huizenmarkt-zeepbel.nl

In de media wordt je overstelpt met verhalen over dalende huizenprijzen, vervolgens volgen er weer berichten dat de daling is gestopt en de huizenprijzen weer met 0,2% zijn gestegen in december 2008. Hoe zit dat nou, gaat het nu dalen of stabiliseert de markt of stijgen we juist weer. Alles wijst er op dat huizenbezitters fors op de waarde moeten gaan inleveren.

Voor de oorzaak moeten we even terug naar de periode van de invoering van de euro, 1 januari 2002. In het begin van deze periode werden de huizenprijzen netjes omgerekend naar euro’s met de bekende omrekenfactor. Na 2 tot 3 jaar gebeurde er iets opmerkelijks, de prijzen stegen zo hard dat binnen een hele korte periode de prijs die in guldens werd gevraagd nu in euro’s werd doorgerekend, een prijsstijging van 100% tot gevolg. Deze hype in de huizenmarkt werd eigenlijk veroorzaakt doordat niemand de boot wilde missen en er een enorme vraag ontstond, dit terwijl de huizenmarkt in 2003 eigenlijk al op zijn retour was. In deze periode werd ook de beëdiging van de makelaars afgeschaft en iedereen mocht zich makelaar noemen. De kantoren schoten als paddestoelen uit de grond. Om die reden ben ik toen uit deze markt gestapt, want als elke malloot huizen mag verkopen dan staat er wel wat op stapel. Destijds schreef ik al in deze nieuwsbrief dat de boel op inzakken stond en dat de makelaarskantoren het heel moeilijk gingen krijgen.

De invoering van de euro is er debet aan geweest samen met de nieuwkomers in de markt dat de woningen overgewaardeerd werden. Zo stond een tussenwoning te koop voor 200.000,- gulden en vervolgens een paar jaar later voor 200.000,- euro. Een ongekende stijging van de huizenprijzen tot wel meer dan 100%. De gemiddelde Nederlander is er met zijn inkomsten niet 100% op vooruitgegaan dat is zeker. De vervolgens verstrekte leningen in euro’s op basis van de omgerekende salarissen dekten eigenlijk de waarde van de leningen niet meer, om dit te compenseren daalde de rente geleidelijk mee. En ziedaar de luchtbel werd steeds verder opgeblazen.

Keer op keer tot en met december 2008 aan toe worden er stijgingen van de woningprijzen gemeld. Enerzijds door de makelaarsverenigingen verkondigd, en anderzijds door het kadaster vermeld. Nu is het volgende hier aan de hand, de vraag en verkoop van woningen tot een bepaalde prijs zeg twee ton neemt steeds meer toe terwijl de vraag naar woningen in het duurdere segment steeds meer afneemt. Er worden dus steeds meer woningen in het goedkopere segment verkocht. Logischerwijs stijgt dan ook de prijs van die woninggroep maar dus niet van alle woningen, maar dat vermelden ze er niet bij. De verkoop in het duurdere segment is nagenoeg tot stilstand gekomen.

Dat de daling doorzet is zeker, het is een kwestie van tijd. Ergens in 2005 schreef ik al dat wanneer je huis kon verkopen, en dat geldt nog steeds, je het direct zou moeten doen en dan in de dalende markt weer wat terugkopen. De daling is allang ingezet, 2 jaar geleden werden veel woningen al voor 10% minder verkocht dan de vraagprijs. Inmiddels zal dat in werkelijkheid al wel op zo’n 15-20% liggen. Mijn verwachting is dat we zeker 35% wellicht 40% daling zullen krijgen wanneer de markt niet snel stabiliseert en dat zie ik nog niet gebeuren.
Probleem van veel mensen is dat ze het niet merken omdat er geen graadmeter op hun woning geplakt zit. Als dat zo zou zijn dan zouden er veel meer mensen zich zorgen gaan maken. De bomen groeien namelijk niet tot in de hemel!

bron: Beursbox.nl

Privatise the profits. Socialise the losses.

ING heeft in het laatste kwartaal van 2008 een verlies van 3,3 miljard euro geleden. De Nederlandse staat neemt het gros van de risico’s van de problematische Amerikaanse hypotheekportefeuille over.

‘Illiquid Assets Back-up Facility’

De back-up faciliteit is een garantie met een opwaarts potentieel. De faciliteit dekt gedeeltelijk de risico’s af van de Alt-A portefeuille van ING, nadat deze is afgewaardeerd van een bedrag ter waarde van USD 39 miljard tot een bedrag van USD 35,1 miljard. De bank blijft eigenaar van deze portefeuille. De Staat en ING delen in de winsten en verliezen in de verhouding 80% (Staat) – 20% (ING). De bank betaalt een garantiefee aan de Staat ter compensatie van het risico; de Staat betaalt ING een management en funding fee voor het beheer en de financiering van de portefeuille.

In verband met de faciliteit is een aantal afspraken gemaakt. Zo zal ING € 25 miljard extra krediet verlenen aan particulieren en bedrijven. Daarnaast ziet de Raad van Bestuur van ING af van de bonussen over 2009 en voor de periode daarna tot er nieuw beloningsbeleid is vastgesteld. Ook zal ING het Nederlandse betalingssysteem PIN blijven voeren zolang dat een gangbaar betaalsysteem blijft. Tenslotte blijven de governancevoorwaarden verbonden aan de kapitaalversterking door de Staat van € 10 miljard gedurende de garantie van kracht. De faciliteit is in overleg met DNB tot stand gekomen en is onderdeel van een breder pakket aan maatregelen dat ING treft.

Reactie van Kees de Kort

Willem Buiter

bron dnb.nl

Nederlanders sluiten hoe langer hoe meer aflossingsvrije hypotheken af. Dit kan op de lange termijn voor serieuze financiële problemen zorgen.

Daarvoor waarschuwen verschillende hypotheekadviseurs waaronder Oscar Noorlag van de Hypotheekshop en Harrie Jan van Nunen van De Financiële Makelaar. Noorlag constateert dat in de laatste vier jaar het totale aandeel van aflossingsvrije hypotheken in zijn klantenbestand is gestegen van krap 50 naar ruim 60 procent van het totaal verstrekte hypotheekbedrag. Bij deze leenvorm wordt alleen rente betaald en niet afgelost op de hypotheekschuld. De huidige economische malaise doet daar overigens niets aan af. “Mensen willen geen beleggingshypotheek meer, maar de aflossingsvrije hypotheek blijft onverminderd populair”, aldus Noorlag. Veel mensen sluiten een gemengde hypotheek af, waarbij een steeds groter deel van de lening aflossingsvrij is, en het deel dat daadwerkelijk wordt afgelost kleiner. “Het voordeel van een groter aflossingsvrij deel zijn de lage maandlasten, en daardoor de ruimere mogelijkheid om überhaupt een lening af te sluiten”, stelt Van Nunen.

Onderbelicht

De risico’s van een grote aflossingsvrije lening blijven echter onderbelicht, stellen de ervaren adviseurs. Zo is de hypotheekrenteaftrek sinds 2001 nog maximaal dertig jaar aftrekbaar. Na dertig jaar worden de bruto maandlasten de netto lasten. Als daar ook nog eens een matige pensioenvoorziening bij komt, gaan huizenbezitters er rond hun 65e fors op achteruit. Ook is er een kans dat mensen met een restschuld blijven zitten, vooral bij een versnelde verkoop na een echtscheiding.

Beide adviseurs schrijven de trend toe aan een ‘veramerikanisering’ van onze cultuur, met name onder de generatie 25- tot 45-jarigen. Van Nunen: “Op de pof leven is niet natuurlijk gezien onze calvinistische, Nederlandse aard. Wij willen juist sparen, iets opbouwen. Banken en adviseurs hebben de aflossingsvrije hypotheek echter zeer succesvol gepromoot.” Noorlag: “In het verleden gold: wie spaart, die heeft wat. Nu geldt: wie dan leeft, die dan zorgt.” De Autoriteit Financiële Markten (AFM) liet in december al weten zich zorgen te maken over het grote aantal aflossingsvrije hypotheken, waarbij het geleende bedrag soms nog hoger is dan de (executie)waarde van een huis.

bron: de Telegraaf

Het aantal consumenten dat rekening houdt met deflatie in Nederland is sterk toegenomen. Het is nog veel te vroeg om te zeggen of deze angst werkelijkheid wordt, zegt Michiel Vergeer, hoofdeconoom van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), dat donderdag het cijfer publiceerde.

Als de huizenprijs sterk zou dalen, neemt het gevaar voor een breedgedragen prijsdaling met de bijbehorende negatieve gevolgen voor de economie echter toe.

Het aantal Nederlanders dat voor de komende twaalf maanden rekening houdt met een daling van de prijzen voor diensten en goederen is in januari gestegen naar 17%. “Niet eerder lag dit percentage zo hoog”, aldus het CBS. Gedurende de afgelopen tien jaar was het aantal respondenten dat deflatie voorzag – een vraag die wordt gesteld binnen de maandelijkse peiling van het consumentenvertrouwen – verwaarloosbaar.

De plotselingen sterke toename van deflatievrees onder Nederlanders is volgens Vergeer van het CBS het gevolg van de daling van de prijs van autobrandstoffen en voedsel. Dit merkt de consument bij zijn dagelijkse uitgaven. “Begin 2008 heerste er nog paniek over de sterk stijgende voedselprijzen. Dat is inmiddels helemaal omgeslagen.”

Enerzijds is de afkoeling van de voedsel- en energieprijzen positief, omdat de koopkracht van de consument daardoor toeneemt. Maar in het grotere plaatje is deflatie overheersend negatief, zegt de CBS-econoom. “Deflatie heeft tot gevolg dat consumenten niets meer kopen, omdat ze verwachten dat het een dag later misschien nog goedkoper is”, zegt Vergeer. Als consumenten massaal hun uitgaven uitstellen loopt de economie nog sterker achteruit dan nu al het geval is.

In die zin is deflatie een ‘self-fulfilling prophecy’. Doordat consumenten denken dat de economie nog verder verslechtert en winkeliers daarom gedwongen zijn om de prijzen nog verder te verlagen, blijven ze op hun geld zitten, waardoor de economische malaise zich verder verdiept. Bedrijven gaan failliet, werknemers worden ontslagen en de lonen dalen.

Zover is het nog lang niet, zegt Vergeer. Hij adviseert echter de ontwikkelingen op de woningmarkt goed in de gaten te houden, want daar zijn de deflatoire risicos het grootst, aangezien potentiele huizenkopers in het geval van een daling van de huizenprijzen eerst de kat uit de boom zullen kijken. “Als de woningprijzen met 5% of 10% zouden dalen, dan zullen mensen afwachten of de prijs nog verder daalt en de koop van een huis uitstellen.”

Over het algemeen is het raadzaam om de prijsontwikkeling van duurzame goederen in het oog te houden, adviseert Vergeer, aangezien consumenten de aanschaf van bijvoorbeeld een nieuwe keuken kunnen uitstellen, in tegenstelling tot die van goederen die ze dagelijks nodig hebben zoals voedsel en energie.

bron: FD.nl

Het aantal faillissementen van financieel tussenpersonen is vorig jaar met 35 procent gestegen. Vooral in het laatste kwartaal, toen de economie zeer sterk afkoelde, gingen veel bedrijven bankroet.

Dat blijkt uit onderzoek van adviesbureau IG&H Consulting. Vorig jaar gingen 76 bedrijven failliet, tegen 55 het jaar daarvoor. Intermedairs – die consumenten adviseren op het gebied van financiële producten als hypotheken en beleggingen – zitten in zwaar weer nu de vraag naar zulke producten terugloopt. Zo worden er veel minder hypotheken afgesloten nu de huizenmarkt vrijwel is stilgevallen. ‘Dat betekent minder provisie’, aldus Matthijs Mons, partner bij IG&H Consulting. Volgens hem zal de situatie nog verder verslechteren.

Klanten mondiger
Bijkomend probleem voor de intermediairs is de aangescherpte regelgeving. Sinds 1 januari moet voor de klant duidelijk zijn wat zijn adviseur precies doet en hoeveel daarvoor in rekening wordt gebracht(zie: De beloningstransparantieregels financiële dienstverlening). Aanleiding voor de verscherpte regels is de ophef over woekerpolissen, waaraan tussenpersonen veel geld hebben verdiend. Financieel adviseur Dennis Uriot merkt nu al dat klanten mondiger worden en zich eerst goed oriënteren. ‘We kunnen tegen elkaar worden uitgespeeld.’

Bonusprovisie
Van de intermediairs die actief zijn op de hypotheekmarkt ziet de helft het zeer somber in, blijkt uit het onderzoek. Ook stappen veel adviseurs over op een vast uurtarief en laten ze provisies voor wat ze zijn. ‘De nieuwe regelgeving brengt dat mee. Een kwart van de adviseurs denkt dit jaar meer via advisering per uur dan aan provisie te verdienen’, aldus Mons. Sinds 1 januari is ook de zogeheten bonusprovisie wettelijk verboden, die door aanbieders werd uitgekeerd als tussenpersonen hun producten in grote volumes verkochten. Ook dat scheelt inkomsten.

Overheidssteun?
Het ministerie van Financiën erkent dat door de economische crisis en de strengere regels tussenpersonen ‘in zwaar weer zitten’. Volgens plaatsvervangend thesaurier-generaal Bernard ter Haar zou overheidssteun niet verstandig zijn. ‘Ze moeten nu een slag maken, laten zien wat ze waard zijn en er rekening mee houden dat de consument mondiger wordt. Overheidssteun zou een stap achteruit zijn.’

Voor wat het waard is: ‘experts’ verwachten dat de huizenprijzen nog 10 tot 40 procent zullen dalen dit jaar

bron: Belegger.tv

Woningeigenaren moeten hun huis makkelijker kunnen verhuren als ze het niet verkocht krijgen. Ze moeten recht houden op de aftrek van hun hypotheekrente en ze moeten huurders makkelijker uit huis kunnen zetten. Dat vindt de Vereniging Eigen Huis (VEH), die werkt aan een voorstel.

De VEH krijgt veel telefoontjes van verontruste huisbezitters die hun woning willen verhuren. Maar aan verhuur zitten volgens de belangenorganisatie te veel haken en ogen. Zo vervalt het recht op aftrek van de hypotheekrente. Daardoor kunnen de maandlasten behoorlijk oplopen.

Bovendien hebben huurders nu erg veel rechten. Ze kunnen bijvoorbeeld in het huis blijven zitten, ook al is het huurcontract afgelopen. ‘Eventuele kopers haken daardoor af’, aldus een woordvoerder van de VEH.

De belangenorganisatie, die bijna 690,000 leden telt, komt daarom binnenkort met een voorstel om huizenbezitters een beroep te kunnen laten doen op de leegstandswet. De hypotheekrenteaftrek blijft dan gehandhaafd en huurders kunnen geen beroep doen op huurbescherming. ‘De wet biedt daar ruimte voor’, stelt de zegsman. De juridische details van het voorstel moeten nog worden uitgewerkt, aldus de VEH.

De VEH raadt huizenbezitters verder aan om goed na te gaan of ze hun woning überhaupt mogen verhuren. Niet alle hypotheekverstrekkers staan verhuur van een koopwoning toe. Ook moeten verkopers zich goed realiseren dat het lastig kan zijn om bezichtigingen te organiseren als een huurder in huis zit.

De verkoop van huizen is de afgelopen tijd gedaald. Nu de economie in het slop zit, wachten consumenten op betere tijden. Volgens de Nederlandse Vereniging van Makelaars dalen de huizenprijzen dit jaar gemiddeld 5 procent.

bron: belegger.nl

De voorspellingen voor de ontwikkeling van de Nederlandse economie in 2009 zijn de afgelopen weken in hoog tempo verslechterd. Waar de meeste modellen in oktober nog uitgingen van een bescheiden groei, wijzen alle prognoses nu op een zeer uitzonderlijke krimp.

Maandag verlaagde de Europese Commissie de verwachting voor dit jaar zelfs tot een krimp van 2 procent. Het Centraal Planbureau (CPB) ging begin december nog uit van een min van ’slechts’ 0,75 procent, maar zal in februari naar verwachting ook met een aanzienlijk somberder scenario naar buiten komen.

Als de voorspelling van de Europese Commissie uitkomt, stevent Nederland af op de sterkste economische krimp sinds 1938. Hieronder een overzicht van de spaarzame jaren waarin de Nederlandse economie kromp:

De jaren dertig: De jaren van de Grote Depressie waren ook in Nederland economisch zware jaren. In de periode van 1930 tot en met 1934 was er alleen in 1933 geen sprake van krimp. In 1938 nam de economische activiteit, na enkele jaren van herstel, nog eens met 3 procent af.

1958: Na de uitbundig economische groei van de Wederopbouw was er in 1958 sprake van een kleine terugval. Het bruto binnenlands product (bbp) van Nederland kromp dat jaar met 1 procent. Een jaar later groeide de Nederlandse economie echter alweer met bijna 5 procent. In 1960 werd zelfs een groei van 9 procent genoteerd.

Begin jaren tachtig: De Nederlandse economie kwam begin jaren tachtig onder druk van hoge inflatie, uitgeholde bedrijfswinsten, een sterk gestegen werkloosheid en uit de hand gelopen overheidstekorten volledig tot stilstand. Met een krimp van respectievelijk 0,8 en 1,2 procent waren 1981 en 1982 vooralsnog de slechtste jaren in de moderne geschiedenis van de Nederlandse economie.

Net geen krimp: In 1975 kwam de economische groei uit op 0 procent. In 2002 en 2003 nam de economische activiteit slechts met 0,1 en 0,3 procent toe.

Sinds 1975 groeide de Nederlandse economie jaarlijks met gemiddeld 2,4 procent.

bron: de Telegraaf

In heel Nederland is in het laatste kwartaal van 2008 het aantal verstrekte hypotheken fors gedaald. Werd er in het 2007 in hetzelfde kwartaal nog 114.000 hypotheken verstrekt, nu waren dat er maar 88.000. Dit en meer blijkt uit gegevens van het Kadaster.

Met een flinke afname van het aantal verstrekte hypotheken geeft de markt een duidelijk signaal. Het aantal verstrekte hypotheken neemt dus flink af, de gemiddelde hypotheeksom in het 4e kwartaal stijgt met nog geen 1000 euro.

De gemiddeld betaalde hypotheekrente ging van 5,10% in het 4e kwartaal van 2007 naar 5,47% in hetzelfde kwartaal in 2008. Ook het aantal onvrijwillige verkopen van onroerend goed nam toe met 150 transacties, van 1811 in 2007 naar 1961 in 2008.

De prijs voor een verkochte gemiddelde bestaande woning is in december met 0,2% gestegen. In november daalde de prijs nog met 0,9%. Ten opzichte van een jaar geleden lagen de prijzen in december 1,6% hoger.

Dit meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek woensdag op basis gepubliceerde cijfers van het Kadaster.

Maar voor een actueel beeld van de markt zijn deze cijfers weinigzeggend. De decembercijfers hebben betrekking op transacties die vooral in augustus en september zijn gedaan. In december zijn die transacties bij de notaris bezegeld.

In augustus en september zwol de kredietcrisis aan, maar werkte nog maar beperkt door in de huizenmarkt in Nederland. In de maanden daarop, in het vierde kwartaal, sloeg de situatie totaal om.

Scherper beeld

Om een scherper beeld te krijgen van de actuele marktsituatie moet worden gekeken naar de cijfers van voorlopige koopcontracten. Daarop baseert onder meer de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM) haar kwartaalrapportage. De NVM meldde vorige week over de laatste drie maanden van 2008 een prijsdaling met 2,5% en voor heel 2008 een prijsdaling met 1,8%.

‘Het is wel verrassend dat er nog een plusje is’, reageert hoofdeconoom Michiel Vergeer van het CBS. Hij vergelijkt daarbij de prijsstijging in december met de gemelde prijsdaling met 0,9% over de maand november. Vergeer spreekt dan in feite over de situatie in het derde kwartaal. Volgens de NVM vorige week daalde de prijs van een gemiddelde bestaande koopwoning in dat derde kwartaal met 0,7%.

Michiel Vergeer geeft uitleg op BNR

Eindejaarseffect

Het CBS meldt verder dat het aantal transacties in december – 16.800 huizen – met bijna 45% is gestegen ten opzichte van november. Ook hier gaat het over definitieve koopcontracten. Het is volgens het CBS ook een jaarlijks terugkerend patroon dat er in december meer transacties bij het Kadaster worden geregistreerd dan in november. Vergeleken met december 2007 lag het aantal transacties 15% lager.

bron: FD.nl

Kees de Kort: de verkopers zijn nog niet bereid de realiteit te accepteren

De Nederlandse bouwsector hoeft wat betreft minister van Financien Wouter Bos niet te rekenen op overheidssteun. Bos liet dit dinsdag blijken tijdens zijn wekelijkse interview met nieuwszender RTL Z.

In reactie op een vraag of de bouwsector steun moet krijgen, iets waar de voorzitter van MKB-Nederland Loek Hermans toe heeft opgeroepen, zei Bos dat niet “elk bedrijf dat in problemen komt” met belastinggeld moet worden gered. “Je moet niet zo maar de beurs trekken en iedereen helpen. Daar moeten we kritisch en zorgvuldig mee omgaan”, aldus de minister.

Volgens Bos is ingrijpen in de marktwerking op de woningmarkt niet nodig. “Tot voor kort hebben partijen ongelofelijk veel geld verdiend op de woningmarkt. Als de prijzen wat omlaag komen is dat een correctie op de afgelopen jaren”, aldus de minister.

bron: RTL Z

De prijs van nieuwbouwwoningen zal in navolging van die van bestaande woningen komende maanden dalen.

Dat voorspelt voorzitter Ger Hukker van de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM). Volgens hem ontkomen bouwers en ontwikkelaars niet langer aan een prijscorrectie nu de prijzen van de bestaande woningvoorraad fors zijn gezakt.
“De dynamiek is uit de woningmarkt”, constateert Hukker. “Particulieren kopen pas een nieuwe woning als hun eigen woning is verkocht. Dat heeft een drukkend effect op de prijs. En omdat nieuwbouwwoningen vooral voor de doorstroming worden gebouwd, zal ook daar een prijsaanpassing plaatsvinden. Dat kan niet anders.”
De NVM zag in het laatste kwartaal van vorig jaar de gemiddelde prijs van een bestaande woning met 2,5 procent dalen tot 233.000 euro. Over het hele jaar kwam de daling uit op 1,8 procent. Het grootst was de prijsdaling bij duurdere woningen.
Hukker gaf gisteren tijdens de presentatie van de woningmarktcijfers ruiterlijk toe dat de scherpe daling hem heeft verrast. “Ik had niet verwacht dat de markt zo fors zou wegglijden. Maar de cijfers liegen nu eenmaal niet.”

Stilstand
Dit jaar rekent de NVM-voorzitter op een verdere daling van ongeveer 5 procent. Daar zal het volgens hem wel bij blijven. “Omdat momenteel ook de nieuwbouwproductie op zijn gat ligt, komt de woningmarkt tot stilstand. Dat voorkomt dat de prijzen volledig in zullen storten.”
Hukker vindt niettemin dat het kabinet moet ingrijpen op de woningmarkt. “Voldoende nieuwbouw is nodig om de markt gezond te houden. De productie is al minimaal, een verdere afname zou desastreus zijn voor de hele economie. Let wel: twintigduizend nieuwe woningen levert 1,1 procent economische groei op. Dat moet het kabinet zich ook eens realiseren.”
In de laatste maanden van 2008 verkochten de ruim vierduizend NVM-makelaars 16 procent minder woningen. Hukker verwacht dat de terugval in transacties dit jaar zal leiden tot de sluiting van ruim tweehonderd makelaarskantoren.

bron: Cobouw

In de makelaardij was het ooit je van het. Een keten van kantoren, ‘dicht op de klant’ en ‘zichtbaar in de regio’, zoals de makelaars zich graag aanprezen. De uitbundige huizenmarkt van het afgelopen decennium maakte de ketenvorming tot een geliefde bedrijfsstrategie. Maar juist bij makelaarsbedrijven met veel vestigingen vallen harde klappen, nu de huizenmarkt is stilgevallen.

Midden jaren negentig begon in de makelaardij een ‘filialisering’, zegt Freek Suurland, bestuurder van de Nederlandse vereniging van Makelaars (NVM) in Groningen. ‘Grote partijen kochten kleine makelaarskantoren op als filiaal. Die bedrijven voelen de crisis nu duidelijk zwaarder dan kleine, zelfstandige makelaarskantoren.’

Die grotere makelaars hebben ‘relatief hoge vaste lasten’, legt Ed van de Bijl uit, directeur van de Landelijke Makelaarsvereniging, zoals de kosten van huisvesting. ‘Juist bij de middelgrote kantoren zit de meeste pijn.’

Nevenvestigingen worden hier en daar gesloten, bevestigt woordvoerder Arjan Terpstra van makelaarsvereniging ERA. ‘Eerder moest men vanwege de werkdruk wel dichter bij de klant zitten. Nu het rustiger is, kan het ook prima vanuit de hoofdvestiging.’

Precieze cijfers over filiaalsluitingen houden de makelaarsverenigingen niet bij. Maar ook bij de NVM herkent men het beeld van afslankende ketenbedrijven. Voorzitter Ger Hukker. ‘Men let op de kosten. De concurrentie is groot.’

Bij Eggink Maalderink, een keten met zeven vestigingen in het oosten des lands, zagen ze de terugval tijdig aankomen, zegt directeur René Wenting. Het bedrijf heeft zich inmiddels teruggetrokken op drie vestigingen. De overige filialen zijn deels verhuurd, maar dienen nog wel als ‘vitrine’ voor het huizenaanbod.

‘Andere ketens doen hetzelfde’, zegt Wenting. ‘Of ze sluiten kantoren helemaal. Je ziet ook een stop op het aannemen van mensen. Dit alles in de wetenschap dat er in de makelaardij nu een sanering plaatsvindt.’

bron: de Volkskrant

De komende twee jaar verdwijnen door de financiële crisis dertigduizend banen in de bouw. Vooral bouwvakkers die zich bezig houden met de productie van nieuwbouwwoningen krijgen het zwaar. Dat becijfert het Economisch Instituut voor de Bouwnijverheid (EIB) in een rapport met de verwachtingen voor 2009.

Hoewel de economie naar verwachting in 2010 weer aantrekt, blijven de negatieve gevolgen voor de bouw volgens de onderzoekers aanhouden tot 2011. In dat jaar zou de bouwproductie zich voorzichtig stabiliseren, waarna de bouwproductie in 2012 weer opkrabbelt. Pas in 2014 ligt de productie weer boven het niveau van 2008, voorspelt het EIB.

In 2008 kwamen er al iets minder nieuwe woningen bij ten opzichte van een jaar eerder, maar de komende jaren zou de nieuwbouwproductie van woningen echt een flinke duik nemen. Voor 2009 voorspelt de EIB een daling van 10,5 procent en een jaar later elf procent. Ook verbouwingen en onderhouds- en herstelwerkzaamheden lopen de komende jaren stevig in aantal terug.

Door de teruglopende bouwproductie zijn minder arbeiders nodig in de bouw. Teruglopende aantallen vacatures, afnemende inhuur van flexibele arbeidskrachten en gedwongen ontslagen bepalen in 2009 en 2010 het beeld, voorspelt de EIB. Dit jaar, maar vooral volgend jaar zouden zo’n dertigduizend banen verdwijnen.

Het banenverlies is volgens het instituut echter van tijdelijke aard. Vanaf 2012 trekt de werkgelegenheid weer aan. Daarvoor is voldoende goed geschoold personeel nodig. De EIB wijst er dan ook op dat het belangrijk is dat juist in moeilijke tijden zorg wordt gedragen voor goed onderwijs van personeel in de bouw.

Bron NOVEM

Minister Wouter Bos (Financiën) sluit voor de inrichting van het financiële stelsel na de crisis niets uit, ook een genationaliseerd bankwezen niet. Dit heeft hij begin december al gezegd. Kees de Kort is duidelijker, de overheden kunnen beter nu al beginnen met het nationaliseren van de banken. Hij ziet de steunmaatregelen als geld in een diepe put gooien.