijzen hard naar beneden. De consequenties voor het land en de economie zullen veel erger zijn dan de crisis op de aandelenbeurzen”.
Door de huidige lage rentestand, in Amerika staat de korte rente op 1,25 procent, kunnen de Centrale Banken de rente niet veel meer verder verlagen. De banken kunnen de huizenmarkt dus niet meer effectief stimuleren.
De Economist adviseert inwoners van de zes genoemde landen, waaronder dus Nederland, om hun huizen te verkopen en te gaan huren totdat de huizen in prijs zijn gezakt.
bron: Economist, House of cards, May 31st 2003,
Waar komt het geld voor uw hypotheek vandaan?
De bancaire sector is gemachtigd door de centrale bank om liquiditeit (geld) ter beschikking te stellen op het gebied van leningen en hypotheken. De uitgifte daarvan gebeurt door de diverse banken met ondersteuning van de centrale bank. Men zal zich afvragen waar deze liquiditeit vandaan komt. Die komt feitelijk uit het niets. Als een bank een lening of hypotheek beschikbaar stelt aan de lener, dan creëert deze bank geld uit het niets om deze te financieren. Wanneer de lening of de hypotheek geheel wordt terugbetaald, dan verdwijnt dit geld weer in het niets. De bank ontleent zijn bestaansrecht aan de rente, die men ontvangt, want van het geld uit het niets kan men niet bestaan omdat daarover weer rente moet worden betaald aan de centrale bank (interbancaire rente) - die ook wordt vastgesteld door de laatste. Het verschil in de rentes, die de bank aan de centrale bank moet betalen en de rente die men ontvangt betreft dus de ‘winst’ van de bank. Dit is bekend onder naam fiatgeld, want er staat geen enkele tegenwaarde ten opzichte van dit ‘geld’, het is in feite gebakken lucht.
bron: Albert Spits
Sparen Nederlanders nog wel?
Het gevolg van de Amerikaanse bestedingsdrift is dat de spaarquote van gezinnen in de VS al een aantal jaren rond nul ligt. In de jaren tachtig spaarden Amerikanen nog gemiddeld 8% van hun beschikbaar inkomen. Alom wordt die spaarquote van nul gezien als het beste bewijs van de slechte staat waarin Amerika verkeert. Ze besteden daar maar raak en dat moet wel fout aflopen. Maar voor we in Nederland met het opgeheven vingertje gaan zwaaien, is het wel goed dat mensen zich realiseren dat de spaarquote van Nederlandse gezinnen sinds 2003 ieder jaar negatief is geweest. Niet nul als in Amerika, maar negatief. In 1995 spaarden we nog 5%. Nu besteden we dus ons hele beschikbare inkomen en dan nog wat extra. We ontsparen. Maar de nationale spaarquote is toch positief? Ja, maar dat komt voor wat betreft de gezinnen omdat er voor ons gespaard wordt, via de pensioenfondsen. Nederlanders zijn gedwongen spaarders geworden. Dankzij ons kapitaaldekkingsstelsel kunnen werknemers zich permitteren hun hele inkomen uit te geven.
bron: Jaap van Duyn
De voortdurende injectie van additionele hoeveelheden geld op bepaalde plaatsen in het economische systeem, waar het een tijdelijke vraag creëert die verdwijnt wanneer de toename van de geldhoeveelheid ophoudt of vertraagt, leidt arbeid en andere productiemiddelen naar werkzaamheden die slechts voortgezet kunnen worden zolang als de toename van de geldhoeveelheid doorgaat in hetzelfde tempo of misschien zelfs slechts zolang als de toename van de geldhoeveelheid doorgaat in een steeds sneller tempo. bron:Friedrich A. Hayek
"If Americans ever allow banks to control the issue of their currency, first by inflation and then by deflation, the banks will deprive the people of all property until their children will wake up homeless." bron: Thomas Jefferson