huizenmarkt-zeepbel.nl

Volgens George Soros worden de gevolgen van de huidige crisis onderschat. Hij vreest voor zware conflicten en een situatie die vergelijkbaar zal zijn met de Grote Depressie van de jaren 30.

In een interview met Newsweek waarschuwt de beroemde hedgefondsmanager zelfs voor een algehele ineenstorting van het westerse financiële systeem. Hij spreekt van de moeilijkste en gevaarlijkste tijd die hij als 81-jarige ooit heeft meegemaakt.

Volgens Soros moeten alle zeilen worden bijgezet, niet slechts voor kapitaalbehoud maar puur om te overleven. Een scenario van aanhoudende deflatie is volgens Soros al een positieve ontwikkeling.

Grondslagen systeem
‘We onderschatten nog altijd de ernst van de situatie. Grondslagen van het systeem over de vrije markt en het kapitalisme zijn op veel punten onderuit gegaan. We zullen de overgang moeten maken van de ‘Age of reason’ naar een ‘Age of fallibility’, nu de aanname van volledig efficiënte markten onjuist is gebleken’, aldus Soros.

‘De situatie lijkt in vele opzichten op wat er gebeurde aan de vooravond van de ineenstorting van de Sovjet Unie en het communistische politieke systeem. Een mislukken van de euro zal vergelijkbare gevolgen hebben, iets wat Europa en de wereld niet aan zullen kunnen.’

Soros ziet ook de groeiende kloof van arm en rijk als symptoom van deze crisis. ‘Het is cruciaal dat de VS erin slaagt deze breuk met het volk op een goede manier te herstellen.’ President Obama riep woensdagnacht in zijn State of the Union – zijn ‘ troonrede’ – op tot een meer gelijke verdeling van de rijkdom.

Lichtpuntjes
De superbelegger ziet ook wel lichtpuntjes en dan vooral in de opkomende markten en de toenemende roep om hervorming in het Midden-Oosten.

Soros nam onlangs voor zo’n 1,5 miljard euro een pakket aan Europese staatsleningen over van het failliete MF Global. Daaronder was een groot deel Italiaanse leningen.

bron: Fondsnieuws.nl

Nederlandse banken sluiten bijna geen nieuwe hypotheken meer af. De groei van hun hypothekenportefeuilles is in november nagenoeg tot stilstand gekomen.

De banken zagen de waarde van hun hypothekenbestand vorige maand toenemen met slechts € 523 mln (0,1%) tot € 532 mrd. Dat is de kleinste maandelijkse toename in acht jaar.

Dit blijkt uit statistieken die de Nederlandsche Bank (DNB) donderdag heeft gepubliceerd. In oktober groeide de totale hypotheekportefeuille nog met € 965 mln en in de maanden ervoor lag de aanwas rond de € 1,5 mrd. In de goede jaren 2005 en 2006 nam de hypotheekportefeuille maandelijks netto toe met circa € 4 mrd.

Bij een gemiddeld hypotheekbedrag van € 220.000 zijn er in november slechts 2377 hypotheken afgesloten. In januari van dit jaar waren dat er op basis van de gemiddelde hypotheek nog circa 7000.

lees verder op de site van Het Financieele Dagblad

De gemiddelde prijs van landbouwgrond met een mogelijke bouwbestemming is in 2010 met 23% gedaald en komt uit op € 290.000 per ha. Dit blijkt uit de Grondprijsmonitor van de Dienst Landelijk Gebied (DLG), een onderdeel van het ministerie van Economische Zaken en Landbouw dat verantwoordelijk voor de aankoop van grond in het landelijk gebied. In twee jaar tijd zijn zowel het aantal transacties voor bouwgrond als het oppervlakte gehalveerd.

Volgens DLG komt dit door het stilvallen van de woningbouw en kantorenmarkt als gevolg van de kredietcrisis. In 2010 werd in totaal 1157 ha grond aangekocht met een ‘rode bestemming’. De hoogste gemiddelde prijs werd betaald in de regio Westelijk Holland (€ 855.582) en de laagste in Groningen (€ 128.941).
De prijs van alle aangekochte landbouwgrond is wel gestegen, met 57%.

bron: PropertyNL 

Ten tijde van een laagconjunctuur is er een groot risico op deflatie in een systeem met fractioneel reservebankieren. Deflatie wil dus zeggen dat de geldhoeveelheid afneemt.

Mensen worden voorzichtiger en gaan meer sparen en minder lenen. Bedrijven zien minder mogelijkheden voor investeringen en dus is er ook daar minder vraag naar leningen. Een andere oorzaak kan zijn dat bedrijven failliet gaan en dat deze kredieten dus verdwijnen. De geldhoeveelheid kan daardoor afnemen of ze gaat minder snel groeien. De neiging is in de laagconjunctuur daardoor om juist minder uit te geven dan het inkomen. Zowel de investeringen als de consumptie dalen. Dat betekent een lage vraag ten opzichte van de productie en dat zorgt voor lagere prijzen.

Doordat mensen gaan sparen in een fractioneel reservesysteem daalt de geldhoeveelheid en daardoor dalen de prijzen. Dit sparen kan ook in de vorm van het aflossen van leningen, voor economen komt dit op hetzelfde neer. Het gaat erom dat de bestedingen minder zijn dan de prijs van de totale productie. Omdat het even duurt voordat de prijzen zich aanpassen is er even te weinig koopkracht om de productie op te kopen. De prijsdalingen zijn dus een gezonde reactie op de ontstane situatie. Door de lagere prijzen wordt de prijs van de totale productie weer gelijk aan de bestedingen. Dan wordt alles weer verkocht en kan iedereen weer aan het werk.

Als de centrale bank zou stoppen met actief te interveniëren zou de rente oplopen. Daardoor zou de geldhoeveelheid afnemen. Er zouden faillissementen zijn en banken zouden een tijd lang voorzichtig zijn met uitlenen en zo zouden zij weer meer reserves opbouwen. Door de faillissementen verdwijnen de rotte appels uit de economie en kan het herstel weer inzetten. Verder zal dit aanpassingsproces zich uiten in veranderingen in de prijzen. Deze zaken hebben even tijd nodig en zal gepaard gaan met achteruitgang van koopkracht en werkloosheid.

De andere mogelijkheid is dat er hyperinflatie ontstaat. Men denkt vaak dat hyperinflatie een wat ergere vorm van inflatie is, maar hyperinflatie is een geval apart. Hyperinflatie ontstaat doordat de bevolking het vertrouwen in de munt verliest. Dat kan veroorzaakt worden door een toename van de geldhoeveelheid maar dat hoeft niet. Inflatie is een toename van de geldhoeveelheid en hyperinflatie is verlies van vertrouwen in de munt en deze twee zijn dus duidelijk verschillend van elkaar.

Wat zullen nu de gevolgen zijn voor de gewone man als deze scenario’s zich voordoen? De belangrijkste factoren zijn dan het pensioen en het eigen huis. En wellicht zijn er mensen die zich proberen in te dekken door te beleggen in goud. In een situatie van deflatie zoals Japan zou je denken dat je pensioen veilig is omdat je vermogen meer waard wordt door de deflatie. Maar deze deflatie gaat gepaard met zeer lage rentes en lage rendementen op investeringen. Dat betekent dat het rendement op je gespaarde vermogen dus ook laag is. Dat is nadelig als je vermogen op wil bouwen voor je oude dag. Ontstaat er hyperinflatie dan ben je uiteraard hele pensioen kwijt. Het is dan in één klap waardeloos geworden.

Als je een eigen huis hebt dan is deflatie ook niet positief. De waarde van je huis daalt en de waarde van de hypotheek blijft gelijk. Als de deflatie echt doorzet dan zal ook je salaris dalen en dat zal het lastiger maken om je hypotheek af te betalen. Gaan we uit van een Japans scenario dan gaat het zeker niet best met de economie en is het risico op werkloosheid ook groter en dat kan ook een afbreukrisico zijn voor het afbetalen van de hypotheek. Nu zul je misschien denken dat je in een situatie van hyperinflatie je huis miljarden waard zal worden. Dat is ook zo, maar daar heb je weinig aan, want al die miljarden zijn betekenisloos. Wel is het goed dat je een vaste waarde hebt waar je op terug kunt vallen. De chaos van de hyperinflatie kan echter gepaard gaan met de nodige politieke onrust. En dan het is maar de vraag of je je huis kunt behouden.

Het gehele artikel kunt u lezen op  devrijeeconomie.nl

Het aantal gemeenten dat een Starterslening uitgeeft daalt in rap tempo. Bijna wekelijks raken budgetten in Nederland uitgeput en besluiten gemeenten niet opnieuw geld beschikbaar te stellen voor starters. Dat blijkt uit onderzoek naar de starterslening in Nederland dat is uitgevoerd in opdracht van StartEasy.nl.

Lees ook: Nijkerk speelt sub-prime bankje om dure nieuwbouwwoningen te slijten

ans op een starterslening. Sinds 1 juni 2011 stelt nog maar minder dan 35% van de Nederlandse gemeenten een dergelijke regeling ter beschikking. Maandelijks schrappen diverse gemeenten de regeling. Dat blijkt uit het onderzoek ‘Startersleningen in Nederland’ uitgevoerd in opdracht van StartEasy.nl.

De starterslening is in 2007 in het leven geroepen door het toenmalige Ministerie van VROM. Het ministerie wilde destijds starters meer kansen geven op de woningmarkt. Nadat meer dan 9.000 starters gebruik hebben gemaakt van de succesvolle regeling, wordt de regeling vanwege uitgeput budget halverwege 2010 stopgezet.

Startersregeling verdwijnt
Diverse gemeenten in Nederland zetten de regeling zelfstandig voort, om starters te helpen bij het financieren van een woning. Onder andere vanwege bezuinigingen en het opraken van budgetten, stoppen steeds meer gemeenten met het verstrekken van een starterslening. Ondertussen geeft nog maar 34% een starterlening, terwijl dit vorig jaar nog 60% was.

Nederland kent op 1 januari 2011 in totaal 194 gemeenten met een starterslening. Begin juni is het aantal gemeenten waar starters aanspraak kunnen maken op een dergelijke lening afgenomen tot 143. Op het hoogtepunt van de regeling (mei 2010) konden starters in 250 gemeenten in Nederland gebruik maken van de starterslening.

Tevens blijkt uit het onderzoek van Starteasy.nl dat tientallen gemeenten binnen enkele maanden extra budget in de regeling moeten stoppen, omdat het gemeentelijke fonds uitgeput raakt. Het merendeel van de gemeenten heeft al aangegeven dit vanwege bezuinigingen niet te doen en automatisch te stoppen met de regeling.

Lees verder op StartEasy.nl

De Tweede Kamer is vanochtend bijeen geroepen voor geheim spoedoverleg met minister De Jager en Nout Wellink. Hij verwacht dat er snel een oplossing komt voor de schuldencrisis, ‘want het alternatief is uiterst onaantrekkelijk’.

Minister van Financiën Jan Kees de Jager heeft samen met president Nout Wellink van De Nederlandsche Bank de parlementariërs bijgepraat over de zorgelijke ontwikkelingen in Griekenland.

Lees verder op FD.nl

Willem Buiter: Griekenland = bodemloze put

De woningmarkt in Nederland trekt ook internationaal de aandacht met haar buitenissigheden. Zorgen over de risico’s voor het financiële stelsel nemen toe.

‘Daling huizenprijzen vlakt af.’ ‘Aantal huizenverkopen minder hard naar beneden.’ Ook de situatie op de Nederlandse woningmarkt wordt vaak in makelaarstermen beschreven. Net als de verzakte hoekwoning doorgaat voor nagenoeg vrijstaand huis met speels niveauverschil, zo is de omslag op de woningmarkt ook als korte adempauze te verkopen. En wie wil daar nu niet in geloven?

Econoom Rick van der Ploeg, tegenwoordig hoogleraar in Oxford, waarschuwde deze week in NRC Handelsblad dat ook Nederland kwetsbaar is voor besmetting in de eurocrisis. Niet omdat het begrotingstekort zo hoog is of de staatsschuld zo omvangrijk, maar omdat de onevenwichtigheden op de woningmarkt een gevaar vormen voor de financiële stabiliteit.

Van der Ploeg kan moeilijk weggezet worden als een PvdA’er die vrijblijvend tegen de hypotheekrenteaftrek ageert. Hij werd zelf ooit bijna de fractie uitgezet toen hij zijn vraagtekens plaatste bij deze subsidie op lenen, toen dat ook bij de sociaal-democraten nog taboe was. En zijn zorgen worden gedeeld door instituten als de OESO, de organisatie van rijke landen, en het Internationaal Monetair Fonds.

De Nederlandse woningmarkt is zo uitzonderlijk dat deze een hoofdrol speelt in een recent internationaal vergelijkend onderzoek van de OESO. Zij geldt als een van de meest door de overheid gereguleerde woningmarkten ter wereld: op de koopmarkt via de hypotheekrenteaftrek en op de huurmarkt via de huurtoeslagen en regulering van huurprijzen.

De denktank uit Parijs constateerde vorige week dat de nieuwbouw van woningen in Nederland nauwelijks op prijsschommelingen reageert. Na Tsjechië is dat gebrek aan marktwerking in Nederland het laagst van 21 onderzochte landen. Het betekent dat er sneller complicaties ontstaan en de economie minder goed functioneert. De OESO schat dat het aantal jaarlijkse verhuizingen in Nederland met de helft zou toenemen als de nieuwbouw van woningen net zo snel op prijsstijgingen reageerde als in een gemiddeld OESO-land. En dat is weer goed voor de arbeidsmobiliteit, de flexibiliteit op de arbeidsmarkt.

De Nederlandse woningmarkt is op meer vlakken een uitschieter. Nederland valt in de categorie OESO-landen met „zeer grote” prijsstijgingen van woningen sinds 1980, samen met landen als Ierland en Spanje. Nederland heeft na Zweden de meest gereguleerde huursector en verstrekt relatief de meeste subsidie voor hypothecaire leningen (zie grafiek): het verschil tussen de marktrente en het nettotarief van de financiering is in Nederland het grootst. Bij het aantal huurders met lekkende daken is Nederland ook een uitblinker, en qua huurders met ruimtegebrek figureert Nederland eveneens aan de top: huurregulering gaat vaak samen met minder kwaliteit en kwantiteit van het woningaanbod.

Die problemen zijn niet onopgemerkt gebleven. Het kabinet-Rutte heeft plannen om de huursector te verbeteren. De huurprijzen worden straks meer vrijgegeven waardoor aanbod en vraag beter op elkaar worden afgestemd en de nu vrijwel non-existente markt voor duurdere hoogwaardige huurwoningen zich kan ontwikkelen. Zo ontstaat er een betere aansluiting tussen kopen en huren. De regering pakt daarnaast het ‘scheefwonen’ aan – te hoge inkomens in te goedkope huurwoningen.

Maar dat andere deel van de woningmarkt, de koopmarkt, laat Rutte ongemoeid. Sterker, de stimulering daarvan is alleen maar uitgebreid met een tijdelijke verruiming van fiscale aftrekmogelijkheden en het ophogen van de NHG-garantie waarbij de Nederlandse overheid borg staat voor hypotheekgevers. Ruwweg 80 procent van de nieuw verstrekte hypotheken krijgt staatsgarantie. Moedigt dat niet riskant gedrag aan?

Eind 2009 stond het Rijk garant voor meer dan 108 miljard euro aan hypothecaire leningen, bijna de helft van de rijksbegroting. Met zulke bedragen is het begrijpelijk dat economen zich inmiddels zorgen maken over de risico’s voor de financiële stabiliteit.

Van der Ploeg spreekt van een ‘moral hazard’-probleem dat niet bespreekbaar is in Den Haag. Doordat veel van de risico’s van lenende consumenten elders neerslaan, wordt ongewenst gedrag aangemoedigd. Welke politicus zegt dat 6 ton aflossingsvrij lenen in veel gevallen een teken is van boven je stand leven? Nederlandse huishoudens waren tien jaar geleden al wereldkampioen hypotheekschuld. Als zij in de problemen komen, hebben de banken ook een probleem.

Lees verder op nrc.nl

Het aantal huishoudens met problematische schulden blijft sterk toenemen. In het eerste halfjaar van 2010 hadden al vijfduizend meer mensen bij de schuldhulpverlening aangeklopt dan vorig jaar in dezelfde periode.

Dat is een groei van elf procent. Dit blijkt uit een steekproef van de Nederlandse Vereniging van Volkskrediet (NVVK). De gemiddelde schuld is 33.000 euro, verdeeld over zeventien schuldeisers.

Vorig jaar was het aantal probleemschulden al met 25 procent gestegen ten opzichte van 2008. Opvallend is dat de problemen vooral bij bovenmodale inkomens snel toenemen. In 2008 was het aandeel van bovenmodale inkomens in de schuldhulpverlening nog twee procent, vorig jaar is dat cijfer opgelopen tot 25 procent.

Crisis

Gezien de aanhoudende economische crisis verwacht de NVVK dat deze groep ook dit jaar weer fors groeit. Veel mensen verliezen hun baan of gaan er in salaris op achteruit, en daarna kan het snel gaan. Wie geen financiële buffer heeft, kan in zeer korte tijd in moeilijkheden komen.

Uit gegevens van het ministerie van Sociale Zaken blijkt dat schulden van 15.000 euro en meer vaker voorkomen bij hoger opgeleiden. Nederlanders tussen 21 en 35 jaar hebben vaker schulden dan gemiddeld, blijkt uit cijfers van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud).

Waar het gaat om schulden tussen de 500 en 25.000 euro is deze groep het sterkst vertegenwoordigd.

Werkende jongeren

Vooral werkende jongeren raken in de problemen. Twee van de drie heeft een schuld van gemiddeld 1750 euro. Jongeren hebben ook vaker problemen met betalingen. Eén op de vier ontvangt minimaal eens per jaar een aanmaning en één op de vijf kan geregeld geen geld meer opnemen of ziet een automatische incasso geweigerd wegens tekort op de rekening.

bron: Nederlands Dagblad

In zijn boek gaat de auteur dieper in op de problemen die Ierland aan de rand van de afgrond hebben gebracht. Lynch wint er geen doekjes om: de zeepbel in de Ierse vastgoedsector was twee- of driemaal zo groot als de Amerikaanse.

Uit een onderzoek gevoerd door de San Francisco Fed blijkt dat de huizenprijzen in Ierland met 172% zijn gestegen tussen 1997 en 2006. Daarmee was het land de nummer één wat betreft prijssstijgingen.

In 2007 bedroeg de ratio debt/ disposable income 191% in Ierland, tegenover 130% in de Verenigde Staten. In County Leitrum, bij de grens met Noord-Ierland staat ongeveer 30% van de huizen leeg.

Architect van de vastgoedcrisis was Sean Fitzpatrick, former CEO en chairman van Anglo-Irish Bank. In de jaren 90 was deze bank nog een kleine bank, maar onder Fitzpatrick groeide ze uit tot de derde grootste bank in het land. Dat gebeurde onder andere door op grote schaal woonkredieten toe te staan.

bron: Cash.be

De gesloten huizenmarkt zorgt voor leegstand in de Amersfoortse nieuwbouwwijk Vathorst sprake van leegstand. Reden voor projectontwikkelaars om de prijzen van nieuwe huizen fors te verlagen.
De badkamer, keuken en het toilet moeten kopers er zelf inzetten en zelf betalen. Tijdens de kijkdag zijn er veel bezoekers die wel oren hebben naar de prijsverlaging.

De prijzen gaan naar het oude niveau terug…

bron: RTV Utrecht

In januari 2003 waarschuwde H.J. Brouwer van De Nederlandsche Bank voor de gevolgen van de bubbel in het Nederlandse vastgoed, hij schrijft:

Nog niet zo lang geleden kende het optimisme over onze economie geen grenzen. Er leek een ‘nieuwe economie’ te zijn ontstaan waarin geen plaats meer was voor recessies. De werkloosheid was weggewerkt, terwijl aandelenkoersen en huizenprijzen tot in de hemel stegen. En dit alles bij een geringe inflatie en een lage rente. Vanuit het buitenland werd jaloers gekeken naar de Nederlandse economische prestaties. Onze problemen waren immers vooral luxe-problemen: er werd druk gediscussieerd over de besteding van financiële meevallers, en onze pensioenfondsen zagen zich geconfronteerd met uitpuilende buffers. En, last but not least, bezorgde de uitbundige huizenmarkt veel Nederlandse gezinnen een enorme vermogenswinst. Het kan verkeren! Onze economische vooruitzichten zijn in korte tijd drastisch verslechterd, de aandelenwinsten zijn verdampt, en ook op de onroerendgoedmarkt lijken de gouden tijden voorbij.

en verder:

Nu ging het twintig jaar geleden wel heel erg slecht: in 1982 kromp de economie zelfs met ruim een procent. Velen van u zullen hier slechte herinneringen aan hebben, want de vastgoedsector zat toen in de hoek waar de hardste klappen vielen.

Wisselwerking met de economie
Is er een verband tussen de hectiek op de woningmarkt en de economische ontwikkeling van de afgelopen jaren? Dit lijkt niet meer dan logisch. In de jaren negentig zijn de inkomens flink toegenomen, waardoor meer gezinnen zich een koopwoning konden veroorloven, en daarvoor ook meer konden betalen. Bovendien kwamen er steeds meer tweeverdieners, terwijl banken deze tweede inkomens zijn gaan meetellen bij de bepaling van de leencapaciteit. De huizenmarkt heeft op zijn beurt ook de economie gestimuleerd. Huishoudens die al een koopwoning hadden, konden immers de gestegen overwaarde van hun huis verzilveren door hun hypotheek over te sluiten. Hiermee beschikten ze over een flinke bron van extra bestedingen. Bestedingseffecten kunnen zich ook op indirecte wijze voordoen, dus zonder verhoging van de hypotheek. Huizenbezitters die de waarde van hun woning zien stijgen voelen zich immers rijker en passen hun consumptiepatroon hieraan aan.

Overwaardering huizenmarkt?
De invloed van de huizenmarkt op de economische groei is dus groot, wat natuurlijk direct de vraag oproept wat er zal gebeuren bij een sterke neerwaartse beweging van de huizenprijzen. Er is weinig fantasie voor nodig om te begrijpen dat de sterke stimulans voor de economie die we de afgelopen jaren hebben gezien ook in omgekeerde richting kan werken. Risico’s als gevolg van een omslag op de woningmarkt zijn onlosmakelijk verbonden met de vraag in hoeverre de huizenmarkt op dit moment zou zijn overgewaardeerd. De enorme prijsstijgingen van de afgelopen jaren suggereren op het eerste gezicht dat dit wel eens het geval zou kunnen zijn. Gecorrigeerd voor inflatie zijn de huizenprijzen nu veel hoger dan tijdens de vorige hausse in de jaren zeventig. In 1978 werd toen een piek bereikt die in reële termen ruim 20 procent onder het huidige prijsniveau lag. Deze piek bleek bovendien onhoudbaar: tussen 1978 en 1983 ging maar liefst eenderde van de huizenprijzen af.

bron: De Nederlandsche Bank

Bij De Nederlandsche Bank is men er zich dus al jaren bewust dat dit dus wel eens heel erg fout zou kunnen gaan. Enkele maanden geleden noemde Nout Wellink de Nederlandse hypotheken zelfs ‘subprime’ en gaf hij aan hier al jaren voor te waarschuwen.

Waarom doet de politiek hier niets mee? Waar zijn ze bang voor?

Banken worden terughoudend met krediet omdat ze een vloedgolf aan nieuwe regels verwachten. Volgens Rabobank ‘zou er in de komende jaren niet of nauwelijks ruimte zijn om de kredietverlening uit te breiden’.

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) voorziet ‘druk op de hoeveelheid krediet’.

Veel ondernemers, vooral in het mkb, klagen sinds het uitbreken van de economische crisis in het najaar van 2008 dat ze moeilijker aan krediet kunnen komen. Tot nu toe ontkenden banken dat ze op de rem trappen.

Cijfers DNB over krediet

Maar onlangs meldde de Nederlandsche Bank dat er in december euro 4,3 mrd ofwel 1,3% minder naar ondernemers ging dan een maand eerder, waarmee de daling voor het eerst met cijfers werd onderbouwd. Minder kredietverlening remt het economisch herstel in Nederland af, dat het Centraal Planbureau gisteren raamde op 2% voor het jaar 2011.

De waarschuwingen van een van de grootste banken van het land en van de landelijke koepel van banken volgen op een reeks voorstellen die internationaal de ronde doen om banken veiliger te maken, zoals strengere kapitaaleisen en speciale belastingen voor banken.

Brief Rabobank-directeur Bert Bruggink

Financieel directeur Bert Bruggink schrijft op de website van Rabobank dat ‘de voorstellen over elkaar heen buitelen’ en vervolgt dat ‘een en ander er flink in hakt, ook voor onze organisatie. Het zal ook voor de Rabobank moeilijker worden om de traditionele rol van kredietverschaffer uit te oefenen.’

Lees verder op de site van  Het Financieele Dagblad