huizenmarkt-zeepbel.nl

Minister Wouter Bos (Financiën) sluit voor de inrichting van het financiële stelsel na de crisis niets uit, ook een genationaliseerd bankwezen niet.

“Begrijp me goed, ik zit niet te wachten op een genationaliseerd bankwezen. De publieke belangen kunnen ook op een andere manier gewaarborgd worden. Alleen is de vraag: op welke manier. Daarop heb ik het antwoord nog niet”, aldus Bos zaterdag in een interview met Trouw.

Nieuwe steunoperaties
Volgens hem is nu alle aandacht nodig om de gevolgen van de crisis te bestrijden, nieuwe steunoperaties aan financiële instellingen zijn niet uitgesloten.

Bos noemt een genationaliseerd bankwezen de “meest extreme variant”. Het is in zijn ogen ook mogelijk dat meer en beter toezicht op banken volstaat. “Ik weet echter wel dat de variant waarin ik vertrouw op de blauwe ogen van de bankiers niet meer zal worden toegepast. Voor het overige sluit ik op dit moment niets uit.”

Bos maakt in het interview opnieuw duidelijk veel meer zelfkritiek te verwachten bij bankiers over de lessen die te trekken zijn uit de financiële crisis. “Ik zou willen dat iedereen duidelijk was dat het nooit meer kan worden, zoals het was. Zeker in de wereld van de banken.”

Nederigheid past banken
Met een houding zoals bankiers die laatst hadden tijdens een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer lukt het volgens Bos niet. “De banken moeten hun maatschappelijke functie zien. Ze zullen zich wat nederiger moeten opstellen en opener moeten opereren.”

In het interview gaf Bos ook aan dat de Nederlandse economie in 2009 met een half procent gaat krimpen.

krijgt Willem Middelkoop toch gelijk over de Nationalistie van alle banken?

bron: anp

Toezichthouders zijn onvoldoende op de hoogte van de “grote verknooptheid” van de hele financiële sector. Dat zegt oud-voorzitter van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) Arthur Doctors van Leeuwen vrijdag in het actualiteitenprogramma NOVA.

“We wisten dat de markt aan het mondialiseren was. Daar hebben we toch onvoldoende inzicht in”, aldus Doctors van Leeuwen, nu regeringscommissaris van Aegon. Bedrijven mondialiseren en het toezicht is nog steeds nationaal geregeld. Onbegrijpelijk, vindt Doctors van Leeuwen. “Deze bedrijven zouden wereldwijd toezicht moeten hebben, maar dat is er dus niet”, legt Doctors van Leeuwen uit. “Zolang het toezicht zo geregeld blijft, word ik daar niet vrolijk van.”

Doctors van Leeuwen vindt het een raadsel dat alle risicobeheerssystemen in een paar weken tijd op hetzelfde moment gefaald hebben. “Het is net alsof er op een continent of in een land alle stoppen doorslaan.” Volgens Doctors van Leeuwen zijn er veel etiketten op dit fenomeen geplakt, maar “een verklaring waar ik waarde aan kan hechten en die enige voorspellende kwaliteit heeft, heb ik nog niet gehoord.”

Desastreuze effecten

Wat toezichthouders wel zagen aankomen, waren de desastreuze effecten van de goedkope geldpolitiek van Alan Greenspan, oud-voorman van het stelsel van de Amerikaanse centrale banken (Federal Reserve). Hij dacht een recessie te voorkomen door goedkoop geld aan te bieden na het barsten van de internetbubbel in 2000 en de aanslagen in 2001.

Hierdoor kregen mensen die het eigenlijk niet konden betalen, gemakkelijk hypotheken en andere leningen. Deze zogenoemde subprime-leningen staan aan het begin van de eerste problemen op de financiële markten. “Als je geld zo goedkoop maakt, moet je niet verbaasd zijn dat het risico laag ingeprijsd wordt”, aldus Doctors van Leeuwen.

bron: Telegraaf.nl

Opmerking: Ik wist het niet…. sorry

Het kabinet denkt na over maatregelen om te voorkomen dat er te weinig huizen worden gebouwd. Door de kredietcrisis loopt de verkoop van woningen terug. Daardoor stagneert ook de bouw, terwijl er nog steeds een woningtekort is.

Ook dreigen grote projecten vertraging op te lopen omdat de bouw vaak pas begint als een groot deel van de huizen verkocht is. Verder werd onlangs bekend dat de bouw van huurwoningen stagneert.

Toekomstige projecten
Woningcorporaties willen hulp van het kabinet om woningen uit toekomstige projecten tijdelijk te gaan verhuren. Ze gaan daar binnenkort met minister Van der Laan (Wonen, Wijken, Integratie) over praten.

Overigens zie Van der Laan gisteravond dat het kabinet vooralsnog niet echt reden ziet om stimulerende maatregelen voor de woningmarkt te treffen. Daarvoor is het volgens hem nog te vroeg.

bron: nos.nl

Minister Ernst Hirsch Ballin van Justitie werkt aan een wet die het mogelijk maakt dat bieders op executieveilingen ook via internet hun bod kunnen uitbrengen. Zo zouden dit soort veilingen meer toegankelijk kunnen worden.

Ook overlegt de minister met de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) en marktpartijen over andere verbetermogelijkheden. Dit antwoordt minister Eberhard van der Laan van VROM op schriftelijke vragen van het Tweede-Kamerlid Boris van der Ham (D66).

Ondoorzichtige executieveilingen
Deze had gevraagd wat de regering denkt te doen aan de het rommelige en ondoorzichtige verloop van sommige executieveilingen, zoals dat naar voren komen in een onderzoek van Dirk Brounen van de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Brounen stelt dit onderwerp ook aan de orde in zijn inaugurale rede, die hij 12 december zal uitspreken.

Prijzen ver onder marktwaarde
Uit zijn onderzoek blijkt dat koopwoningen op een executieveiling vaak niet meer op dan 50 of 60 procent opleveren van de marktwaarde. Executieveilingen zijn vaak het exclusieve jachtterrein van handelaren, die gebruik maken van de vaak ondoorzichtige informatie. Het pand kan meestal niet van te voren worden bezichtigd.

Bezichtigen zelden mogelijk
Van der Laan: “Gesteld wordt dat bij executieveilingen een lagere prijs wordt betaald omdat de staat van onderhoud van de woning door de koper niet kan worden waargenomen. Er moet derhalve in de prijs een reserve worden ingebouwd voor achterstallig onderhoud. Toegang tot de woning is wel mogelijk via inroeping van het beheersbeding van artikel 3:267 BW door de financier.”

Adequate maatregelen
“In de praktijk blijkt dit laatste evenwel zelden te gebeuren. In overleg met de desbetreffende marktpartijen zal verder onderzocht worden waarom dit zo is, en welke adequate maatregelen met het oog op vergroting van inzicht en informatie voor kopers en bieders kunnen worden getroffen”, schrijft Van der Laan.

bron: vastgoedactueel.nl

De Europese Centrale Bank (ECB) heeft vandaag haar belangrijkste rentetarief met 0,75 procentpunt verlaagd tot 2,5 procent. Het gaat om de grootste renteverlaging door de ECB in haar tienjarige bestaan.

Inkrimping van 0,5 pct
De ECB verwacht in 2009 een recessie in de eurozone, met een inkrimping van gemiddeld 0,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp).

Voor 2008 verlaagde de ECB haar verwachting, en rekent ze nog slechts op een toename met 1,0 procent van het bbp, tegenover 1,4 procent drie maanden geleden. “In twee maanden tijd hebben we het rentetarief verlaagd met 1,75 procentpunt, iets wat nooit eerder gebeurd is”, zei ECB-voorzitter Jean-Claude Trichet vandaag tijdens een persconferentie in Brussel.

Derde verlaging op rij
De ECB verlaagde haar belangrijkste rentetarief nog op 8 oktober, in een gezamenlijke actie met de wereldwijde centrale banken, en begin november. Door de financiële crisis wegen volgens Trichet “uitzonderlijk grote onzekerheden” op de economie. Tezelfdertijd neemt de inflatie zeer snel weer af door de daling van de grondstoffenprijzen.

Toch wil dat volgens Trichet niet zeggen dat de eurozone zich in “een periode vergelijkbaar met een deflatie” bevindt. De economie in de eurozone zou volgens de ECB-voorzitter in 2009 wel voor het eerst krimpen sinds 1993. Over mogelijke nieuwe verlagingen van de rente de komende maanden wilde Trichet niets kwijt.

Britse rente laagste sinds 1951
De Britse centrale bank (Bank of England) verlaagde vandaag ook haar rente zoals verwacht met 1 procentpunt, tot 2 procent, of het laagste niveau sinds 1951. De Britse economie kromp in het derde kwartaal met 0,5 procent, wat meteen de eerste economische teruggang was in het land in zestien jaar.

Speculaties over de renteverlaging van de Britse centrale bank stuurden het Britse pond vandaag naar een historisch dieptepunt tegenover de euro: 1,1499 euro. (belga/svm/tw)

Wat merkt de consument hier van?
Het verlagen van de rente zal weinig effect hebben op de rente die betaald wordt door consumenten en bedrijven. Banken zijn er inmiddels wel achter dat het risico op het uitlenen van geld groter is geworden door de huidige economische situatie. Banken vragen daarom een hogere risicopremie (rente). Dit zorgt uiteindelijk voor meer druk op de woningmarkten, immers de premie die betaald moet worden voor een huis wordt steeds hoger.

Kees de Kort: Er worden weer rentelolly’s achterin de bus gedonderd

De huizenmarkt staat stil. Vorige maand werden 40 procent minder huizen in de verkoop gezet dan in voorgaande maanden. Ook waren er vijf keer zoveel prijsverlagingen.

Van november 2007 tot en met september 2008 kwamen er per maand gemiddeld 33.000 huizen nieuw in de verkoop. In november 2008 waren dat er slechts 20.034. Dat heeft huizensite Zoekallehuizen.nl becijferd. Woningbezitters verroeren zich niet of nauwelijks als gevolg van de kredietcrisis, stelt Gijs den Hollander, directeur van Zoekallehuizen.nl, een onderdeel van de Rabobank. “Huiseigenaren durven niet meer te verkopen uit angst dat het huis minder opbrengt dan gehoopt. Ze wachten af en hopen op betere tijden.”

Snel verkopen

Huizenbezitters die snel moeten verkopen, doen volgens Den Hollander er verstandig aan om ‘als de wiedeweerga de prijs zo scherp mogelijk te laten zakken en de woning nog eens extra op te knappen’. “Heb je een half jaar de tijd om je huis te verkopen, dan zou ik wachten tot maart en dan te kijken hoe de vlag ervoor staat. De woningmarkt blijft altijd bestaan. Er zullen altijd mensen trouwen, scheiden en doodgaan”, aldus Den Hollander.

De effecten van de kredietcrisis werken voelbaar door in de huizenprijzen. Vijf keer zoveel als voorheen werd de prijs van een woning naar beneden bijgesteld: 9920 prijsverlagingen in november 2008 tegen 1828 in november 2007. Ook zijn de prijsverlagingen groter. Normaal gesproken is de gemiddelde verlaging in vraagprijs 3,9 procent, in november was dat 4,3 procent.

De Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM) voorspelt dat het prijsniveau van koopwoningen de komende tijd met ongeveer 5 procent zal dalen. Desalniettemin blijken de maatregelen voor de woningmarkt die voormalig minister Vogelaar (Wonen) eind oktober aankondigde, helemaal niet nodig. “De situatie op de woningmarkt vergt volgens het kabinet op dit moment nog geen specifieke aanvullende maatregelen”, schrijft Vogelaars opvolger Van der Laan aan de Tweede Kamer.

Wel worden de ontwikkelingen ‘nauwlettend gevolgd’. “Mocht blijken dat de situatie op de woningmarkt de komende maanden verslechtert en afwijkt van een normale economische neergang, dan zal het kabinet zich beraden op aanvullende maatregelen”, aldus Van der Laan.

Verlaging van de overdrachtsbelasting of verhoging van de Nationale Hypotheekgarantie naar 350.000 euro is dus voorlopig niet aan de orde.

bron: Telegraaf.nl

De prijs om je te verzekeren tegen een failliet van de Nederlandse overheid schiet omhoog. De premie is inmiddels acht keer zo hoog als voor 15 september, toen Lehman Brothers omviel. ‘Door de staatsinjecties neemt de kredietwaardigheid af’, zegt Wilson Chin, analist bij ING Wholesale.

Toen bekend werd dat de Nederlandse overheid waarschijnlijk voor een tweede keer de banken te hulp moet schieten, schoot de verzekeringspremie (Credit Default Swap op 5-jaarsleningen) omhoog van 0,66 naar 0,75 procent, een stijging van 14 procent. Ter vergelijking: dezelfde premie bij ING Bank bedraagt 1,13 procent.

In het algemeen geldt: hoe groter de financiële sector in verhouding tot het nationaal inkomen van een land, hoe hoger de premie om je te verzekeren tegen een faillissement. IJsland spant in Europa de kroon. Wie zich tegen een bankroet van IJsland wil verzekeren betaalt inmiddels een premie van ruim 10 procentpunt. Maar ook Groot-Brittannië, Zwitserland en Nederland hebben een relatief grote financiële sector.

Beleggers zijn onzekerder geworden over de vraag of de Nederlandse overheid al zijn schulden straks wel kan aflossen, als het de banken keer op keer moet helpen. De Nederlandse staatsschuld is door de kredietcrisis de afgelopen tweeënhalve maand al gestegen van 250 naar 340 miljard euro.

‘Het is sowieso veel duurder geworden om je tegen een faillissement te verzekeren’, zegt Chin, ‘maar het verschil tussen Nederland en Duitsland is opgelopen. Beleggers vluchten eerder in Duitse obligaties dan in Nederlandse. Het is een groter land en dus veiliger, is het idee.’

De rente op een 10-jaars Duitse obligatie ligt ongeveer een half procentpunt lager dan in Nederland. Dat verschil was voor het omvallen van Lehman Brothers minder dan de helft. ‘In 2003 en 2004 lagen de rente in Nederland en Duitsland helemaal dicht bij elkaar’, zegt Chin. ‘Het risicosentiment was toen heel laag.’

Nederlandse obligaties werden altijd als een veiliger haven beschouwd dan Belgische obligaties, maar dat verschil is de laatste week snel teruggelopen. De Nederlandse overheid wordt inmiddels door verzekeraars net zo kredietwaardig geacht als de Belgische.

De Amerikaanse overheid – die vaak worden gehekeld vanwege haar immense staatsschuld – doet niet veel onder voor de Duitse. Wie zich wil verzekeren tegen een failliet van de Amerikaanse staat, betaalt een premie van 0,57 procent, aanmerkelijk lager dan de premie voor Nederland, dat zichzelf gelukkig prijst met een lage staatsschuld.

‘Nederland doet het nog helemaal niet zo slecht’, vindt Chin. ‘Landen als Italië en Griekenland, de zorgenkindjes van Europa, scoren veel minder.’

Nederland heeft de investeringen in de banken tot nu toe vooral met korte leningen gefinancierd. Volgende week gaat het Agentschap van Financiën voor het eerst extra langlopende obligaties uitgeven.

Door de kredietcrisis vluchten beleggers nog steeds uit aandelen naar obligaties. Hierdoor betalen alle overheden ondanks de toegenomen risicopremies nog steeds een relatief lage rente.

bron: de Volkskrant

Het kabinet neemt geen maatregelen om te voorkomen dat de woningmarkt te zeer gaat lijden onder de financiële crisis. Dat blijkt uit antwoorden van minister Van der Laan voor Wonen op vragen uit de Tweede Kamer. Zonder maatregelen van de overheid dreigt een „selffulfilling prophecy” voor de woningmarkt, meent Vereniging Eigen Huis.

De voorganger van Van der Laan, Vogelaar, zei eind oktober dat het kabinet binnen enkele weken met een „pakket maatregelen” zou komen. Volgens de nieuwe minister geeft „de situatie op de woningmarkt op dit moment geen aanleiding om het bestaande instrumentarium aan te passen.”

Van der Laan gaat bijvoorbeeld niet de overdrachtsbelasting verlagen om mensen te stimuleren een ander huis te kopen. Ook wordt de nationale hypotheekgarantie (NHG) niet tijdelijk verhoogd naar 350.000 euro.

Volgens de nieuwe minister „zijn er al langer bekende oorzaken” voor de inzakkende productie van woningen. Hij noemt de aanhoudend hoge bouwkosten. „Daarnaast is er de recente kredietcrisis, met terughoudendheid bij het financieren van bouwprojecten die voor een verdere terugloop van de woningproductie zorgt”, aldus de minister.

De PvdA-bewindsman houdt wel de vinger aan de pols. „Mocht blijken dat de situatie op de woningmarkt de komende maanden verslechtert en afwijkt van een normale economische neergang, dan zal het kabinet zich beraden op aanvullende maatregelen.”

In oktober vroegen de vier grote steden en de Vereniging Eigen Huis (VEH) al om maatregelen om te voorkomen dat bouwprojecten stilvallen. Een verruiming van de nationale hypotheekgarantie zou een van de mogelijke maatregelen zijn.

De Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM) zei woensdag te verwachten dat de huizenprijzen volgend jaar ongeveer 5 procent zullen dalen door de verslechterende economische omstandigheden. „Het aantal transacties zal in het eerste halfjaar afnemen. Degenen die willen kopen, hebben moeite met het rondkrijgen van de financiering”, zei een woordvoerder.

De VEH stelde donderdag vast dat de Eigen Huis Marktindicator in november daalde naar de laagst geregistreerde waarde in de afgelopen jaren (waarde 68, afgezet tegen neutraal 100). De Nederlandse bevolking heeft steeds minder vertrouwen in de woningmarkt. Een ruime meerderheid (55 procent) van de eigenwoningbezitters vindt dat de overheid maatregelen moet nemen om de woningmarkt te ondersteunen.

Zonder adequate maatregelen van de overheid dreigt een „selffulfilling prophecy” voor de woningmarkt (als vaak wordt gezegd dat de markt inzakt, gebeurt het ook, red.), aldus een bericht in Woonpeil, een maandelijkse publicatie van VEH over ontwikkelingen op de woningmarkt. Maatregelen moeten de woningmarkt weer in beweging brengen en het vertrouwen van kopers en financiers ondersteunen, zegt Eigen Huis.

Op dit moment dreigt een ernstige teruggang op de markt die ook grote gevolgen zal hebben voor de economie.

Ondertussen sombert de Nederlandse bevolking over de situatie die is ontstaan als gevolg van de kredietcrisis. De helft van hen vindt het op dit moment geen goed moment om een huis te kopen. Een halfjaar geleden was dit nog maar 36 procent. Het aantal Nederlanders dat denkt dat de huizenprijzen in het komende jaar zullen dalen, neemt snel toe. In september was dat nog 13 procent, in november is het percentage als gevolg van de dramatische ontwikkelingen in de kredietcrisis al gestegen naar 31. „En dat terwijl de economische uitgangspunten voor de woningmarkt nog steeds redelijk goed zijn: de hypotheekrente, de werkgelegenheid, en de financiële positie van huishoudens.”

De geldgroei in de eurozone is al jaren veel en veel te hoog. Zelf nu groeit de virtuele geldberg nog dubbel zo hard als afgesproken tijdens Het verdrag van Maasticht. Politici schreeuwen maar wat zonder enige kennis van zaken.

bronnen:Telegraaf.nl, Reformatorisch Dagblad, rtlz.nl

Een monetaire economie kan in de problemen komen door de Liquidity trap. Een Liquidity trap ontstaat als de herfinancieringsrente dichtbij de 0% beland is, hierdoor zijn de monetaire autoriteit niet langer in staat de economie te stimuleren met de klassieke monetaire beleidsinstrumenten. Voor een centrale bank is het normaal gesproken niet mogelijk nieuwe liquiditeit rechtstreeks in de economie brengen, hiervoor is men afhankelijk van de primaire en secundaire banken.

In een liquidity trap milieu, als banken niet bereid zijn tot het verstrekken van leningen, zit “het nieuwe geld” van de centrale bank gevangen achter onwillige kredietverstrekkers. Maar ook de consumenten, die al tot hun nek in de schulden zitten en er geen vertrouwen meer in hebben, willen geen nieuwe leningen meer. Hierdoor stijgt de kans op deflatie

Lex Hoogduin (Rabobank, DNB) geeft aan hoe hij het ziet, Keest de Kort ziet het heel anders…

Ook een derde van de Nederlanders staat rood of heeft een (doorlopend) krediet, hypotheekschulden niet meegerekend. Vooral rood staan op de bankrekening wordt gezien als oplossing voor momenten dat ‘aan het eind van het geld de maand nog niet op is’. De vette jaren zijn voorbij.

Een projectontwikkelaar  stunt met de huizenprijs in het dorp Hooglanderveen bij Amersfoort.
Wie voor het eind van het jaar een nieuwbouwwoning koopt, krijgt een korting die kan oplopen tot 50.000 euro.

De projectontwikkelaar probeert voor het eind van het jaar de zeven laatste woningen in het project Weteringse Hoogt te verkopen, legt verkoopadviseur Marije Spithoven uit. ,,Wij zijn een beursgenoteerd bedrijf. Met de actie proberen we de omzet van dit jaar te verhogen. Voorwaarde is dan ook dat de koopakte voor het eind van het jaar wordt getransporteerd bij de notaris.’’

De afgelopen maanden wilde de verkoop van de laatste woningen in het project niet vlotten. Sinds de kortingsactie die vorige week is begonnen, zijn twee huizen verkocht. ,,Voor één woning hebben we een tekenafspraak,’’ zegt Spithoven. De verkoopadviseur vergelijkt de actie met aanbiedingen in de reiswereld. ,,Een lastminute is ook goedkoper.’’

opmerking:

Voor een vrijstaande woning met  een  gebruiksoppervlakte van 154 m2 werd 6 ton gevraagd, het dus maar de vraag of zo’n kleine prijsdaling enige zin heeft.

bron: AD.nl

Het is het zelfde liedje met banken en verzekeraars. Weer mag de overheid opdraaien voor problemen.

Serieus luchtballonnetje
Het begon als een luchtballonnetje van ceo Heemskerk van de Rabobank. Hij wilde een nieuwe (door de staat gegarandeerde) hypotheekverzekering in het leven te roepenmet het doel huizenbezitters tegen al te grote prijsdalingen te beschermen en daarmee huis uitzettingen -ook in Nederland- te voorkomen.

Draagvlak
Het plan begint nu echter serieuze vormen aan te nemen. Sinds dit weekeinde wordt het voorstel gesteund door Eureko (Achmea), de grootste verzekeraar van Nederland en krijgt het daarmee een breder draagvlak.

Vertrouwen terugwinnen
Op het eerste gezicht is er niets mis met het voorstel. Sterker nog, banken en verzekeraars nemen er hun maatschappelijke verantwoordelijkheid mee en doen daarmee een poging om weer in het centrum van het vertrouwen van het publiek te komen. Dat is hard nodig en daarom komt het initiatief op het juiste moment.

Addertje
Tot zover alles in orde. Ware het niet dat er een addertje -dat van het eigen belang van banken en verzekeraars- onder het maatschappelijk gras schuil lijkt te gaan. Wat is er aan de hand? Eigenlijk heel veel.

Nieuwe wegen
Nog niet zo lang geleden konden financiële instellingen hun hypotheken – opgeknipt en herverpakt- zonder enige moeite aan andere partijen doorverkopen. Die kochten deze gretig, massaal en zonder vragen te stellen. Voor banken en verzekeraars was het een vrijwel risicoloze route naar mondiale groei, meer winst en hoge bonussen. Nu die door de kredietcrisis is afgesloten, zoeken banken en verzekeraars naar nieuwe wegen om hun hypotheken toch door te kunnen verkopen. En wanneer willen andere partijen kopen? Als er een verzekering aan hangt die door de staat gegarandeerd wordt.

Risico afwentelen
De goede lezer begrijpt het al. De banken en verzekeraars spelen weer het oude spelletje van afwenteling van risico. Eerst waren er de collega financiële instellingen, die naïef inkochten en door de overheid gered moesten worden. Nu is het weer de overheid die – op voorhand- mag opdraaien voor problemen die zéker zullen ontstaan als banken en verzekeraars door mogen gaan op de ooit ingeslagen weg van risicoloos eigen belang.

Waarom?
Topman Heemskerk deed nogal sussend over zijn voorstel. De huizenprijzen zullen wél fors dalen, maar het aantal probleemgevallen zal gering zijn. Waarom dan deze verzekering?

René Tissen
Business Universiteit Nyenrode